Boyun düzleşmesi nedir?
Omurgayı oluşturan 33 omurun yedisi boyun bölgesinde bulunur. Omurgasağlıklı bir insanda düz değil kıvrımlı bir yapıdadır. Bel ve boyunbölgesindeki omurlar hafif oyuklar, sırt ve kalça bölgesindeki omurlar isetümsekler oluşturacak şekilde sıralanmıştır. Bu oyuklara tıp dilinde lordoz,çıkıntılara ise kifoz denir. Örneğin, bir insanın beli olması gerekenden dahaçukur olursa lordoz, sırtı ise daha çıkıntılı olursa kifoz olarak adlandırılır.Servikal lordoz boyunun normal kıvrımını ifade eden bir terimdir. Servikallordoz düzleşmesinde bu hafif “C” şeklinde olan kıvrım düzleşir, hatta dahaileri vakalarda ters yöne doğru çıkıntı (servikal kifoz) oluşturabilir.
Boyun düzleşmesi belirtileri nelerdir?
Boyun düzleşmesinin en sık görülen belirtisi kas ağrısıdır. Omurganızanormal bir şekilde kıvrıldığında, kaslarınız farklı yönlerde çekilerekkasılmaya veya spazmlar yaşamaya başlar. Servikal lordozunuz varsa, bu ağrıboynunuza, omuzlarınıza hatta belinize kadar uzanabilir. Düz bir yüzeydeyatarak boynunuzun eğrisi ile sırtınızla yer arasında çok fazla boşluk olupolmadığını kontrol ederek boyun düzleşmesi belirtisini kendiniz kontroledebilirsiniz.
Boyun düzleşmesi belirtileri her insanda aynı şekilde kendinigöstermeyebilir. Boyundaki doğal kıvrımı kaybetmek, boyun ağrısı, baş ağrısı vediğer sorunların olasılığını artırırken servikal lordoz düzleşmesi olanherkes bu semptomları yaşamaz. Bazı hastalar ise hiçbir belirti vermez. Bununlaberaber bazı insanlar ağrı yaşamasa da, fiziksel aktiviteler yaparken zorlandıklarınıfark etmeye başlayabilir.
Herhangi bir aktif semptomunuz olmasa bile, anormal bir boyun eğriliğinidikkate almamak sizi bir kazada, kaymada veya düşmede, sakatlanmaya daha yatkınhale getirebilir. Omurgası güçlü bir insanı rahatsız etmeyecek bir koşul, bozukduruşlu bir insanda uzun vadeli hasara yol açabilir.
Boyun haricinde aşağıda sayılan semptomlardan birini yaşıyorsanız,doktorunuza danışmanızda fayda vardır:
- uyuşma
- karıncalanma
- elektrik çarpması gibi hissedilen ağrılar
- zayıf mesane kontrolü
- zayıflık
- kas kontrolünü sağlamada zorluk
Bunlar, sıkışmış bir sinir gibi daha ciddi bir durumun belirtileriolabilir.
Boyun düzleşmesinin nedenleri nelerdir?
Boyun düzleşmesinin en yaygın nedeni, uyanıkken veya uyurken uzun sürebozuk bir duruşta kalmaktır. Bozuk duruş, meslek koşullarından, tekrarlayanhareketlerden veya cep telefonu ya da bilgisayara uzun süre bakmaktankaynaklanabilir. Bununla birlikte, boyun düzleşmesinin diğer olası nedenleriaşağıda sıralanmıştır:
- Dejeneratif disk hastalığı: Yaşlandıkça, omurlar arası diskler dejenereolmaya başlar. Bu durum, omurganızdaki disklerin incelmesine ve çökmesine nedenolur. Omurgada gerçekleşen bu değişiklik, boynunuzun doğal kıvrımınıdeğiştirebilir ve başınızın ağırlığı nedeniyle dengesizliğe yol açabilir.Dejeneratif disk hastalığının ciddiyeti genellikle yaş ilerledikçe artışgösterir.
- İyatrojenik bozukluk: İyatrojenik (veya iatrojenik) tıbbi bir prosedürünistenmeyen sonucu demektir. Boyun düzleşmesi de iyatrojenik olabilir.Omurgadaki basıncı azaltmak için yapılan bir laminektomi operasyonu, servikallordoz düzleşmesine sebebiyet verebilir. Bu komplikasyon yetişkinlerden dahafazla bu operasyonu geçiren çocuklarda görülür. İyatrojenik bozukluk, füzyonunçok kısa olduğu başarısız bir servikal omurga füzyon operasyonundan dakaynaklanabilir.
- Doğuştan gelen (konjenital) bozukluklar: Konjenital hastalıklar ya da doğumkusurları, doğumdan kaynaklanan rahatsızlıklardır. Servikal kifozu doğuştanolanlarda, genellikle idrar yolları veya böbrek kusurları gibi vücudun diğerbölgelerinde de komplikasyonlar vardır. Servikal kifoz, konjenital bir kusurolduğunda, omurga anormal şekilde büyür ve omurlar büyüdükçe üçgen bir şekiloluşturur. Bu, boyuna ve yığılmış omurlara doğal olmayan bir eğri kazandırır.
