Kalp, her kasıldığında bir miktar kanı vücuda pompalayarak yaşamsal önemesahip olan doku ve organların oksijenlenmesini ve beslenmesini sağlar. Çeşitlinedenlerden dolayı oluşan kalp yetmezliği varlığında ise kalp, vücudun ihtiyaç duyduğumiktardaki kanı pompalayamaz. Bunun sonucunda da akciğerler başta olmak üzerevücudun farklı bölgelerinde sıvı birikimi oluşur.

Akut olarak gelişebilen kalp yetmezliği, kronik olarak da görülebilir. Kalbinyeterli kuvvette kasılmadığını ya da yeterli miktarda kanla dolmadığına işareteden kalp yetmezliği, çoğunlukla kalp damar hastalıkları, kalp krizi,miyokardit (kalp kası iltihabı), hipertansiyon (yüksek tansiyon) ve diyabetgibi rahatsızlıkların sonucunda gelişir. Ciddi bir sağlık problemi olan kalpyetmezliğinin erken dönemde fark edilmesi ile kişi, uzun ve kaliteli bir yaşamsürebilir. Ancak hastalık tedavi edilmediğinde yaşamı tehdit edecek kadar ciddisonuçlar doğurabilir. Kalp yetmezliği tedavi yöntemlerine geçmeden öncesıklıkla sorulan “Kalp yetmezliği nedir?” sorusunu yanıtlamakgerekir.

Rahatsızlık erkeklerde daha sık görülse de tedavi edilmediğinde mortalite(ölüm) oranı kadınlarda daha yüksektir. Kalp yetmezliği, kalbin her ikitarafını da etkileyebilir. Vücudun tüm dokularına yeterince kan ulaştıramayankalp, bu duruma bağlı olarak genişleyerek büyür. Ek olarak kalp, olması gerekenritme oranla daha hızlı kasılarak vücudun ihtiyaç duyduğu kanı pompalamayaçalışır. Netice olarak kan damarları daralır; doku ve organlar yeterince beslenemez.Kalbin çalışma düzeninin bozulmasıyla birlikte doku ve organlarda kalıcıhasarlar oluşabilir.

Akut ya da kronik olarak görülen kalp yetmezliği, kalbin farklı nedenlerdendolayı zarar görmesi veya zayıflamasına bağlı olarak oluşur. Ventriküllerinsertleşmesi olarak tanımlanan kan pompalama odacıklarının sertleşmesi, sıklıklakalp yetmezliğine yol açar. Kalp yetmezliğinin nedenlerine geçmeden önce“Kalp yetmezliği semptomları nelerdir?” sorusunu yanıtlamak gerekir.

Kalp Yetmezliği Belirtileri Nelerdir?

Kalpyetmezliğine bağlı olarak görülen belirtiler, hastalık ilerledikçe şiddetlenir.Sıklıkla görülen kalp yetmezliği semptomları şu şekilde sıralanabilir:

Dispne (Nefes darlığı),

Öksürük,

Hâlsizlik ve yorgunluk,

İştah kaybı,

Mide bulantısı,

Geceleri idrar ihtiyacının artması,

Beyaz ya da pembe balgam varlığı,

Baş dönmesi ve sersemlik hissi,

Bacaklarda ve ayak bileklerinde ödem,

Düzensiz (Aritmi) ya da hızlı kalp atışı,

Assit (Karnın şişmesi),

Ani kilo değişimleri,

Uyku hâli,

Boyun damarlarının belirginleşmesi,

Konsantrasyon güçlüğü,

Anksiyete ve depresyon.

Kalp Yetmezliği Nedenleri Nelerdir?

Kalpyetmezliği, kalbin yeterince kan pompalayamamasıyla oluşur. Pompalamafonksiyonundaki yetersizlik, kalp kasındaki güçsüzlük ya da kalp kasınınsağlıklı şekilde gevşeyememesinden kaynaklanabilir. Çoğunlukla kalp kasındakigüç kaybına, kalp kasının gevşeyememesi de eşlik eder. Özellikle hipertansiyon,diyabet gibi hastalıkların olduğu kişilerde ve yaşlı hastalarda, kalp kasınıngevşeyememesi tek başına görülebilir.

Kalp yetmezliği, mevcut ya da geçmişte yaşanan rahatsızlıklara bağlı olarak dagörülebilir. Farklı bir deyişle kalp yetmezliği, kalbin zayıflaması ya da zarargörmesi gibi durumlarda ortaya çıkar. Kalbin her iki atışı arasında kalbe tamkapasite ile kan dolması gerekir. Bu durumun gerçekleşmemesi de kalpyetmezliğine yol açabilir. Kalp yetmezliğinin oluşumunda genetik faktörlerönemli bir yere sahiptir. Ailesinde kalp yetmezliği öyküsü bulunan kişilerin buhastalığa yakalanma riski daha yüksektir. Kalp yetmezliğine yol açanrahatsızlıkların bir kısmı şu şekilde sıralanabilir:

KalpKrizi

Kalp yetmezliğine neden olan rahatsızlıkların başında gelen kalp krizi, kalbibesleyen damarlardan birinin tamamen tıkanmasıyla oluşur. Kalp kasına oksijenve besin maddelerinin ulaşamamasına yol açan bu durumda kalp kası hücrelerininbir kısmı ölür. Geriye kalan sağlıklı kas dokusu, vücudun ihtiyacı olan kanıpompalamak için daha fazla kasılmak durumunda kalır.

