Astrositomlar, oligodendrogliomlar ve epandimomalardahil birçok gliom tipi vardır. En yaygın gliom tipi astrositomdur. Gliomlartüm beyin tümörlerinin yaklaşık %30’unu oluşturur ve sıklıkla kötü huyluduryani habistir.
Belirtileri beyintümörlerindeki genel belirtilerdir. Baş ağrısı, nöbetler, midebulantısı ve kusma görülebilir. Yerleştikleri bölgelere bağlı olarak dabelirtiler verirler. Epilepsi (Sara nöbeti) bazı hastalarda ilk belirti olarakortaya çıkabilir. Kişilik değişikliklerine neden olabilirler.
Bu nedenle kötü seyirli gliomlardabeyin ameliyatı, Gamma Knife radyo cerrahisi, kemoterapi,radyoterapi gibi çeşitli tedavi yöntemleriyle tümürün yok edilmesi gerekir.
Nedenleri
Beyin tümörlerinin oluşum nedeni kesin olarakbilinmemektedir. Az sayıda insanda nörofirbomatozis ya da tüberöz skleroz gibigenetik hastalıklar gliomlara neden olabilir. Fazla radyasyona maruz kalmanında tümör oluşumuna neden olduğu düşünülmektedir.
Gliomların ya da diğer beyin tümörlerinin oluşumunuengelleyecek herhangi bir yöntem ya da önlem yoktur.
Bilinmesi gereken beyin tümörlerinin çocukluk çağıdahil her yaşta gelişebileceğidir.
BeyinTümörleri Risk Faktörleri
Diğer kanser türleri gibi genellikle ileri yaşlarda vebağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde daha sıklıkla görülmektedir. Fakat ençok bilinen faktörlerden bir tanesi uzun süreli radyasyona maruz kalmaktır.
Bunun yanı sıra kimyasallara, elektromanyetik alanlarave virüslerin enfeksiyonlarına maruz kalmak hastalığın riskini arttıranunsurlar arasındadır. Beyin tümörü dış etkenlerle gelişen bir hastalıkolabileceği gibi aile geçmişinde bu hastalığa rastlanan kişilerde degörülmektedir.
GliomlarınTürleri
Hangi tür glial hücrelerden kaynaklandığına göredeğişir. Başlıca tipler şunlardır:
Astrositom
Kötü huylu beyin tümörleri içinde en sık görülendir vebeynin herhangi bir yerinde görülebilir. İsmini, beynin içindeki yıldızşeklindeki hücreler olan astrositomlardan alır.
Oligodendroglioma
Bu gliomlar, beynin sinir liflerini kaplayan vemiyelin adı verilen olglial hücrelerden yani oligodendrositlerden kaynaklanır.
Oligoastrositom
Bu gliomlar anormal oligodendrositlerin veastrositlerin bir karışımıdır.
Ependimom
Bu tip bir gliom, beynin ve omurilik kanalınınboşluklarını kaplayan hücrelerden gelir. Çocuklarda en yaygın görülen tiptir.
Ganglioglioma
Beyinde veya omurlikte meydana gelebilen bu nadirgliom, hem glial hücrelerden hem de sinir hücrelerinden oluşur.
Belirtiler
Gliom tipi tümörlerin belirtileri, diğer beyintümörlerininki ile aynıdır ve büyük ölçüde tümörün beyinde olduğu yere vetümörün büyüklüğüne bağlıdır.
Beyin tümörleri, kafatası içinde yerleşen tümörleroldukları için basınç artışına bağlı olarak şiddetli baş ağrısı, bulantı vekusma gibi yaygın belirtiler görülür. Tümör büyüdükçe belirtiler şiddetlenir.
BaşAğrısı
- Eğer baş ağrınız aşağıdakişekildeyse mutlaka doktora başvurun.
- Çok şiddetli baş ağrısı (özellikleher gün baş ağrısıyla uyanıyorsanız)
- Başınız normalden sık ağrıyorsa
- Daha önce hissetmediğiniz türde birbaş ağrınız varsa
- Hem baş ağrısı hem başka birhastalığı aynı anda yaşıyorsanız
- Öksürme, egzersiz, bağırma, eğilmegibi kafa içi basıncını artıran durumlarda baş ağırınız kötüleşiyorsa.
DiğerBelirtiler Şunlardır;
- Epileptik ataklar, yani sara krizitarzı nöbetler
- Mide bulantısı ve kusma
- Çift görme ve görmede bozukluk vebulanıklık (baş ağrısı ile birlikte ya da ayrı olarak ortaya çıkabilir.)
- Baş dönmesi ve yürüme ile ilgiliproblemler gibi denge problemleri
- Konuşma bozukluğu
- Motor becerilerde bozulma veyaduyusal bozukluklar
- Hafıza kaybı, davranışlardadeğişiklik
Beynin etkilenen bölgesine göre farklı belirtiler deortaya çıkar. Bunlar; sağ veya sol vücut yarısında kuvvetsizlik, uyuşma, yürümebozukluğu, görme kaybı, işitme kaybı, hafıza bozukluğu, konuşmada güçlük,dengesizlik olabilir.