- Travma: Travmalar servikal boyun düzleşmelerine hatta servikal kifozlaraneden olabilir. Bir araba kazası, düşme veya spor yaralanması dahil olmak üzerebirçok darbe travmaya neden olabilir. Bu bölgedeki ligamentler kırılır veyayırtılırsa, omurga öne doğru kıvrılabilir ve omurga boşluğu daralabilir.
- Tümörler ve enfeksiyonlar: Bu bölgelerde gelişen tümör ve enfeksiyonlarşişlik yaratarak boyunun doğal kıvrımının bozulmasına neden olabilir.
Boyun düzleşmesi nasıl teşhis edilir?
Boyun düzleşmesi teşhisinde doktorunuz önce tıbbi geçmişinizi alacak vesizi fiziksel bir muayeneden geçirecektir. Ayrıca gerekli gördüğü takdirdetanısını doğrulamak için çeşitli görüntüleme tetkikleri isteyebilir. Bu testleraşağıda sıralanmıştır:
- Röntgen: Özel X ışınları kullanılarak boynun kemik yapısı ve eğriliğiincelenir. Bu görüntüleme tekniği sadece kemik gibi sert dokularda işe yarar.Kas ya da tendonların yapısının incelenmesi için yumuşak dokuyu görebilentetkikler istenebilir.
- Mantetik Rezonans görüntüleme: Kısaca MR denilen bu tetkikte radyodalgaları kullanılarak yumuşak dokular dahil birçok vücut dokusu incelenebilir.
- Bilgisayarlı tomografi: Farklı açılardan verilen X ışınları ile vücuttakidoku ve organların 3 boyutlu şekli oluşturulur.
Boyun düzleşmesi nasıl tedavi edilir?
Belirtilerinize yanlış bir duruş neden oluyorsa, ilaç ve kimyasallarınkullanımı sadece semptomlarınızı yatıştırmada işe yarar. Boyun düzleşmesi çoğuzaman mekanik bir problemdir ve ancak vücudun doğal duruşunu eski halinegetirmek, sinirler, kaslar ve diskler üzerindeki yükü azaltır.
Fizik tedavi, boyunluk ve hafif ağrı kesiciler genellikle boyun eğrisiomuriliğe basmadığı sürece tedavi için tercih edilir. Servikal lordozdüzleşmesi artık kifoza ilerleyip omuriliğe baskı yapmaya başlarsa bu durumdacerrahi müdahale gerekebilir ancak bu çok nadir gözlenir ve ameliyat sonseçenek olarak tercih edilir. Servikal kifoz için en sık uygulanan cerrahispinal füzyondur.
Bağımsız bir tedavi olarak veya ameliyattan sonra verilen fizik tedavi,kasları kuvvetlendirmek için servikal lateral fleksiyon, servikal fleksiyon veekstansiyon veya servikal rotasyon gibi spesifik boyun egzersizleriniiçerebilir. Fizyoterapist ayrıca boynun hafifçe uzadığı boyun çekişini degerçekleştirebilir.
Evde uygulayacağınız tedavilerde doktorunuz veya fizyoterapistaşağıdakileri yapmanızı önerebilir:
- Boynunuzu dinlendirmek: Dinlenme, özellikle durumunuz tekrarlayanhareketlerden veya bir meslek hastalığından kaynaklanıyorsa, ağrıyıhafifletmede ve iyileşmeyi desteklemede yardımcı olabilir. Boynunuzu zorlayanaktivitelerden kaçınmanız gerekir. Ayrıca hareketi sınırlandırmak için birboyunluk da verilebilir, bununla beraber boyunlukların aşırı kullanımı zararaneden olacağından doktora danışmadan kullanılması önerilmez.
- Boynunuzu doğru yerleştirmek: Özel bir boyun yastığı, uyurken boynunuzudoğru bir şekilde yerleştirmenize yardımcı olabilir. Rulo bir havlu veya buamaç için hazırlanan özel boyun ruloları kullanabilirsiniz. Fizik terapistinizayrıca boynunuzdan yayılan kol ağrısını hafifletmek için belirli pozisyonlardauykuya dalmanızı önerebilir.
- Buz uygulamak: Soğuk kompresler veya buz torbaları ağrının hafifletilmesineyardımcı olabilir. Doktorunuz veya fizyoterapistiniz muhtemelen buzu 10 veya 15dakika boyunca kullanmanızı önerecektir. Bölgeye, soğuk uygularken ovalayarakmasaj yapabilirsiniz.
- Isı uygulamak: Sıcak su torbası, sıcak banyo veya duş gerilen kaslarıngevşemesinde faydalı olabilir. Isı, bir seferde 15 ila 20 dakika boyuncauygulandığında en iyi şekilde sonuç verir.
- Ergonominizi kontrol etmek: Çalışma ortamınızın, boynunuzu doğru şekildeyerleştirmenize izin verecek şekilde ayarlandığından emin olun. Bu, masanızınyüksekliğini, bilgisayar ekranınızın yerini veya kullandığınız sandalye tipinideğiştirmeyi gerektirebilir.