Bel Ağrıları

Bel ağrısı, ağrıma, acıma, yanmaveya batma şeklinde, keskin veya ağır hissediliyor olabilir. Yeri bazıdurumlarda noktasal olarak belirlenebilirken, bazı durumlarda dağınık ve yeritam tespit edilemez şekildedir. Hafif veya ağır olabilir, iniş çıkışlarsergileyebilir.

Ağrı, kemik, kıkırdak, kas, eklemkapsülü, bağ, disk veya damar kaynaklı olabilir ve her zaman kesin sebep ortayakonulamayabilir. Bazı durumlarda altta yatan ana ağrı sebebi ortadan kalktığıhalde bir kez uyarılmış olan sinir uçlarının sinyal göndermeye devam etmesinedeniyle ağrı devam edebilir. Stresin de bel ağrılarının sebebinde önemli biryer tutması kaynağın tespit edilmesini zorlaştırabilir.

Bel ağrısı, hangi dokudankaynaklanırsa kaynaklansın, ilgili dokular yer değiştirerek veya genişleyipkalınlaşarak sinirler üzerinde bası yapar hale gelir ise bacak ağrısı,uyuşması, ısınması ve idrar kaçırma gibi problemleri beraberinde getirebilir.

Akut Bel Ağrısı Nedir?

6 haftadan kısa süredir var olanağrılardır. Belirli bir aktivite veya kaza sonrası başlayabileceği gibi,aktiviteden tamamen bağımsız da olabilir. İnsanların %80’i yaşamları boyunca enaz 1 kez ciddi bir bel ağrısı atağı geçirirler. Çoğu zaman ağrı, kendiliğindenazalır. Yarıya yakını 2 hafta içerisinde tamamen iyileşecektir. 6 haftada isekişilerin %80’inde bel ağrısı tamamen geçer. Bir kez ciddi bel ağrısı yaşayankişilerin %30’u tekrarlayan ataklar geçirecek veya kronik ağrı yaşayacaktır.

Kronik Bel Ağrısı Nedir?

3 aydan uzun süredir var olan belağrılarıdır. Var olan doku irritasyonu, ortamdaki sinir uçlarını uyararak ağrıyapar. Vücudun verdiği tepki ile gelişen yangı (inflamasyon) ve şişlik deağrıya katkıda bulunabilir. Genel olarak bölgeye olan kan akımı ve oksijenlenmede azalmıştır.

Bu durum ağrıyı oluşturan bölgedekizararlı atıkların da atılmasını zorlaştırmaktadır. Uygun tedaviyi belirlemekiçin olası ağrı kaynakları titizlikle araştırılmalıdır.

Bel Ağrısı ve Aktivite

Genellikle, günlük aktivitelerdenkaçınmak, yatarak vakit geçirmek gerektiğine inanılır. Fakat özellikle akutağrılarda ‘tolere edilebildiği ölçüde’ aktif kalmak önerilmektedir. Aktivitenindevamı, kan akımını hızlandırır, inflamasyonu ve kas gerginliğini azaltır.

Yürüme gibi basit kardio çalışmalarısonrasında genelde kişiler kendilerini daha iyi hissettiklerini ifade ederler.Ağırlık kaldırma, yarışmalı ve kontakt sporlar gibi aktivitelerden isekaçınılmalıdır. 

Soğuk veya sıcak uygulama değişikdurumlarda faydalı olacaktır. Sıcak uygulama kasların gevşemesini deartırabilir. Fakat bu uygulamaların uzun dönemli iyileşmeye olan katkıları tamolarak gösterilememiştir. 

Bel Ağrısının Sebepleri:

Yaralanmalar

Omurga kırıkları en sık olarak omurganın en hareketlibölgesi olan 12. sırt omuru ve 1. bel omurunun birleşim bölgesinde oluşur. Gençkişilerde genel olarak yüksekten düşme, trafik kazası, ateşli silah yaralanmasıgibi yüksek enerjili yaralanmalar nedeniyle ortaya çıkarken, kemik yoğunluğuazalmış yaşlı kişilerde ise düşük enerjili travmalar sonrasında bilegörülebilir. 

