Boğaz ağrısınasıl geçer? Boğaz ağrısına ne iyi gelir?

Boğaz ağrısı kendini; boğazda yanma,ağrı ve kuruluk olarak gösterebilen bir sağlık problemidir. Toplumda sıkrastlanan, yaygın şikayetlerden birisidir. Yapılan araştırmalar her yıl 13milyona yakın kişinin boğaz ağrısı şikayetiyle sağlık kuruluşlarına gittiğiniortaya çıkarmıştır. Çoğu boğaz ağrısı enfeksiyonlardan veya kuru hava gibiçevresel faktörlerden kaynaklanır. Boğaz ağrısı insan yaşam standardınıdüşürmesine rağmen çoğunlukla kendiliğinden iyileşme eğilimi gösterir.

Faranjitten kaynaklanan ağrılargenellikle ağzın hemen arkasındaki alanı etkiler ve ağrı bu alanda yoğunlaşır.Tonsilit, yani bademciklerin şişmesi ve kızarması ağzın arkasındaki yumuşakdokunun ağrımasına neden olur. Larenjit ise ses tellerinin ağrımasıdır. Boğazağrısından dolayı yutkunmakta veya konuşmakta zorluk çekilir. Ağrının olduğuzamanlarda genellikle boğaza bakıldığında kızarmış olarak gözükür. Bazenbademcikler üzerinde beyaz lekeler veya irinler meydana gelir. Bu beyaz lekeleriltihap olabilir ve bakteriyel bir hastalığın sonucu olabilir.

Bazı durumlarda boğaz ağrısına buruntıkanıklığı, burun akması, hapşırma, öksürük, ateş, titreme, vücut ağrıları,baş ağrısı, iştah kaybı ve zor yutkunma da eşlik eder. Bu durumlardan herbirisi başka bir hastalığı işaret edebilir.

Boğaz ağrısı nedenleri nelerdir?

Boğaz ağrısı enfeksiyonhastalıklarından yaralanmalara kadar birçok şekilde ortaya çıkabilir. Ancakağrıların yüzde doksanlık kısmı virüslerden kaynaklanır. Soğuk algınlığı, grip,tükürük yoluyla bulaşan bir hastalık olan mononükleoz, kızamık, su çiçeği vekabakulak boğaz ağrısı nedenlerinin başlıcalarını oluşturur. Kızamık, su çiçeğive kabakulak çoğunlukla çocuklarda görülmekle birlikte boğaz ağrısı buhastalıklara eşlik eder. Soğuk algınlığı ve grip ise çoğunlukla boğaz ağrısıile birlikte kendini gösterir.

Bunun yanında bakteriyelenfeksiyonlar da boğaz ağrısına neden olabilir. Bakteriyel enfeksiyonlarınneden olduğu boğaz ağrılarında, boğazda pamuksu, beyaz bir görüntüde iltihapgözlemlenebilir.

Herhangi bir maddeye karşıalerjinizin olması o madde ile karşılaşmanız sonrasında bağışıklık sisteminizinbu madde zararsız olsa bile aşırı tepki verdiği durumları tanımlar. Çeşitlibesin maddeleri, bitkiler, toz, polen ve diğer bitkisel maddelere karşı alerjimeydana gelebilir. Ayrıca bağışıklık sistemi polen, çim ve evcil hayvan gibialerji tetikleyicilere tepki gösterdiğinde; burun tıkanıklığı, göz sulanması,hapşırma ve boğaz tahrişi gibi semptomlara neden olan kimyasallar serbestbırakabilir. Bu gibi durumlarda burunda oluşan aşırı mukus boğaz arkasınadamlayabilir.

Postnazal damlama olarak ifadeedilen bu akıntı boğazı tahriş eder ve boğaz ağrısı oluşur. Aşırı üretilmiş mukusungenizin arkasında sinüslerden sürekli damlaması, mevsimsel değişiklikler,çeşitli ilaçlar, baharatlı yiyecekler, septum deviasyonu ve kuru hava gibidurumlarla hastalık tetiklenebilir. Postnazal damlaması olan kişilerde boğazağrısına ek olarak ateşin olmaması, kötü ağız kokusu, sürekli yutkunma ihtiyacıolmaması, gece kötüleşen öksürük ve midede aşırı mukus birikimi sonrası bulantıgibi diğer belirtiler de ortaya çıkabilir.

