Düşük ayak belirtileri nelerdir?
Hastalar genellikle “yürürkenyalpalıyorum, ayağımı attıra attıra yürüyorum, yürürken ayağım takılıyor, sıksık düşüyorum” gibi şikayetlerle başvururlar. Ayak bileği tam olarakoynatılamadığı için adımlama ve topuğun yere değmesi sorunludur. Parmaklaryerde sürünür. Yürüme ancak kalça ya da diz ekleminin aşırı hareketi sonucugerçekleştirilebilir. Dolayısıyla zamanla bu eklemlere ve diğer sağlam ayağadaha fazla yük bineceğinden postür yani duruş bozuklukları ve diğer sağlamtarafta ağrılar ortaya çıkar. Etkilenen ayakta kas kütlesinin azalmasına bağlıküçülme ve bacak kısalığı izlenebilir.
Düşük ayak nedenleri nelerdir?
Düşük ayak sendromununnedenleri başlıca şu başlıklar altında toplanabilir:
- Peroneal sinirin direkthasarı
- Kas ve iskelet sistemibozuklukları
- Beyin ve spinal kordhastalıkları
Peroneal Sinir Hasarı: Fibulanın baş veya gövde kırıklarında peroneal sinirinsıkışmasıyla, diz ekleminin hasarlanmasında, diz ve kırık ameliyatlarındansonra cerrahi yaralanmalarda peroneal sinirin direkt hasarına bağlı olarakdüşük ayak görülebilir.
Beyin ve Spinal KordHasarı: Bu durumlarda hasar direkt peronealsinirde değil, santral sinir sisteminin daha üst seviyelerindeki bir problemdenkaynaklanmaktadır. İnme geçiren hastalarda tek başına düşük ayak nadirolmakla birlikte görülebilir. Onun haricinde Multiple Skleroz ya da SerebralPalsi gibi hastalıklarda da düşük ayak sendromuna sıklıkla rastlanır. Genetikbir bozukluk olan ve periferik kaslarda ilerleyici sinir ve kas zayıflıklarınıngörüldüğü Charcot Marie Tooth Hastalığı’nda izlenebilir.
Sinirhasarı sıklıkla bel fıtığı olarak bilinen lomber disk hernisine bağlıolarak gelişir. Özellikle L4-L5 arası yani 4. ve 5. bel omurgası arasındakifıtıklarda bu mesafeden çıkan sinirler siyatik sinir ve bacağın arkasında bacakboyunca ilerleyerek peroneal siniri oluşturur. Dolayısıyla tedavi edilmeyen belfıtığı hastalarında düşük ayak görülebilir. Düşük ayak, ani ağrıyla birliktehalk arasında patlamış fıtık olarak tanımlanan ekstrüde disk hernisinin ilkbelirtisi olabilir. İdrar kaçırma, bacaklarda hissedilir şekildegüçsüzlük ve ani düşük ayak birlikteliği acil müdahale gerektiren CaudaEquina Sendromu’nun göstergesi olabilir. Bunların haricinde beyin ya da omurgatümörlerinde de görülebilir.
Kas ve İskelet SistemiBozuklukları: Musküler Distrofi,Amyotrofik Lateral Skleroz ( ALS) gibi uzun süreli, yavaş ilerleyen sinirlerdedemyelinizayon ve kaslarda ileleyici zayıflıkla seyreden hastalıklarda düşükayak görülebilir. Polio virüsünin sinirlere yerleşmesi sonucu gelişençocuk felci hastalığında da sıklıkla görülen bir tutulum bölgesidir.
Düşük ayak tedavi yöntemleri nelerdir?
Tedavi öncelikli olarak sebebeyönelik olarak planlanmaktadır. Ani gelişen düşük ayak olgularında, acilcerrahi müdahalelerle bu durum geri döndürülebilir. Özellikle bel fıtığınabağlı Cauda Equina Sendromu’nda ilk 48 saat içerinde uygulanacak acil cerrahinintüm belirtileri geri çevirdiği bildirilmiştir. Şiddetli ağrıyla birlikte aniidrar kaçırma ve ayağınızda kuvvet kaybı gelişirse ilk 48 hatta daha da kısaolacak şekilde 24 saatin tedavide çok kritik olduğunu aklınızdançıkarmayınız ve vakit kaybetmeden bir Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı’nabaşvurunuz.
Acil cerrahiyle geri döndürülemeyenirreversible düşük ayak sendromunun tedavisi 4 ana başlık altındatoplanabilir.
- Atel vesplintler
- Fiziksel terapi
- Sinir terapisi
- Cerrahi tedavi
Atel ve splintler düşük ayağı tedavietmese bile ayak bileğini normal pozisyonda tutarak yürümeyi kolaylaştırmaktave diğer eklemlerin bozulmasını engellemektedir. Parmakların yere sürtünmesinide engellediği için düşük ayağa bağlı gelişen ve daha büyük problemlere sebep olabilecekdüşmeleri de engellemektedir.
Ayağa dorsifleksiyon yaptırankaslara uygulacak fiziksel terapi çalışmayan kasları kuvvetlendirir. Geridöndürülemez hasar gelişmiş olgularda bacaktaki diğer kasları kuvvetlendirmekgelişebilecek diğer diz, kalça ve iskelet sistemi problemleriniengelleyebilir.
Fonksiyonel elektrik stimülasyonu(FES) cihazıyla peroneal sinirin geçtiği hat boyunca yapılan süreklielektrik stimülasyonlarıyla sinirin uyarımı sağlanabilir. Hastalarınkendilerinin de rahatlıkla uygulayabileceği bu cihaz daha rahat ve yardımsızyürümeyi sağlayabilir. FES cihazı kalp pili takılı hastalarda, aktif kanserhastalarında, hamilelerde ve kontrol altına alınamayan epilepsi atakları olanhastalarda kullanılamaz.