Horlama nedir?Horlama tedavisi nelerdir?
Horlama nedir?
Uyku sırasında yutak bölgesinde,yumuşak damak, küçük dil ve bademciklerde oluşan gevşeme ile birlikte bubölgedeki yumuşak doku, solunuma bağlı olarak titrer. Titreşimin etkisiyleyumuşak dokunun çıkarttığı ses horlama olarak tanımlanır. Kadınlara oranla erkeklerdedaha sık görülmesinin nedeni fizyolojiktir. Erkeklerin boyun bölgesi kadınlaraoranla daha yağlıdır. Bu durum uyku sırasında yumuşak dokunun daha fazlaetkilenmesine dolayısıyla daha fazla horlamaya sebep olur. Kilo arttıkçahorlamanın şiddeti de bu yüzden artar. Ancak menopoz döneminden sonrakadınlarda hormonal değişiklilere bağlı olarak yaşanan fizyolojik değişim,kadınlarda horlama şiddetinin artmasına neden olur. Bazı durumlarda horlama,basit bir enfeksiyon sonucu oluşan burun tıkanıklığına bağlı olarakgörülebilir. Uyku sırasında hava almak için yapılan ek çaba, boğaz bölgesindekiyumuşak dokuların içe doğru çekilmesine yol açar. Enfeksiyonun iyileşmesindensonra horlama kesilir. Bu son derece normal bir durumdur. Alkol kullanımı veilaç kullanımına bağlı olarak da horlama görülebilir. Kullanılan ilaçların yada alkolün oluşturduğu etki ile kişi, uyku sırasında kas kontrolünü kaybeder.Kasların gevşemesi ile birlikte dil boğaza doğru hafifçe kayar ve horlamayaneden olur. Özellikle sırt üstü pozisyonda yatıldığında artan horlama, uzun veyorucu bir günün ardından da görülebilir. Tüm bunların haricinde yetişkinnüfusun yaklaşık olarak %25’i sürekli olarak horlar. Horlamaya eşlik edensolunumun kesilmesi ve uykunun bölünmesi gibi belirtiler yoksa bu durum basithorlama olarak tanımlanır. Çoğunlukla yatış pozisyonuna bağlı olarak artışgösteren basit horlamanın şiddeti, kişinin kilo alması ile birlikte artar.Bunun sebebi kilo ile birlikte üst solunum yolunda var olan darlığınartmasıdır. Bu durum genellikle çevredekilerin uyarısı ile fark edilir.Horlayan kişi genellikle hekime çevredekilerin uyarıları üzerine başvurur.Ancak solunumun belirli aralıklarla kesilmesi ya da kişinin uykusundanuyanması, pek çok farklı sağlık problemine yol açan, tıkayıcı uyku apnesendromu belirtileri arasında yer alır. Bu rahatsızlık, kişinin horlamanedenleri araştırıldıktan sonra mutlaka tedavi edilmesi gerekir.
Horlama neden olur?
Horlama, çoğunlukla pozisyona bağlıolarak görülse de yorgunluk, uykusuzluk, sigara ve alkol tüketimi, varolan enfeksiyon hastalıkları ve kullanılan ilaçlar da horlamayan kişilerinhorlamasına; horlayanların da daha şiddetli horlamasına yol açar. Uykusırasında geniz bölgesinde yer alan yumuşak doku bir miktar gevşer. Bugevşemeye bağlı olarak nefes alıp vermek güçleşir. Hava akışının bu bölgedeoluşturduğu türbülans, yumuşak dokuların titreşmesine yol açar. Oluşan butitreşim de horlama olarak tanımlanan sesin oluşmasını sağlar. Horlama yüzündenyeterince oksijen alamayan ya da almak için uğraş veren kişi, sabahları yorgun,hâlsiz ve uykusuz olarak uyanır. Ancak kişi horladığının farkında olmadığı içinbu durumdan şüphelenmez. Basit horlama olarak tanımlanan bu durumu kişi ancakdiğer kişilerin horlama sesinden rahatsız olması durumunda öğrenir.
Horlama nasıl tedavi edilir?