Tanı Yöntemleri
Nöroloji doktorunuz gliomlarıntanısını koymak için kapsamlı bir nörolojik muayene yapar. Muayenesırasında doktorunuz reflekslerinizi, görme, işitme, denge ve koordinasyonyetilerinizi kontrol eder.
Bunlarda bir ya da birden fazla sorun varsa, beyintümörünün beyninizin hangi bölümlerini etkileyebileceği hakkında bilgi edinir.Sonrasında beyinde bir tümör olup olmadığını anlamak için MR ve BilgisayarlıTomografi taraması yapılır.
MR taraması boyalı kontrast maddenin damardan verilmesi ile(Kontrastlı Beyin MR) yapılır. Bu tarama ile tümör ayrıntılı şekildegörülebilir ve doktorunuz beyindeki tümörün büyüklüğü, yeri ve tipini tespiteder. Beyinde ödem ya da beyin dokusunda değişiklik varsa görülebilir.
Ek olarak MRS adı verilen Magnetic RezonansSpetroskopi yapılarak tümördeki kimyasal ve mineral düzeyleri ölçülür.
Bu ölçümler, bir tümörün kötü huylu veya iyi huyluolup olmadığına dair bilgi verme amaçlıdır.
Ayrıca, belirtileri beyin tümörü ile karışabilecekenfeksiyon (tüberküloz, parazit, bakteri ve mantar), demiyelinizasyon (miyelinya da bir beyin nöronlarının koruyucu kılıfına) veya felç gibi başkahastalıklar mevcutsa, doktorunuz bu konuda bilgi sahibi olur.
Doktorunuz akciğer kanseri gibibeyne metastaz yapabilecek diğer kanserleri elemek için kanser taraması dayapabilir. Ancak gliomlar başka kanserler nedeniyle oluşmaz,yalnız beyinde oluşabilen tümörlerdir.
Kesin tanı tümörden alınan beyin biyopsisi sonrası, bukonuda uzman patologlar tarafından tümörün mikroskop altında ve moleküler(genetik) yapısının belirlenmesi ile konur.
Ameliyat ile tümörün tümün çıkarıldıktan sonra,tümörün zarar verdiği ya da yayılım gösterebileceği alanlar konusunda biyopsisonuçlarına göre karar verilir. Buna göre ışın tedavisi, ikinci bir cerrahi yada başka tedaviler uygulanabilir.
Tümör beynin ulaşılması zor ya da zarar görecek biryerindeyse steoreotaktik iğne biyopsisi tercih edilir. Kafatasınıza açılandelikten ince bir iğne yardımıyla doku örneği alınarak mikroskop altında analizyapılır.
Tedavi Yöntemleri
Gliomların tedavisi tümörün tipine, büyüklüğüne, hangi evredeolduğuna ve beyindeki yerine göre belirlenir. Ayrıca yaşınız ve sağlıkdurumunuza göre de uygulanacak tedaviye karar verilir.
Gliomlar dâhil tüm beyin tümörlerinin önceliklitedavisi cerrahidir. İster iyi huylu ister kötü huylu olsun, tüm tümörlercerrahi olarak tedavi edilirler.
Ancak bazı durumlarda cerrahi uygulamak mümkünolmayabilir. Şayet tümör beynin çok hassas olan bazı hayati bölgelerineyerleşmişse bu bölgelere dokunmak hayati tehlike yarattığından tümör yerindebırakılabilir. Bu durumda sadece ışın tedavisi (radyoterapi) ve ilaç tedavisi(kemoterapi) uygulaması yapılabilir.
Tümörün çıkarılmasının yanı sıra, tümörün yanetkilerini kaldırmak için ilaç tedavisi de verilebilir. Kortizonlu bazı ilaçlarbeynindeki ödemin inmesine yardımcı olur, ayrıca anti-epileptik ilaçlarnöbetleri önlemede kullanılabilir.
GliomaTedavisinde Gamma Knife Radyo Cerrahi
Açık ameliyat olmayan buyöntemde, Gamma Knife cihazı tarafından yollanan gammaışınları ile tümör yok edilir. Tedavide amaçlanan; hızlı büyüyen tümörler vebeyin damar yumaklarının tamamen ortadan kaldırılması; yavaş büyüyen tümörcinslerinde ise büyümenin durdurulmasıdır.
Hasta MR benzeri cihaza yatar ve ortalama 45 dk. sürenbir tedavide, beyin ve sinir cerrahisi uzmanının gözetiminde tedavigerçekleşir. Kişi ışın nedeniyle herhangi bir ağrı ya da acı hissetmez.