Erkeklik hormonu olarak da bilinentestosteron, erkeklerde testisler tarafından salgılanır. Sperm üretimindeoldukça büyük bir rolü bulunan testosteron, gelişim döneminde kas ve kemikgelişimini de etkiler. İlerleyen yaşlarda kas gücü ve kütlesinin korunması,kemik yoğunluğunun dengelenmesi ve saç sağlığının korunması gibi işlevleribulunur. Erkeklerde cinsel isteğin uyanması ve cinsel fonksiyonların yerinegetirilmesiyle de direkt olarak bağlantılı olan testosteron hormonunun kandüzeyinde azalması, erkek vücudunda pek çok değişime yol açar. Testosteronhormon seviyesinin azalmasıyla ortaya çıkan şikayetlerin oluşturduğu durum,andropoz ya da yaşlanan adam sendromu olarak tanımlanır. Erkekler, 40 yaşından50 yaşına kadar kan düzeyinde bulunan testosteron hormonunun yaklaşık %10’unu,50 yaşından sonra ise her 10 yılda bir yaklaşık %25’ini kaybeder. Bu durumkişiden kişiye farklılık gösterdiğinden, andropoz döneminin kesin bir başlangıçyaşı da bulunmaz. Ancak andropoz, çoğunlukla 50 yaşından sonra görülen doğalbir süreçtir ve kadınlardaki menopoz dönemine benzer şikayetleroluşmasına yol açar. Andropoz, erkeklerde cinsel işlev bozuklukları, uykuproblemleri, kas ve kemik dokusunda azalma, öz güven kaybı, depresif ruhhâli, anksiyete, hırçınlık, enerji ve motivasyon düşüklüğü, vücuttüylerinde azalma, kalp ve damar bozuklukları gibi pek çok farklı sorununortaya çıkmasına neden olabilir. Sıklıkla merak edilen sorulardan biri olan“Andropoz ne demek?” sorusu bu şeklide yanıtlanabilir.
Andropoz Nedenleri Nelerdir?
Her erkekte testosteron üretimifarklı düzeydedir. Orta yaşa gelen tüm erkeklerin testosteron seviyesinde birmiktar azalma olsa da kişi üzerinde yarattığı etkileri aynı düzeydeolmayabilir. Farklı bir deyişle 40 yaşından sonra erkeklerde testosteron seviyesigerilese de bu gerileme, her erkekte aynı seviyede olmaz. Bu yönüyle andropoz,kadınlarda görülen menopoz döneminden oldukça farklıdır. Kan dolaşımındakitestosteron hormonunun azalması en önemli andropoz nedeni olarak bilinir. Ancakerkeklerde yaşın ilerlemesiyle birlikte oluşan tek farklılık, testosteronseviyesinin azalması değildir. Özellikle seks hormonu bağlayan globülin (SHBG)de andropoz oluşumunda önemli bir rol oynar. SHBG, kanda bulunan ve vücut içingerekli olan testosteronun bir kısmını bağlayan hormondur. Yaşın ilerlemesiylebirlikte kanda SHBG hormon düzeyi de artar. Bu durum, biyolojik olarakkullanılabilir durumda olan testosteron seviyesinin azalmasına yol açar. Tümbunlara bağlı olarak testosteron seviyesi geriler ve testosteron ihtiyacı olandoku ve organlar testosteron hormonunu yeterince alamaz. Kişide testosteroneksikliğine bağlı olarak görülen şikayetler oluşmaya başlar ve böylece kişi,andropoz dönemine girmiş olur.
Andropoz Belirtileri Nelerdir?