Kuru havalardan ya da nefes alıpvermeyi ağızdan gerçekleştirilmesinden dolayı zaman zaman ağız kuruyabilir vebu da boğaz kuruluğuna neden olabilir. Böyle durumlarda da boğaz ağrısı birbelirti olarak karşımıza çıkabilir.

Isıtıcıların ve klimaların çalıştığıkış aylarında, kapalı alanlarda çok fazla bulunan insanlarda boğaz kuruluğugözükebilir ve bu da boğaz ağrısına neden olur. Hava kirliliği, sigara ve tütünmamulleri kullanımı da boğaz ağrısının ortaya çıkmasında önemli etkenlerdendir.

Bu nedenlerden bazıları geçmeyen veuzun süreli (kronik) olarak devam eden boğaz ağrısına neden olabilir. Geçmeyenboğaz ağrısı bir grup önemli bulaşıcı hastalık dahil olmak üzere birçok nedenebağlı olarak meydana gelebilir. Alerji, postnazal damlama, ağızdan nefes alıpverme, reflü gibi durumlara ek olarak mononükleoz ve gonore gibi bulaşıcı hastalıklarsırasında da geçmeyen boğaz ağrısı ortaya çıkabilir.

Ağızdan nefes alma özellikle uykusırasında devam eden kronik bir hal aldığında tekrarlayan boğaz ağrısına nedenolabilir. Bu sebeple oluşan boğaz ağrısı sabah ilk uyanıldığında belirgin olup,sıvı tüketimi ile birlikte gerileme eğilimine girebilir. Ağız kuruluğu ve boğazağrısına ek olarak ses kısıklığı, halsizlik, ağız kokusu, sersemlik ve gözçevresinde renk koyulaşması gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Reflü hastalığı, yemek borusununmide ile birleşme bölgesinde besinlerin geçişine izin veren yapıdaki bir sorunsebebiyle mide asidinin geri kaçmasını tanımlayan rahatsızlıktır. Bazen bu mideiçeriğinin yemek borusuna geri dönmesi boğaz ağrısı ile sonuçlanabilir. Reflühastalığına sahip kişilerde geçmeyen boğaz ağrısı dışında, göğüs bölgesindeyanma, ağızda ekşi tat olması ve yutkunma güçlüğü gibi diğer belirtiler demeydana gelebilir.

Mononükleoz hastalığı Epstein Barrvirüsü (EBV) nedeniyle oluşan boğaz ağrısı ve bademcik iltihabı gibi belirtilerile seyreden bir bulaşıcı hastalıktır. Mononükleoz belirtileri 2 aya kadardevam edebilir ve çoğu vakada belirtiler orta düzeyde bir seyir izler ve basittedavi girişimleri ile kontrol altına alınabilir. Genel olarak grip benzeribelirtiler ile seyreden bu hastalıkta koltuk altı ve boyun bölgesindeki lenfbezlerinde büyüme, ateş, baş ağrısı, halsizlik, kas güçsüzlüğü ve geceterlemesi gibi belirtiler meydana gelebilir.

Aktif enfeksiyon sırasındamononükleozise sahip kişilerde geçmeyen boğaz ağrısı bu hastalığa dair önemlibir bulgu olarak karşımıza çıkar.

Geçmeyen boğaz ağrısı nedenleriarasında normalde cinsel yolla bulaşan bir rahatsızlık olmasına rağmen gonorede yer alır. Gonore, neisseria gonorrhoeae adı verilen bir bakteri tarafındanoluşturulur. Bu rahatsızlık genel olarak genital bölgede enfeksiyona neden olsada korunmasız oral ilişki sonrasında boğaz bölgesinde de hastalık meydanagelebilir. Boğazın etkilenmesi sonrasında boğazda geçmeyen ağrı şikayeti ortayaçıkabilir.

Boğaz ağrısına eşlik edebilecek belirtileri nelerdir?