Sıklıkla sadece omurganın ön kısmı etkilenir ve çökmekırığı olarak tabir edilir. Omurganın orta ve arka kısımlarının da kırılmasıpatlama kırığı olarak bilinir ve kırılan parçaların omurilik üzerine baskıyapması nedeniyle kısmi veya tam felce neden olabilir. Omurga üzerine binen yükdaha fazla ise, omurları bir arada tutan yumuşak dokuların da etkilenmesi ilekırıklı çıkıklar meydana gelebilir. 

Omurga kırıklarında korse, alçı, çeşitli çimentolamateknikleri ile kemik güçlendirme yapılabileceği gibi açık veya kapalı cerrahide yapılabilir.

Belfıtığı

Ağır kaldırma, uzun süre eğilerek çalışma veya aynıpozisyonda kalma, fazla kilo, uzun süren stres, çok doğum vb. sebepler ile belbölgesinde oluşan ani veya süreğen şiddetli zorlamalar sonucu omurlararasındaki diskin koruyucu dış kısmının yırtılarak diskin yer değiştirmesi vesinirleri sıkıştırması ile oluşur. 

Fıtığın yerine ve tipine göre bel ağrısı veya bacakağrısı daha ön planda olabilir. Hareket kabiliyetinde kısıtlanma, yürümemesafesinde kısalma, oturmada güçlük çekme, idrarını tutamama ve iktidarsızlığasebep olabilir.

Streskırığı ve bel kayması

Alt bel bölgesinde artmış hareketlilik sonucutekrarlayan mikrotravmalar ile spondilolizis adı verilen stres kırıklarıgelişebilir. Uzun süre iyileşmeyen bu kırıklar gençlikte genellikle ağrılıiken, erişkin hayatta sorun yaratmayabilir. 

Oluşan bu stres kırıkları nedeniyle bir üstteki omuralttakine göre öne doğru yer değiştirerek spondilolistezis adı verilen belkaymasına sebep olabilir. Bel kayması stres kırıkları dışında başka nedenlerlede ortaya çıkabilir.

LomberDahl Kanal

Omurga içerisinden geçen omurilik bacaklara duyu vekuvvet taşır. İdrar ve gaita tutmayı kontrol eder. Disk yüksekliğinin azalması,omurlar arası eklemlerin kemiklerinin, kapsüllerinin veya bağlarınınkalınlaşması ve bel kayması gibi durumlar omuriliğin içinde geçtiği kanalınçapını daraltarak spinal stenoza, yani dar kanala sebep olabilir. 

Tipik şikâyet, belli mesafe yürüdükten sonrabacaklarda kuvvet veya his kaybı gelişmesi veya uyuşma karıncalanmalarşeklindedir. Öne eğilmek ve oturmak kanal çapını artırdığı için şikâyetlerazalabilir veya ortadan kalkabilir. Fakat belli mesafe yürüdükten sonra tekraredecektir.

Enfeksiyonlar

Omurga enfeksiyonlarının %50-60’ı bel bölgesindegörülür. Sigara içme, beslenme bozuklukları, obezite, diyabet, HIV ve çeşitlikanserler omurga enfeksiyonu riskini artırır. 

Bakteri, virüs ve mantarlar nedeniyle gelişebilir.Omurga kemikleri, diskler, dura adı verilen sinir zarları ve çevre dokularetkilenebilir. 

Omurga enfeksiyonları, geçirilmiş omurga cerrahisisonrasında da gelişebilir. Ameliyat sonrası erken veya geç dönemde yaradandevam eden akıntı olması, yara yerinde kızarıklık, hassasiyet olması ve ateşgibi bulgular olması omurga enfeksiyonun habercisi olabilir.

Tümörler

Kemik, yumuşak doku veya sinir kaynaklı olabilir. İyiveya kötü huylu olabilir. Birincil olarak omurga ve omuriliği oluşturanhücrelerden kaynaklanabileceği gibi, vücudun farklı yerindeki bir tümörden(meme, prostat vs.) sıçrayarak gelebilir ve bu durum metastaz olarak adlandırılır.

Yerine ve tipi göre, sadece tümörün kendisinin veyaçevresindeki sağlam dokularla birlikte geniş olarak çıkartılması gerekebilir.Metalik implantlar ile sabitleme, kafes ve çimento kullanma da gerekliolabilir.

Kemik erimesi, romatizmal hastalıklar, yansıyanağrılar, stres ve çeşitli metabolik durumlar da bel ağrısı sebebi olabilirler.