BebeklerdeKolik

Doğumun ardından, ikinci veyaüçüncühaftada ortaya çıkan kolik, bebeklerde kasılma ve ağlama nöbetlerişeklinde görülen, anne ve babaları bir hayli endişelendiren durumdur.Bebeklerin yaklaşık olarak %20’sinde olduğu düşünülen bu durum, bir hastalık yada hastalık belirtisi değildir. Gaz sancısı olarak da tanımlanabilen kolikbebek tanısının koyulabilmesi için 3 ya da 4 aydan küçük bebekte, haftada en az3 gün boyunca ve gün içinde yaklaşık 3 saat süren huzursuzluk, kasılma veağlama nöbetleri görülmesi gerekir. Kolik bebek varlığında ağlama, normalağlamalardan farklıdır. Farklı bir deyişle bebek ağlamaya başladığındasakinleştirilemez ve ağlama nöbetleri çoğunlukla, öğleden sonra ve akşamlarıgörülür. Nadiren de olsa ağlama krizleri 24 saat sürebilir. Kolik bebeklerinağlaması çoğunlukla her gün görülür. Zaman zaman ağlama krizleri dursa daaniden tekrar başlayabilir. Kolik bebeğin ağlama nöbeti, çoğunlukla gazçıkarmasıyla sonlanır. Bebeğin ağlaması farklı bir durumdan kaynaklanmıyorsaağlamalar, çoğunlukla 3. aydan sonra azalarak biter. Gaz sancısındankaynaklanan bu durumda bebeğin sakinleşmesine yardımcı olan bazı yöntemlerbulunur.

Kolik bebeğe sahip olan anneve babalar, çoğunlukla bebekleri yeni doğduğunda onun ne kadar uslu olduğunu vekendilerinin ne kadar şanslı olduğunu düşünse de bu durum fazla uzun sürmez.Bebeklerin yaklaşık olarak %20’si, hiçbir sağlık problemi olmasa bile 2. ya da3. haftanın içindeyken dinmek bilmeyen ağlama krizlerine girer. Aniden başlayanağlama krizleri, sürekli ve yüksek seslidir. Bu nöbetler sırasında bebeğin yüzündeacı ya da sıkıntı ifadesi olabilir. Kolik bebekler çoğunlukla ağlama nöbetlerisırasında ayaklarını karnına doğru çeker ve yumruklarını sıkar. Uzun süreliağlamaya bağlı olarak bebeğin cildi kızarır ve ağız çevresinde soluk birgörünüm oluşabilir. Bu durum ebeveynlerin paniklemesine yol açar. Ağlamanöbetleri, genellikle öğleden sonra ve akşam saatlerinde başlar ve ebeveynlerinhemen tüm sakinleştirme çabaları sonuçsuz kalır. Bebeğin, kolik olup olmadığınıanlamak için nedensiz olarak gelişen ağlama nöbetlerinin, haftada en az 3 güngörülmesi ve bu günlerde toplam 3 saat boyunca durdurulamayan sıkıntı,sancılanma ve ağlama gibi belirtilerin görülmesi gerekir. Ağlama, ancak bebekgaz çıkarttıktan ya da kakasını yaptıktan sonra sona erer. Kısa bir süreninardından tekrar başlar. Kolik bebek olarak tanımlanan bu durum, çoğunluklabebeğin 3. ayını doldurmasının ardından son bulur. Ancak bu süre boyunca aile,bebeğin sancısını dindirmek için pek çok yola başvurur.

Bebeklerin beslenme ve uykudüzenlerini etkileyen koliğin yaygın olarak görülen belirtileri şu şekildesıralanabilir: Kolik bebekler sıklıkla bacaklarını karınlarına doğru çeker vegergin bir şekilde uzatır. Ağlama krizleri sırasında zaman zaman sırtını yaygibi gerer. Kolik bebekler ağlarken ellerini yumruk yapar, kol ve bacaklarınısavurur. Ağlarken, yüzü acı çekiyormuş gibi görünür ve kıpkırmızıdır. Karnışiştir ve ağlama çoğunlukla kaka yaptıktan ya da gaz çıkarttıktan sonra sonaerer. Meme arayan bebek, memeyi emerken birden bırakarak ağlar ve daha sonratekrar meme arar. Ağlama sesinin şiddeti normalde olduğundan daha fazladır. Ağlamasüresi günde 3 saatten fazladır.