Boğaz ağrısına eşlik eden belirtilerise bu durumun oluşmasındaki nedene bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bazıkişiler boğaz ağrısını konuşma ve yutkunma sırasında hisseder. Bazı kişilerdeise bademciklerin üzerinde püy adı verilen iltihabi oluşumlar tespitedilebilir. Bu beyaz yama şeklindeki iltihaplanmalar genel olarak bakterilerkaynaklı boğaz enfeksiyonlarda ortaya çıkar.

Boğaz ağrısına eşlik edebilecekbirçok belirti ve bulgu mevcuttur:

• Buruntıkanıklığı
• Burunakıntısı
• Hapşırma
• Öksürme
• Ateş
• Üşüme vetitreme
• Boyunbölgesindeki bezlerde büyüme
• Seskısıklığı
• Vücudunçeşitli bölgelerinde ağrı oluşması
• Baş ağrısı
• Yutkunmagüçlüğü
• İştah kaybı

Boğaz ağrısı teşhisi nasıl konulur?

Boğaz ağrısının çoğunlukla birhaftalık bir süreçte ortadan kalkması gerekir. Sürecin bir haftayı geçtiğidurumlarda bir hekime başvurmanın zamanı gelmiş demektir. Çünkü bir haftalıksüreçte geçmeyen boğaz ağrısı, arkasında yatan ciddi bir hastalığın semptomuolabilir. Boğaz ağrısının teşhisi için ilk olarak fiziki muayene gereklidir.

Doktorlar kulak, burun ve boğazınfiziki muayenesi için ışık kaynağına sahip bir alet kullanırlar. Şişmiş bezleri(lenf düğümleri) kontrol etmek için boynu el ile muayene ederler. Steteskoparacılığıyla nefes alıp vermenin normal olup olmadığı konusunda da dinlemeyaparlar.

Tüm bunların haricinde laboratuvartestleri de yapılabilir. Ağrılı boğazdan örnek almak için pamuklu bir çubuğunboğaz sıvısına sürülmesi yoluyla örnek alınır. Bu örnek laboratuvar ortamındaincelenir. Çoğu laboratuvar birkaç dakika içinde sonuçlanabilecek antijen testiyapar. Ancak daha net bilgi için boğaz kültürü olarak adlandırılan laboratuvartesti de yapılması gerekebilir. Bu testin sonuçlanması 24 saatten 48 saatekadar sürebilir.

Hızlı antijen testleri, a grubustreptokok bakterilerine bağlı ortaya çıkan boğaz ağrısında oldukça etkili birtanı tetkikidir. Bu testin duyarlılığı %70 ile %90 arasında yapılanlaboratuvara göre değişkenlik gösterebilir.

Hızlı antijen testleri adından daanlaşılacağı üzere hızlı bir şekilde sonuç verse de bazı durumlarda kültürtestlerine ihtiyaç duyulur. Kültür testi hızlı antijen testlerine göre dahagüvenilir ve kesin sonuçlar verir. Yine boğazdan alınan sıvı örneğinin farklıbakteriler yönünden de test edilmesi gerekebilir. Böylece semptomun ortayaçıkma nedeni daha net bir şekilde öğrenilir ve tedavi yöntemi buna görebelirlenir.

Boğaz kültürü olarak isimlendirilenbu yöntem bakterilere bağlı oluştuğu şüphelenilen kişilerde temel tanı yöntemiolarak kabul edilir ancak duyarlılığı birçok faktöre bağlı olarak değişkenlikgösterebilir.

Mononükleoz düşünülen boğaz ağrılıhastalarda bağışıklık sistemi tarafından oluşturulan heterofil antikorların kandolaşımında varlığı incelenebilir. Tetkikler sonucu bu hastalığın tespitedildiği kişiler dalak yaralanmasına yatkınlık sebebiyle 6-8 haftalık bir sürezarfı botunca yakın temaslı fiziksel aktivitelerden uzak durmalıdır.

Boğaz ağrısı tedavi yöntemleri nelerdir?

Viral enfeksiyonlardan kaynaklananboğaz ağrıları yaklaşık bir hafta sonra kendiliğinden iyileşir ve tıbbi birmüdahale gerektirmez. Ancak meydana gelen ağrı ve ateşi önlemek amacıyla ağrıkesici ve ateş düşürücüler kullanılabilir. Çocuklarda ise semptomlarıhafifletmek amacıyla, çocuklar için özel olarak dozları belirlenmiş veüretilmiş olan ilaçların kullanılması gerekir.