Erkeğin yaşlanmasına bağlı olarakkan düzeyindeki testosteron seviyesi azalır. Andropoz, pek çok açıdankadınlarda görülen menopoz dönemine benzese de bu durum, menopozdan oldukçafarklıdır. Kadınlarda, menopoz dönemi kaçınılmazken erkeklerde testosteronmiktarının her kişide aynı miktarda olmaması ve aynı düzeyde azalmaması sözkonusu olabilir. Ancak yine de andropoz belirtileri, bazı açılardanmenopoz döneminde görülen semptomlarla benzerlik gösterir. Kişinin hempsikolojik hem de fizyolojik açıdan etkilenmesine neden olan andropoz dönemindesıklıkla görülen belirtilerin bir kısmı, şu şekilde sıralanabilir:
- Aniden gelenateş basma hissi,
- Aşırıterleme,
- Cilttekuruluk hissi ve cilt kırışıklıkların artması,
- Vücuttüylerinde azalma,
- Yağkitlesinde artış, (memelerde büyüme, göbek bölgesinde hızlı yağlanma)
- Kas ve eklemağrıları,
- Kemikerimesi,
- Anemi problemleri,
- Konsantrasyonbozuklukları,
- Zihinselfaaliyetlerin zayıflaması,
- Entelektüelseviyede gerileme,
- Yorgunlukve halsizlik hissi,
- Ani duygudurum değişimleri,
- Depresyon,
- Hayattankeyif alamama,
- Alınganlığınartması,
- Sinirli vehırçın hissetme,
- Uykuproblemleri,
- Cinselisteksizlik,
- Ereksiyonproblemleri,
- Erkenboşalma,
- Testisdisfonksiyonu.
Andropoz Tanısı Nasıl Koyulur?
Andropoz belirtilerinin neden olduğuşikayetlerle kişinin hekime başvurmasının ardından hekim, ayrıntılı olarakkişinin anamnezini alır. Bu sırada hekim, belirtiler hakkında ayrıntılı sorularyönelterek olası diğer hastalıkları eler. Daha sonra hekim, eldeki verilerışığında andropoz tanısını netleştirmek ve diğer hastalıkları elemek içinlaboratuvar tetkiklerinin yapılmasını ister. Kan düzeyinde testosteronseviyesinin belirlenmesi için, total testosteron, serbest testosteron, LH, FSHve prolaktin hormon düzeyleri incelenir. Bu test çoğunlukla testosteronseviyesinin en yüksek düzeyde olduğu sabah 8 ila 11 saatleri arasında yapılır.Test sonuçlarının çıkmasıyla birlikte hekim, andropoz tanısı koyabilir.Andropoz tanısının doğru bir şekilde koyulabilmesi için kişinin hekime karşıaçık konuşması ve belirtilerini doğru bir şekilde aktarması son dereceönemlidir. Cinsel problemlerin konuşulmaktan çekinilmesi ya da sorulan sorularayanıltıcı cevaplar verilmesi, yanlış tanı koyulmasına neden olabilir. Hekimle görüşmektençekinen kişilerin başvurduğu bitkisel tedavi yöntemleri üzerinde yeterliçalışmalar yapılmadığından bu tür tedavilerden uzak durulmalıdır. Bitkiselilaçların bazı durumlarda, yaşın ilerlemesine bağlı olarak görülen diğerhastalıkların tedavisinde kullanılan medikal ilaçlarla etkileşime girerekfarklı sağlık problemleri oluşturabileceği de unutulmamalıdır.
Andropoz Tedavisi Yöntemleri Nelerdir?
Erkeklerin yaşlanmasına bağlı olarakortaya çıkan andropoz, yarattığı fiziksel etkilerinin yanı sıra psikolojiketkileriyle de erkeklerin hayattan keyif almalarını engelleyebilen birdurumdur. Bu yüzden andropoz belirtileri ile hekime başvurmak ve tanı almak sonderece önemlidir. Andropoz tedavisinde multidisipliner olarak hem bedensel hemde ruhsal etkilerin azaltılması hedeflenir. Kişinin derin ruhsal çöküntüyaşaması durumunda farklı tedavi yöntemleri uygulanabilir. Andropoz tedavisiiçin uygulanan etkin tedavi yöntemlerinden biri testosteron replasmanıdır.Ancak genel olarak andropoz belirtileri kişinin hayatını zorlaştırmıyorsaandropoz, mutlaka tedavi edilmesi gereken bir durum değildir. Bu durumdasağlıklı yaşam tarzı benimsenerek, günlük hayata devam edilebilir. Düzenliuyumak, gün içinde fiziksel aktivitelerde bulunmak, aşırı kilo alımındankaçınmak, dengeli ve düzenli beslenmek, kişinin genel sağlığının iyileşmesinede yardımı olur.
Eğer siz de kendinizde andropozbelirtileri olduğunu düşünüyorsanız ve bu durum hayatınızı olumsuzetkiliyorsa en yakın sağlık kuruluşuna giderek kontrollerinizi yaptırabilir vetestosteron replasmanı hakkında hekiminizle ayrıntılı olarak görüşebilirsiniz.