Gaz sancısı nedeniyle oluşankolik bebek, bebeğin uzun süre boyunca ağlamasına yol açar. Bebeğin beslenme veuyku düzeninin bozulmasına yol açan bu durumda bebeğin sakinleşmesini sağlayanbazı yöntemler bulunur. Ancak bu yöntemler bazı bebekleri sakinleştirirkenbazılarının daha fazla ağlamasına da yol açabilir. Ayrıca kolik bebek sesiolarak da bilinen acı ağlama sesini dindirmek ve bebeği rahatlatmak içinönerilen yöntemler art arda denenmemelidir. Farklı bir deyişle aynı ağlamanöbeti için bir yöntemden diğerine geçmek, bebek için uyarıcı etki göstererekağlama şiddetinin artmasına neden olabilir. Kolik bebeklerin sakinleşmesini sağlayanyöntemlerin bazıları şu şekilde sıralanabilir:

Bebeğin yavaş ve ritmik birşekilde kucakta, pusette ya da yatağında hafifçe sallanması, bazı kolikbebeklerin sakinleşmesinde etkilidir.

Bebek, kucağa alındığındaanne ya da babanın göğsüne yaslanması, bebeğin güven duymasını sağlar. Bebek,göğüse yaslı pozisyondayken çok hafif ve ritmik bir şekilde bebeğin sırtına yada poposuna vurulabilir. Bu işlem bebeğin incinmesine yol açabileceğinden vurmaeylemi, el hareketiyle değil hafif parmak hareketleriyle, dokunma şeklindeyapılmalıdır.

Dinmeyen ağlama krizinegiren bebeklerin arabayla gezdirilmesi de etkili bir yöntemdir. Arabanınsallanma hareketlerinin yanı sıra sesinin de bebekler üzerinde sakinleştiricietkisi olduğu düşünülür.

Bazı bebekler anne ya dababalarının sesiyle de sakinleşebilir. Bebeğe şarkı söylemek ya da onunla sakinbir ses tonuyla konuşmak, bebeğin rahatlamasında etkili olabilir.

Anne ya da babanın bebeğikucağına alıp sırtüstü yatırması ve bu sırada hafif bir şekilde sırtına vurmasıya da sıvazlaması bebeğin rahatlamasını sağlayabilir.

Bebeğin ağlama nöbetlerisırasında emzirilmesi de bebeğin sakinleşmesine yardımcı olabilir.

Ebeveynin sırtüstü yatarpozisyondayken bebeği yüzü koyun şekilde göğsüne yatırması bebeğinsakinleşmesini sağlayabilir. Bazı bebekler, ebeveynlerinin kalp atışlarınıduyduğunda da sakinleşebilir.

Bazı kolik bebekler, ılıksuyla yıkandıklarında aniden sakinleşebilir. Banyo sırasında bebeğin karnına vesırtına su tutulması ve hafifçe masaj yapılması da etkili olabilir.

Kolik bebeklerin büyük birbölümü ritmik sesleri sever. Bu sesler, tıraş makinesi, elektrik süpürgesi, saçkurutma makinesi gibi aralıksız ses çıkaran cihazlar olabileceği gibi rahim içisesler ya da kolik bebek müzikleri de olabilir. White noise olarak tanımlananbu ses türlerinde, uzaktan gelen rüzgar, dalga, su damlaması, uğultu sesi veyağmur yağışının oluşturduğu sesler kullanılır. Bazen bu seslere kalp sesi gibiritmik sesler de eklenir. Kulağa hoş gelen bu sesler, kolik bebeklerinsakinleşmesi için kullanılabilir. White noise olarak bilinen bu müziklerin yanısıra bebeğin sakinleşmesinde etkili olan ninni ve melodiler de kolik bebeğinsakinleşmesine yardımcı olabilir. Bu ninnileri internetten bulabileceğiniz gibikendiniz de söyleyebilirsiniz.

Sağlıklı bebekler, dünyayageldikleri andan itibaren ağlar. İlk zamanlarda görülen ağlama, bezinkirlenmesi, acıkma, üşüme ya da sıcaklık artışına bağlı olarak görülür. 2. yada 3. haftadan sonra kolik bebeklerde ağlamanın şekli ve şiddeti değişir. Kolikbebeklerde ağlama, daha yoğun ve uzun süre ile görülür. Ağlama bazen gün boyusürebilir. Kolik, bir sağlık sorunu değildir. Bu yüzden tedavi edilmesi gerekenbir durum da değildir. Ancak bazı durumlarda bebeklerde görülen fıtık, ortakulak iltihabı, idrar yolu enfeksiyonu ya da bağırsak düğümlenmesi gibirahatsızlıklar da bebeğin uzun süre boyunca ağlamasına yol açabilir. Bebektebaşka bir problem olmadığından emin olmak için hekime başvurulabilir. Koliktanısı için hekim, ebeveynleri dinler ve ardından bebeği muayene eder. Hekim,bebeğin gaz sancılarını hafifletmek için bazı bitkisel ilaçlar ve diyetdeğişiklikleri önerebilir.

Eğer sizin de bebeğiniz çokfazla ağlıyor ve ağlama krizlerine giriyorsa, gerekli sağlık taramalarındangeçirmek için bir çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz.

Uzm.Dr.Yunus Emre BIKMAZ

ÇocukSağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

KudretInternational Hospital