Yetişkinlerde kullanılan ilaçlarçocuklarda daha ciddi yan etkilere yol açabilir. Boğaz ağrılarında aspirinkullanılması önerilmez. Çünkü karaciğer ve beyinde şişmeye neden olan nadirrastlanan fakat hayati tehlikeye yol açabilecek bir durum olan Reye Sendromuortaya çıkabilir.

Boğaz ağrısının sebebi bakteriyelenfeksiyonlardan kaynaklanıyorsa tedavi yöntemi olarak antibiyotiklerebaşvurulur. Antibiyotikler çok ciddi ilaçlardır ve tedavinin tamamlanmamasıvücudun bakterilere karşı oluşturduğu bağışıklığı zayıflatır. Bu nedenleantibiyotik kullanırken boğaz ağrısı geçmiş olsa dahi doktorun önerdiğiantibiyotik bitene kadar kullanılmalıdır.

İlaçların belirtilen zamanaralıklarında ve belirtilen dozunda alınmaması enfeksiyonun vücudun diğerbölgelerine yayılmasına neden olabilir. Yine antibiyotik tedavisinitamamlamamak çocuklarda romatizmal ateşe veya ciddi böbrek iltihabı riskine yolaçabilir. Antibiyotiğin bir dozunun unutulması durumunda da doktorabaşvurulmasında fayda vardır.

Bakteriyel enfeksiyonlara bağlıortaya çıkan boğaz ağrısı olgularında penisilin grubu antibiyotik ilaçlarhekimler tarafından reçetelendirilebilir. Antibiyotik kullanımının çeşitlinedenlerle atlanması halinde boğazdaki bakteriyel enfeksiyon 1 hafta 10 günsüre ile devam edebilir.

Boğaz ağrısının tedaviye yanıtıaltta yatan nedene göre değişiklik gösterebilir. Altta yatan nedene bağlıolarak ani başlangıçlı (akut) ya da uzun süreli (kronik) bir hal alabilen boğazağrısı virüslere bağlı nedenlerle meydana gelmesi halinde 3-10 gün arasındagerileme eğilimindedir. Bakteriyel kaynaklı enfeksiyonlar ve alerjiye bağlıolarak ortaya çıkan boğaz ağrısı daha uzun süre ile devam edebilir. Hekimlerinbilgisi ve önerisi dahilinde uygulanabilecek çeşitli yöntemler sayesinde boğazağrısı şikayetinin kontrol altına alınmasında katkı sağlanabilir.

Boğaz ağrısı için bireysel tedavi yöntemleri nelerdir?

Boğaz ağrısı için bireysel olarakuygulanabilecek birden çok yöntem vardır. Öncelikli olarak boğazın daima nemlikalması sağlanmalıdır. Bu nedenle sık sık ılık su tüketilmesinde fayda vardır.Boğaz ağrısı yaşayan hastalar fazla konuşmaktan kaçınmalıdırlar. Çünkü fazlakonuşmak boğazı yorar ve daha fazla ağrıya neden olur.

Günlük önerilen düzeyde sıvıtüketimini gerçekleştirmek boğaz ağrısı tedavisinin önemli bir parçasıdır. Sıvıeksikliğinin meydana geldiği dehidrasyon olarak ifade edilen durumlarda vücutyeterince tükrük ve mukus üretimi gerçekleştiremez. Bu durum boğazınkurumasına, şişmesine ve iltihaplanmasına neden olabilir.

Sıvı tüketilirken alkol ve kafeiniçeren içeceklerden kaçınılması gerekir. Çünkü bu içecekler dehidrasyona nedenolarak su kaybına yol açar. Et suyu ve tavuk suyu çorbalar hem içerdiğivitaminler açısından önemlidir hem de ılık olarak tüketildiğinde boğazağrısının hafiflemesinde yardımcı bir rol oynar. Ilık su ile karıştırılmış baliçmek de boğazı yumuşatacak ve ağrıları hafifletecektir.

