El Cerrahisi
Ellerimiz fiziksel işlevinin yanı sıravücut diliyle iletişimimizde de son derece etkili rol oynayan, çok sayıdakompleks dokunun bir arada ve büyük uyum içinde çalıştığı bir organdır.Elimizin kompleks yapısı nedeniyle hastalıkları ve yaralanmalarında bu özelyapıya uygun olarak değerlendirilmesi gerekir. Basit olarak kabul edilen pekçok el sorununun uygun olmayan tedavileri kişinin yaşam kalitesini etkileyecekciddi sonuçlara neden olabilir.
El cerrahisi nedir, uğraşı alanları nelerdir?
El cerrahisi, II. Dünya Savaşıyıllarında karşılaşılan el yaralanmalarında, kırık kemikleri, sinir, tendon vedamarları içeren yumuşak doku yaralanmalarının onarımları için farklıbranşlardan ayrı uzmanların çağrılması yerine tüm bu konularda eğitim görmüşbir branş varlığının ideal olacağı fikri ile doğmuştur. El cerrahisi; el vebuna bağlı olarak el bileği, ön kol, dirsek ve kol fonksiyonlarını olumsuzolarak etkileyen; kesici veya künt travmaları, doğumsal anomalileri, aşırıkullanım, enfeksiyon, artrit gibi problemleri tedavi eden uzmanlık dalıdır.
Travmalar dışında en sık karşılaşılan başlıca problemler iseşunlardır:
1. Karpal tünelsendromu
Elde sık görülen sağlık problemlerinden biridir. Baş parmak ve yanındaki üçparmağın duyusunu veren; başparmak fonksiyonlarını sağlayan “median” sinirinietkileyen bir sorundur. Median sinirinin el bileğinde, parmakları hareketettiren tendonlar ile birlikte içinden geçtiği “Karpal Tünel”de baskıyauğraması sonucu “Karpal Tünel Sendromu” gelişir. Parmaklarda uyuşma, güç kaybıve ön koldan omuza kadar yayılan ağrılar ile kendini gösterir. Genelliklegeceleri uykudan uyandıran uyuşma ve ağrılar, zaman zaman gün içinde degörülebilir. Bu dönemde gerekli önlemler alınmazsa sinirde kalıcı hasar meydanagelir. Sonrasında el fonksiyonları ile duyusunun yeniden tam onarılması mümkünolmaz. Tedavi olarak başlangıçta tıbbi tedavi ve gece atelleri kullanılır.Yeterli iyileşme sağlanmazsa cerrahi olarak karpal tünel gevşetilmesiuygulanır. Sinir üzerindeki baskı böylece ortadan kaldırılır.
2. Tetik parmak (Trigger finger)
Baş parmak dahil her parmakta görülebilir. Parmakları hareket ettirenkirişlerin yüzeyleri çok düzgün kılıflar ile çevrilidir. Bu kirişler çeşitlitünellerden geçerler. Tetik parmak probleminde kılıfların girişi daralır,kirişler kalınlaşır ve kendilerini saran kılıflara sığamazlar. Sonuçta buproblem, avuç içinde hassasiyet ile başlar, parmaklar büküldüğünde takılmalarave hatta kilitlenmelere yol açabilir. Uzun süren takılmalarda parmakhareketlerinde kısıtlılık ve hareket kaybı ile sonuçlanabilir.
3. DeQuervain Tendiniti
Başparmağı yukarı doğru kaldıran kirişlerin içinden geçtikleri kılıflarınasıkışması sonucu gelişir. Kirişlerdeki yangı, elin hareketlerine bağlı olarak hassasiyetve şişmeye neden olur. Tıbbi tedavi genellikle yeterli olsa da tedaviyedirençli durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir.
4. Ganglion Kistler
El ve el bileğinde, kiriş kılıflarının inflamasyonunun neden olduğu, eklemsıvısıyla dolu kistik oluşumlara sık olarak rastlanır. El ve el bileğinin hemenher bölgesinde görülebilir. Ancak genellikle el bileği sırtında ve tendonkılıfları boyunca yerleşirler. “Ganglion kistler” aniden oluşabileceği gibibirkaç ay veya yıl içinde yavaş yavaş da gelişebilir. Zaman içerisinde büyüyüpküçülebilir, hatta tamamen kaybolabilirler. Nadiren ağrılı olan bu kitlelerkötü huylu değildir. Çoğunlukla hiçbir neden olmaksızın gelişirler.Şikayetlerin derecesine bağlı olarak tıbbi veya cerrahi tedavi uygulanır.
5. Dupuytrens Hastalığı
Avuç içi ve cilt altı dokusunun kalınlaşmasıyla, parmaklara kadar uzananbantlar oluşur. Bu bantlar avuç içinde bir çekilme yaratır. Orta yaşlarda,herhangi bir sebep olmaksızın gelişebilir. Tedavisi cerrahi olarak bu dokununçıkarılmasıdır. Tedavinin sonucu, hastalığın seyrine bağlı olarak değişse deözellikle cerrahi girişim sonrası uygulanan el terapisi ilefonksiyonlarda belirgin gelişme sağlanmaktadır.
6. Tenisçi – Golfçü dirseği
Dirseğimizin iç ve dış kenarında bulunan kemik çıkıntılarına yapışan kaslarınyapışma bölgelerindeki inflamasyonlardır. Tenis, golf gibi sporları yapanlarınyanı sıra, endüstriyel alanda çalışanlarda da bu tip iltihaplanmalargörülebilir.