ÇocuklardaBronşiolit

Bronşiolit, genellikle sütçocuklarında görülen, genellikle tüm hava yollarını ama en çok da akciğerlerdeki küçük havakeseciklerini (bronşiol) etkileyen bir hastalıktır. Aynı zamanda nezleye desebep olabilen birçok farklı virüs tarafından ortaya çıkarlar. En sık neden,RSV olarak kısaltılan respiratuar sinsisyal virüstür. Bazı küçük çocuklar vebebeklerin akciğerleri tam olgunlaşmamış, bronşlarının çapı dar, bronşlarıçevreleyen kıkırdak halkaları çok yumuşak olduğu için viral enfeksiyonlarla sıksık bronşiolit geçirmeleri mümkündür. Yaş ilerleyip akciğerler olgunlaştıkçavirüsler bronşiolite neden olamamaktadır.

Küçük çocuklar hastalığı,enfekte olan diğer şahıslardan kaparlar. Sıklıkla hafif grip ve soğuk algınlığıolan başka aile fertleri vardır. Çocuğun veya eşyaların bulunduğu ortamdaöksürüp aksırılması ile virüsle dolu tükürük damlacıkları ortama saçılır.Enfeksiyon temas ettiği eşyalara bebeğin temasıyla bile bulaşabilir, hastalık 3– 7 gün içinde başlar. Soğukta kalma, üşütme, vs. halk arasında söylenensebeplerin etkisi yoktur.

Bronşiolit, genellikle ateşve burun tıkanıklığının eşlik ettiği soğuk algınlığı şeklinde başlar. 2–4 güniçinde bronşiollere inerek tahriş ve küçük hava yollarında daralmaya nedenolur. Bu da çocukta öksürüğe ve nefes verme sırasında duyulan ıslık gibi(vızıltı) yapar. Bazı çocuklarda solunum hızı ve eforu artıp öksürükboğuklaşarak astım gibi tıkanma ortaya çıkabilir. Bu dönemde genellikle ateşdüşer, çoğu çocuk iştahsızlaşır, süt çocuklarında emme güçlüğü ortaya çıkar.Uykuda huzursuzluğa sık rastlanır. Hırıltı 3–5 günde gerilese de buruntıkanıklığı daha uzun sürer, öksürük ise 1-2 hafta devam edebilir.

Bronşiolitlerin hafifolanları tedavisiz bile düzelebilir. Akciğer salgılarının yumuşaması için soğukbuhar yapıcı makineler, balgam sökücüler önerilir. Burun salgılarınınkoyulaşmasına engel olmak için sık sık tuzlu sulu burun damlaları ve birkaçsaat ara ile burun aspiratörü ile burun temizlemesi yararlıdır.

Ateş için paracetamol içerenateş düşürücüler kullanılmalıdır; aspirin bronşiolit gibi viral enfeksiyonlardakesinlikle kullanılmaz.

Bronşiolit viral birenfeksiyon olduğundan genellikle antibiyotik kullanılmaz. Ama beraberinde ortakulak veya boğaz iltihabı da varsa antibiyotik verilebilir.

Çocuğunuzun aktivitesinikısıtlamanız gerekmez; zaten o nefes darlığı hissediyorsa kendi aktivitesinikendi kısıtlayacaktır.

Öksürük, havayollarınıtemizlemeye yarayan güzel bir reflekstir. Öksürüğü baskılayan ilaçlar ve dekonjestanşuruplar salgıların koyulaşmasına ve hastalığın ilerlemesine neden olabileceğindenönerilmez.

Okul öncesi dönemde(özellikle ilk 4 – 6 yaşta) viral bronşiolit geçiren çocukların bir kısmında bubronşiolitler astıma dönebilmektedir. Bronşiolitlerin astım olarak devametmesinin nedeni tam olarak bilinmemektedir ancak bazı risk faktörleri vardır:

1. Son 1 senede 3 kez bronşiolit geçirme,

2. Mevcut başka bir alerjinin olması,

3. Anne – baba veya kardeşlerde astım veya başkaalerjilerin olması

4. 9–12. aylarda yüksek IgE değeri,

5. Sigara dumanına maruz kalma,

6. Bronşiolitin ağır seyretmesi.

Unutmayın ki; her 5 çocuktan1’i hayatının ilk 2 yılında bronşiolit geçirebilmektedir. Her bronşiolitinastıma çevireceğini öngörmek asla mümkün değildir. Ancak risk faktörleriyüksekse dikkatli olmak gereklidir.

Uzm.Dr.Yunus Emre BIKMAZ

ÇocukSağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

KudretInternational Hospital