Ayrıca ballı ılık su içmek boğazağrısı yutkunma zorluğu ne iyi gelir sorusunun da en etkili cevaplarındanbirisidir. Tuzlu su ile gargara yapmak da boğazı rahatlatacaktır. Bir subardağı suya yarım çay kaşığı tuz atılarak hazırlanan karışım ile gargarayapmak ağrıların hafiflemesine yardımcı olur. 6 yaşından büyük çocuklarda dagargara önerilir. Daha küçük çocuklar ise gargara yaptıktan sonra suyu yutmariskine sahip olduklarından önerilmemektedir.

Papatya çayı doğal biryumuşatıcıdır. Uzun yıllardır medikal amaçlarla kullanımına devam edilenpapatya çayı anti-inflamatuar, antioksidan ve damar büzücü etkileri ile boğazağrısının dindirilmesine katkı sağlayabilir.

Sarımsak doğal antibakteriyelözelliklere sahip bir bitkidir. İçerisinde bulunan sülfür bağlı çeşitlimaddeler enfeksiyon hastalıkları ile mücadelede etkili olabilir.

Pastiller boğazın yumuşamasınayardımcı olur ve boğazın nemli kalmasını sağlar. Bu nedenle boğaz ağrılarındakullanılabilir. Ancak 4 yaşından küçük çocuklarda yutma ve aspire etme riskiolduğundan önerilmez. Sigara dumanı gibi tahriş edici etkiye sahip maddelerdenkaçınmak da gereklidir.

Küçük çocuk ve bebeklerde meydanagelen boğaz ağrısı oldukça endişe verici bir durum olabilir ve yetişkinleregöre daha farklı yaklaşımlara gereksinim duyulabilir. Çocuk odalarının nemmiktarının ayarlanması bu yaş grubunda boğaz ağrısı oluşumuna karşıatılabilecek adımların başında gelir. Nemlendirici cihazlar kullanılarak çocukodası havasının nemlendirilmesi bu yaş grubundaki bireylerin boğaz ağrısışikayetinin dindirilmesinde katkı sağlayabilir.

Boğaz ağrısı şikayeti yaşayançocukların yaşlarına uygun olarak günlük yeterli miktarda sıvı tüketmeleri deönemli bir konudur. Özellikle 1 yaşından küçük çocuklara hangi nedenle olursaolsun çeşitli hastalıkları tetikleyebileceği için bal verilmemesi önerilir.

Boğaz ağrısının bitkisel tedavisi var mıdır?

Boğaz ağrısı nasıl geçer sorusununbirçok cevabı vardır. Evde uygulanacak bazı yöntemler etkili olurken bazıbitkisel yöntemler de tedavide kullanılabilir. Elma sirkesi yüzyıllar boyuncakullanılmış, bileşeni asetik asit olan, bakterilerle savaşmaya yardımcıbileşenlere sahiptir. Bir bardak suya bir çorba kaşığı elma sirkesi ve birçorba kaşığı bal ekleyerek içilmesi, elma sirkesinin antibakteriyel özelliğisayesinde boğaz ağrısının hafiflemesine yardımcı olacaktır.

Adaçayı ve ekinezya karışımı ileevde insanların kendi boğaz spreyini yapması mümkündür. 1 çay kaşığı öğütülmüşekinezya ve 1 çay kaşığı öğütülmüş adaçayı yarım bardak kaynamış suda yarımsaat demlenir. Daha sonra karışım süzülerek bir sprey kutusuna alınır. Dahasonra iki saatlik aralıklarla bu spreyi kullanmak boğaz ağrısının tedavi edilmesinidestekleyecektir.

Limon suyu da boğaz ağrısınıntedavisinde oldukça tercih edilen doğal bir içecektir. İçerdiği C vitaminisayesinde soğuk algınlığı ve gribe karşı vücudun savaşmasına yardımcı olurkenyapısında bulunan antioksidanlar mukoza zarını nemli tutarak boğazın kurukalmamasına yardımcı olur. Ayrıca limon suyunu tuz ve bal katarak tüketmeketkisini daha da arttırabilir.

Eğer sizin de boğaz ağrısışikayetiniz varsa, evde uygulanabilecek bu yöntemleri tercih edebilirsiniz.Ancak iyileşmeyen boğaz ağrılarında mutlaka bir sağlık kuruluşunabaşvurmalısınız.