B12 vitamini nedir?
Suda çözünebilen bir vitamin olan B12 vücutta az miktardada olsa depolanabilir. İçeriğindeki kobalt minerali nedeniyle kobalamin olarakda bilinen vitamin, sağlıklı bir insanın karaciğerinde yaklaşık 2 mg ve diğervücut bölgelerinde 2 miligram olmak üzere toplamda 4 mg kadar depolanır.Depolanma miktarı düşük olduğundan dolayı günlük olarak alınması önerilen B12vitamini, hayvansal kaynaklı gıdalarda bulunur. İnsan vücudunda kalın bağırsakve ince bağırsakta az miktarda sentezlenebilen vitamin, yüksek ısıya maruzkaldığında fonksiyonunu yitirir. B12 vücut içinde birçok mekanizmadagörevlidir:
- Kandaki kırmızı hücrelerin üretimi, DNA ve myelin sentezinde folik asit ileçalışır.
- Sinir hücrelerinin etrafını saran myelin kılıflarının sentezinde görev alanB12 vitamini elektriksel sinyal iletiminin hızını arttırır.
- Amino asitlerin ve vücut tarafından sentezlenen B12 vitaminin geri emiliminderol alır. Çinko ve magnezyum gibi minerallerin fonksiyonlarında etkilidir.
B12 vitamini eksikliği belirtileri nelerdir?
- B12 eksikliği kansızlığa neden olabilir.Pernisiyöz anemi olarak tanımlanan kansızlığa bağlı olarak çarpıntı, eforkapasitesinde azalma, çabuk yorulma ve halsizlik, konsantrasyon bozuklukları vegöz kararması gelişebilir.
- Dilde kızarıklık ve yanma hissi, ağız içinde yaralar ve bacaklarda gecekasılmaları ile ishal görülebilir.
- Ayaklarda, bacaklarda, kollarda ve ellerde karıncalanma ve uyuşma hissi vezihinsel fonksiyonlarda bozulmalar gözlenir.
- Özellikle yaşlılarda hafıza kaybı, unutkanlık gibi rahatsızlıklara nedenolabilir. Yaş ile B12 emiliminde ve vücut tarafında depolanmasında azalmalargözlenir. 65 yaş üstü bireylerde B12 eksikliği depresyon oluşumunda etkili roloynar.
- B12 eksikliği yeni hücrelerin sentezlenmesini engeller ve metabolizmanınyavaşlamasına neden olur.
B12 vitamini nelerde bulunur?
Normal sağlıklı bir insanda kandaki B12 miktarı 150 pg/ml civarındadır. Bumiktar 80 pg/ml altına düştüğünde B12 yetersizliğinden söz edilebilir.Besinlerle günlük olarak 2.4mcg miktarında B12 vitamini alınması önerilir. B12eksikliği genel olarak emilim bozuklukları, yetersiz ve dengesiz beslenme,omeprazol, glifor, metmorfin gibi ilaçların kullanımı ve mide ameliyatlarısonrasında görülür. Yetersizlik durumunda B12 açısından zengin gıdalarıntüketilmesi önerilir. B12 vitamini sadece hayvansal kaynaklı besinlerdebulunur.
- Karaciğer, dalak gibi sakatatlar
- Midye, istiridye, karides gibi kabuklu deniz ürünleri
- Alabalık, ringa, uskumru ve ton balığı
- Süt, yoğurt, peynir
- Yumurta B12 vitaminin en zengin kaynakları arasında yer alır.
B12 vitamini eksikliği tedavisi
B12 yetersizliği tedavisinde yetersizliğin nedeni tespitedilmelidir. Yetersizliğin nedeni eğer diyet ile alınan B12 eksikliği iseörneğin vegan beslenenlerde bu durum çok yaygındır. B12 vitamin hapı yada dil altı tabletleri önerilir. Ancak hastada B12 vitaminin emiliminebağlı olarak gelişen yetersizlik söz konusu ise tablet ya da hap kullanmanıntedaviye herhangi bir katkısı yoktur. Emilim problemlerine bağlı olarak gelişenyetersizlik durumunda iğne ile vitamin B12 takviyesi yapılmalıdır. 1000 mcg yada 500 mcg tabletler şeklinde üretilen B12 hapları günlük B12 gereksiniminifazlasıyla karşılar. Haftada 2 kez 1000 mcg tablet kullanılması eksikliğinönlenmesi için yeterlidir.