Uyku sırasında solunumun kesilmesineneden olmayan bu tip horlamalar, uyku pozisyonunun değiştirilmesi, daha yüksekyastıkta uyunması, fazla kiloların verilmesi, hafif yiyecekler tüketilmesi,alkol ve sigara kullanımının bırakılması ve burun bandı kullanılması gibiçözümler de önlenebilir. Horlama nasıl geçer sorusuna verilebilecek en basityanıt budur. Ancak tüm bunlara rağmen horlama şiddeti azalmıyorsa kişi kulakburun boğaz uzmanına başvurmalıdır. Hekim tarafından yapılan muayene ve ektetkikler sonucunda horlamaya neden olan etkenler saptanır ve uygun tedavidüzenlenir. Bazı durumlarda multidisipliner bir yaklaşım ile ağız içi aletkullanımı önerilebilir. Ağız içi alet, diş hekimleri tarafından kişiye özelolarak yapılan, uyku öncesi ağza takılarak, dilin arkaya doğru hareket etmesiniengelleyen ve ağız içi boşluğun artırılmasını sağlayan bir tür protezdir. Birdiğer tedavi yöntemi de cerrahi operasyondur. Ancak basit horlamaya bağlıolarak operasyon yapılmadan önce kişinin uyku laboratuvarında yatırılması veuykusunun incelenmesi gerekir. Bazı durumlarda horlama, rahatsızlık olarakdeğil, bir belirti olarak da ortaya çıkabilir. Tıkayıcı uyku apne sendromuolarak adlandırılan bu rahatsızlık dünya çapında %3 oranında görülse de 50yaşın üzerindeki kilolu erkeklerde bu oran %50’ye kadar yükselir. Uyku apnesitedavi edilmediğinde kalp ve beyin damarları etkilenir. Cinsel isteksizlik,migren, yüksek tansiyon gibi rahatsızlıkların yanı sıra kalp krizine de yolaçabilir.
Tıkayıcı uyku apne sendromu nedir?
Halk arasında uyku apnesi olarakda bilinen rahatsızlık, horlama, gündüz aşırı uyku hâli ve en önemlisi uyurkensolunumun bir ya da birkaç kez durması ile karakterizedir. Başlangıçta dikkateksikliği, unutkanlık, sinirlilik ve depresyon gibi problemlere yol açan uykuapnesi tedavi edilmediğinde kalp hastalıkları gibi çok daha ciddi sağlıkproblemlerine yol açabilir. Uyku apne sendromunun diğer belirtilerindenbazıları şöyledir:
- Sabah oluşanağız kuruluğu
- Baş ağrısıile uyanma
- Yeterinceuyunmasına rağmen zor uyanma
- Uykudaoluşan baş, boyun ve göğüs bölgesinde oluşan terleme
- Gece nefesalamama hissi
- Diğerodalardan duyulacak şiddette horlama
- Otururpozisyonda uyuya kalma
- Gün içindedayanılamaz uyku hissi
Kilo problemi yaşayan kişilerde veerkeklerde sıklıkla görülen tıkayıcı uyku apnesi sendromu, zayıf fakat altçenesi küçük ve geride, iri bademciklere sahip, kısa ve kalın boyunlu kişilerdede sıkça görülür. Mutlaka uyku laboratuvarına yatarak uykusunun incelenmesigereken uyku apnesi hastaları için farklı tedavi yöntemleri mevcuttur.Continuous Positive Air Pressure (CPAP) adı verilen ve sabit basınç üretencihaz sayesinde uyku sırasında hava yolunun daralması engellenir. Gece uyumadanönce kişinin CPAP cihazını çalıştırarak, maske takması yeterlidir. Bu küçükcihaz tarafından maskeye gönderilen sabit basınçlı hava, üst solunum yolununkapanmasını engelleyerek doğru bir solunum oluşumunu destekler. Basit horlamatedavi seçenekleri arasında olan ağız içi araç, radyofrekans ve cerrahiseçenekler de hastalığın mevcut durumuna göre uygulanabilir.
Siz de sağlıklı bir uyku içindüzenli olarak kontrollerinizi yaptırmayı ihmal etmeyin.