İnmemişTestis

Erkek çocuklardayumurtalıklardan (testis) birinin ya da her ikisinin torbalarda olmamasıhalidir. Testisler anne karnında iken karın içinde gelişir ve testislerintorbaya inmesi bebek anne karnındayken diğer gelişmelere nazaran daha geç vedoğuma yakın dönemde gerçekleşir. 7 aylık doğmuş bebeklerde %33 gibi çok yüksekoranda görülür, zamanında doğan yenidoğan bebeklerde %6 gibi yüksek orandagörülür ancak zamanla inişini tamamlar. 1 yaşındaki erkek bebeklerin yaklaşık%1’inde görülür.

İnmemiş testislerin bazıları(%20) muayenede ele gelmez, bunların yerini, oluşup oluşmadığını anlamakgereklidir. Bu nedenle ele gelmeyen testisler için ultrason, MR ve hattalaparoskopi (karın içine kamerayla bakmak) yapmak gerekir. Kamerayla girmedenönce hasta anestezi almışken bu arada anestezi altında muayene etmek detestisin bulunmasına yardımcı olabilir.

Retraktil (inip çıkabilen)testisler torbaya indirilebilir ve bir süre orada kalırlar. Torbaya ve kasığadokunulduğunda reflekslerin kuvvetli olması nedeniyle tekrar kasığa çıkarlar.Sıcak ortamda torbaya iner, soğukta tekrar kasığa çıkarlar. Retraktil testislerherhangi bir tedaviye gereksinim göstermezler. Sadece yıllık kontrolyeterlidir.

Tanı ve ayırıcı tanıda fizikmuayene en iyi tanı yöntemidir. Muayene sıcak ortamda, çocuk sakinken,bacakları yanlara doğru açarak yapılmalıdır. Eller soğuk olmamalıdır. Ultrasonele gelmeyen testislerde işe yarar ancak soğuk jelin temasıyla normaltestisleri de kasıkta gibi gösterebilir. Bu nedenle dikkatle ele alınmalıdır.

İnmemiş testiste, altıaylıktan itibaren tedaviye başlanmalıdır. Çünkü bu yaştan sonra genellikletestis kendiliğinden yerine inmez. Çocuk 1 yaşına geldiğinde testis torbayainmemişse beklemeye gerek yoktur. En geç 18 ayda tedavi yapılmalıdır. Özeldurumlar dışında ameliyatla testis yerine indirilmelidir. Çünkü bu yaştan sonraolumsuz doku değişiklikleri başlamaktadır.

Hormon iğneleri ergenlikçağını taklit eder ve geçici hormon uyarısıyla testisin inmesini sağlamakamacıyla uygulanır. Başarı oranları düşüktür, %20’yi geçmez. Başarılı olduğuolguların önemli bir bölümü retraktil testis olup inmemiş testisten ayırıcıtanısı tam yapılamamış olgulardır. Ancak hormon tedavisinin çift taraflıinmemiş testisli olgularda ameliyatla birlikte uygulanarak ileriki üreme yeteneğiniarttırma potansiyeli mevcuttur. Kalıcı bir zararları olduğuna dair bir kanıt dayoktur.

Cerrahi tedavide kasıktanaçılarak testis ve kanalları bulunur. Beraberinde bulunabilecek yapı veanormallikler ortaya konularak düzeltilir ve torbada açılan yeni bir keseyetestis yerleştirilir. İnmemiş testisle birlikte kasık fıtığı ve hidrosel (sukesesi) da bulunabilir. Ameliyatı kasıktan yapma nedeni de esasen beraberindeolan bu sorunların da aynı anda düzeltilmesi içindir.

İnmemiştestiste sperm ölçümlerinde genel olarak sayı ve kalitede azalma görülmeklebirlikte tek taraflı olgularda baba olma oranları normalken, çift taraflıolgularda azalmıştır. Erken zamandaameliyat olmanın yararlı olabileceği düşünülmektedir.

Genel nüfusta testis kanserigörülme sıklığı 100.000 de 3-10 kişidir. Yani aslında oldukça enderdir. İnmemiştestislerde kanser oranları testisi yerinde olanlara göre 4 ila 10 katartmıştır ve ameliyatla düzeltme bu oranları azaltmaz. Bu nedenle yerine indirilse bile ergenliksonrası kanser yönünden izlem yapılması önemlidir.

İnmemiş testis, genelliklecinsel işlev bozukluğuna neden olmaz. Ancak ender olarak her iki testisinoluşmadığı ya da çok küçük ve hasarlı olduğu olgularda sorun olabilir. Buhastalarda bile erken tanı ile ergenlik çağında hormon takviyesi ile sağlıklıcinsel yaşam elde edilebilir.

Uzm.Dr.Yunus Emre BIKMAZ

ÇocukSağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

KudretInternational Hospital