KoronerArter Hastalığı

Damar duvarlarında oluşan plaklar, damarların daralmasına yol açarak kalpkasının ihtiyaç duyduğu oksijen ve besin maddelerini içeren kan miktarındaazalmaya neden olur. Kalp yetmezliğine yol açan ve göğüs ağrısı ile karakterizeolan bu durum, yaşam tarzı değişimi gibi basit önlemlerle engellenebilir.

Hipertansiyon

Yüksek tansiyon olarak da bilinen hipertansiyon varlığında kan dolaşımınınsağlanabilmesi için kalbin daha fazla çalışması gerekir. Kontrol altınaalınmayan hipertansiyon, kalp yetmezliği riskini artırır.

KalpKapağı Hastalıkları

Kalp kapakçıklarının birinde var olan rahatsızlık, kalbin sağlıklı şekildeçalışmasını engeller. Bu durumda kalp, kanı doğru yöne doğru pompalayabilmekiçin daha fazla çalışır. Kalp kapağı hastalıkları, kalp yetmezliğine neden olanciddi bir rahatsızlıktır.

Kardiyomiyopati

Bir kalp kası hastalığı olan kardiyomiyopati, kalp kasının kalınlaşmasına,sertleşmesine ya da kalbin büyümesine neden olarak kalp yetmezliğininoluşmasına yol açabilir.

Miyokardit

Virüs, bakteri, mantar, otoimmün hastalıklar ve farmakolojik ajanların yolaçtığı miyokardit, halk arasında kalp kası iltihabı olarak da bilinir. İltihapoluşumuna bağlı olarak kalp kası hücrelerinin bozulması ile karakterize olanhastalık, kalp yetmezliğine yol açabilir.

KonjenitalKalp Hastalıkları

Doğuştan gelen kalp hastalıkları olarak da tanımlanabilen konjenital kalphastalıklarının pek çoğu, yapısal anomalilere yol açar. Kalbin yavaşlamasına yada kan akışının bozulmasına neden olan bu hastalıklar, kalp yetmezliğine yolaçabilir.

AkciğerHastalıkları

Pek çok akciğer hastalığına bağlı olarak kanın oksijenlenme seviyesinde düşmemeydana gelir. Akciğer hastalıklarında kişinin ayaklarında ödem ve karnındaşişlik olabilir. Kanın yeterince temizlenememesine bağlı olarak kalp yetmezliğioluştuğunda çoğunlukla kalbin sağ tarafı etkilenir.

Böbrek Yetmezliği

Vücutta sıvı birikimine ve dolayısıyla ödeme yol açan hastalık, kalpyetmezliğine yol açabilir.

Kalp Yetmezliği Tanısı Nasıl Koyulur?

Kalp yetmezliği belirtileri gösteren kişinin hekime başvurmasının ardındanhekim, hastanın ayrıntılı olarak tıbbi öyküsünü alır ve fizik muayenesiniyapar. Kalp fonksiyonlarının değerlendirilmesi için ekokardiyografi (EKO)yapar. Ses dalgalarının kullanıldığı bu görüntüleme cihazı ile kalp, detaylıolarak görüntülenir. Olası hasar ya da yapısal bozukluklar tespit edilir.

Kalp yetmezliğinin ayırıcı tanısı için bazı ek tetkikler yapılması gerekebilir.Diğer kalp ve akciğer hastalıklarının ekarte edilmesinin ardından kalpyetmezliği tanısı koyulur. Tanı alan kişilerin hızla tedaviye başlamalarıönerilir.

Kalp Yetmezliği Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kalphastalığı tedavisinde öncelik, doku hasarının durdurulması, kişinin mevcutsağlık durumunun korunması ve günlük hayatı etkileyen belirtilerin ortadankaldırılmasıdır. Kalp yetmezliğine yol açan odak hastalığın ortadankaldırılması önemlidir. Kişinin beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzı gözdengeçirilerek, önerilerde bulunulur.

Hastalığın mevcut durumuna göre ilaçlı olarak ya da cerrahi yöntemlerle kalpyetmezliği tedavi edilebilir. Kalp fonksiyonlarının iyileşmesine yardımcı olanilaçlar, aynı zamanda nefes darlığı gibi kişinin yaşamını olumsuz etkileyensemptomların hafiflemesini sağlar. Daha ciddi vakalarda ise cerrahi müdahalegerekir. Koroner bypass ameliyatı, kalp kapakçığı değişimi ya da onarımı gibicerrahi yöntemlerin yanı sıra kalp yetmezliği tedavisi için stent uygulaması,kalp pili takılması ve kalp nakli gibi yöntemler izlenebilir.

Yaşamkalitesinin düşmesine neden olan ve yaşamı tehdit edebilen kalp yetmezliği, sonderece ciddi bir sağlık problemidir. Erken tanı sayesinde hastalığın kalpüzerinde oluşturduğu hasar, en aza indirilebilir. Bu yüzden düzenli olarak kalpsağlığı kontrollerinin yapılması ve tanı alan kişilerin, ilaçlarını hekiminbelirlediği doz ve düzende alması gerekir.Yaşamtarzı değişikliğinin de gerekli olduğu kalp yetmezliği hastalığına aitbelirtilerin bir ya da birkaçının görülmesi durumunda en yakın sağlıkkuruluşuna başvurularak gerekli kontrollerin yaptırılması ihmaledilmemelidir.