Dış kulak yolu iltihabı nedir?
Dış kulak yolu iltihabı ya da eksternal otit, kulak kepçesi ile kulak zarıarasındaki dış kulak yolunun/kanalının iltihaplanması durumudur. Genellikle“yüzücü kulağı” olarak adlandırılır; çünkü suya tekrar tekrar maruz kalmakkulak kanalını iltihaplanmaya karşı daha savunmasız hale getirir.
Dış kulak yolu iltihabının belirtileri nelerdir?
Belirtiler genellikle başlangıçta hafiftir. Ancak enfeksiyon tedaviedilmezse veya başka alanlara yayılırsa daha ciddi belirtilerle karşılaşılabilir.Genellikle hastalığın derecesine göre hafif, orta ve ileri evre şeklindesınıflandırır.
HAFİF BELİRTİ VE BULGULAR
- Dış kulak yolunda kaşıntı ve kızarıklık
- Kulak kepçesini çekmekle artan rahatsızlık hissi
- Kulaktan dışarıya berrak, kokusuz bir akıntı olması
ORTA DERECELİ İLTİHAPTA GÖRÜLEBİLEN BELİRTİLER
- Kulak kanalında daha yoğun kaşıntı ve ağrı
- Daha yoğun kızarıklık
- Kulaktan iltihabi görünümlü akıntı
- Dış kulak yolunda gelişen şişmeye bağlı kulakta tıkanıklık/dolgunluk hissi
- İşitmede azalma
İLERİ EVREDE GÖRÜLEBİLEN BELİRTİ VE BULGULAR
- Yüz, boyun veya kulak çevresine yayılan şiddetli ağrı
- Kulak kanalının tamamen tıkanması
- Dış kulakta kızarıklık veya şişme
- Boyunda bulunan lenf bezlerinde şişlik
- Ateş
Yukarıdaki belirtilerden bir veya daha fazlasını yaşayan bireyler,belirtiler hafif olsa bile mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurmalıdır. Çünküiltihap ilerledikçe çevre dokulara yayılabilir ve daha ciddi ve tedavisi zorbir hastalığa dönüşebilir. Şiddetli kulak ağrısı ve ateş varsa derhal tıbbiyardım alınmalıdır.
DIŞ KULAK İLTİHABI NEDENLERİ
Dış kulak iltihabına neden olan ana faktör kanalda birikmiş ifrazat (buşon)varlığında nem maruziyetidir. Yüzme, çok sık banyo yapmak veya çok sık duşalmak gibi durumlarda kulak kanalındaki buşonun içinde kalan su, bakterilerinüremesi için uygun bir ortam oluşturur. Enfeksiyonlar bazen mantar ya da virüskaynaklı da olabilir. Enfeksiyonlar dışında çeşitli bulaşıcı olmayan sistemikveya lokal cilt rahatsızlıkları ile de eksternal otite yol açabilir. En sıkrastlanan dış kulak iltihabı nedenleri arasında aşağıdakiler sayılabilir;
- Dış kulakta üretilen kulak ifrazatı asidik bir yapıda olduğu için buradaoluşacak enfeksiyonlara karşı vücudun doğal savunma bariyeridir.Kulak kanalınıkaplayan ince deri tabakası çeşitli faktörlerin etkisiyle yaralanırsa,enfeksiyon ortaya çıkabilir. Bunlar arasında yoğun kaşıma, kulaklık kullanmaveya kulağı pamuklu çubukla temizleme gibi alışkanlıklar sayılabilir.
- Atopik dermatit, sedef hastalığı, seboreikdermatit, lupus gibihastalıkların komplikasyonu olarak da dış kulak iltihabı görülebilir. Alerjiyebağlı atopik dermatit dış kulakta genellikle kızarıklık, kaşıntı, ödem veakıntıya yol açar. Kontakt dermatit ise kulak kanalı cildinde sertleşme vekalınlaşmaya neden olur. Her durumda da ikincil bakteri enfeksiyonları gelişebilir.
Dış kulak yolu iltihabı için risk faktörlerinelerdir?
- Bakımlı bir havuzdan ziyade göl gibi yüksek bakteri barındıran sulardayüzme
- Suyu daha kolay tutabilen yapısal olarak dar bir kulak kanalına sahipolmak.
- Kulak kanalının pamuklu çubuklarla veya diğer nesnelerle agresif birşekilde temizlenmesi
- Kulaklık veya işitme cihazı gibi cihazların kullanımı
- Mücevher, saç spreyi veya saç boyaları gibi kimyasalların ciltte alerjiveya tahrişe neden olması
- Sedef hastalığı, lupus gibi sistemik hastalığı bulunanlar
Dış kulak yolu iltihabı nasıl teşhis edilir?
Genellikle hastanın şikâyetleri ve kulak muayenesi ile dış kulak iltihabıaile hekimi tarafından kolay bir şekilde teşhis edilebilir. Enfeksiyon ileribir aşamadaysa veya dirençliyse bir kulak burun boğaz uzmanı tarafından daha fazladeğerlendirmeye ihtiyaç duyulabilir.
Kulak zarınızın hasar görmesi veya yırtılması durumunda aile hekimi hastayıbir kulak, burun ve boğaz uzmanına (KBB) yönlendirir. KBB uzmanı enfeksiyonunorta kulak kaynaklı olup olmadığını belirlemek için orta kulağın durumunuinceler. Bu kulak muayenesi önemlidir; çünkü dış kulak iltihabında uygulanantedaviler orta kulak için uygun değildir.
Tedaviye cevap vermeyen olgularda enfeksiyon nedeni mikroorganizmanıntam olarak belirlenmesi için kulaktan akıntı veya döküntü örneği alınaraklaboratuvara gönderilmesi gerekebilir.
Dış kulak yolu iltihabı tedavisi nasıl yapılır?
Tedavide amaç enfeksiyonu durdurmak ve kulak kanalının iyileşmesinisağlamaktır. Bu amaçla çeşitli kulak damlaları kullanılır. Dış kulak yolunun temizlenmesi,kullanılan damlanın tüm alanlara ulaşabilmesine yardımcı olmak için gereklidir.Bu amaçla kulaktaki akıntılar, kulak kiri birikintileri ve diğer kalıntılarıtemizlemek için bir vakum cihazı veya kulak küreti kullanılır. Çoğu olgudailtihabın türüne ve ciddiyetine bağlı olarak, tedavi için aşağıdakibileşenlerin kombinasyonunu içeren kulak damlaları kullanılır:
- Kulağın normal antibakteriyel ortamını geri kazanmaya yardımcı olan asidikçözeltiler
- İltihabi durumu azaltmak için steroidli damlalar
- Bakterilere karşı savaşmak için antibiyotik içeren damlalar
- Daha ciddi bakteriyel enfeksiyonlarda ağızdan antibiyotik tedavisi
- Mantarın neden olduğu bir enfeksiyonla savaşmak için antifungal ilaçlar
Bunlara ek olarak kulak ağrısı için ağrı kesici ilaçlar reçete edilebilir.
Dış kulak yolu iltihabından korunma yolları nelerdir?
Bu amaçla yapılabilecekler şunları içerebilir;
- Kulakları kuru tutmak. Yüzme veya banyo gibi nedenlerle neme maruzkaldıktan sonra kulakların iyice kurulanması korunmada yardımcı olabilir.Yalnızca kulağın dış kısımları kurulanmalı, bu amaçla yumuşak bir havlu veyabez kullanılmalıdır. Kulak kanalında biriken suyun akmasına yardımcı olmak içinbaş yana doğru eğilmelidir. Ayrıca saç kurutma makinesi en düşük ayaragetirilip 30 cm uzaktan kulağa tutularak kurutma işlemi yapılabilir.
- Kulağa yabancı cisim sokmaktan kaçınmak. Pamuklu çubuk, ataç veya saçtokası gibi nesneler kulağı kaşımak ya da kulak kirini çıkarmak için aslakulağa sokulmamalıdır. Bu tarz cisimler, kulak içindeki ince cildi çizip tahrişedebilir.
- Kulaklar tahriş edici maddelerden korunmalıdır. Saç spreyleri ve saçboyaları gibi ürünler uygularken kulaklar pamuk topları konularak korunmalıdır.
- Yüzerken kulak tıkacı veya yüzme şapkası kullanılmalıdır.
- Özellikle tedavi devam ederken banyo esnasında tek kullanımlık hazırvazelinli kulak tıkaçları kullanılarak su veya şampuanın kulağa girmesiengellenmelidir.
- Egzama veya işitme cihazlarına karşı gelişen alerji gibi kulaklarıetkileyen durumlar tedavi ettirilmelidir.
- Yakın zamanda kulak enfeksiyonu veya ameliyatı geçirilmişse iltihap riskinedeniyle yüzme öncesi bir doktora danışmakta fayda vardır.