Kansızlık nedir? 

Kansızlık ya da anemi nedir sorusunun cevabı: Kanda yeterince sağlıklıkırmızı kan hücresi veya hemoglobin olmadığında ortaya çıkan bir durumdurşeklinde verilebilir. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinde bulunan, oksijenintaşınmasında sorumlu moleküldür. Vücutta çok az sayıda veya anormal yapıdakırmızı kan hücresi varsa veya hemoglobinlerin yapısı anormal veya miktarıdüşükse anemi belirtileri ortaya çıkar. Yorgunluk, halsizlik gibi kansızlıkbelirtileri, vücut dokularına yeterince oksijen götürülememesi sonucundagelişir. 

Kansızlık neden olur?

Vücudun hayatta kalabilmesi için kırmızı kan hücrelerine ihtiyacı vardır.Kırmızı kan hücrelerinin yapısında demir molekülleri içeren ve kompleks birprotein olan hemoglobin bulunur. Hemoglobin molekülleri, akciğerlerden vücudungeri kalan kısmına oksijen taşır. Anemi, kanda yeterince kırmızı kan hücresibulunmadığında ortaya çıkar. Bazı hastalıklar ve durumlar kırmızı kanhücrelerinin sayısında azalmaya neden olabilir. Birçok anemi türü vardır ve tekbir nedeni yoktur. Kesin nedeni tam olarak belirlemek bazen zor olabilir. Pekikansızlık neden olur? Kansızlık nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

• Vücutta yeterince kırmızı kan hücresi üretilememesi
• Kanama nedeniyle kırmızı kan hücrelerinin kaybında artma
• Kırmızı kan hücrelerinin vücutta normalden daha kısa sürede yok edilmesi

Farklı anemi tiplerinin farklı nedenleri vardır. Anemi tiplerine bağlınedenlerden bazıları şunları içerir:

• Demir eksikliği anemisi: Demir eksikliğianemisi en yaygın görülen anemi türüdür. Demir eksikliği anemisi vücuttagörülen demir kıtlığından kaynaklanır. Kemik iliğinin kırmızı kan hücrelerininihtiyaç duyduğu hemoglobini yapabilmesi için demire ihtiyacıvardır. Yeterli demir olmadan kırmızı kan hücrelerinin üretimi için gerekenhemoglobin üretilemez. Bu tip anemi, demir takviyesi almayan birçok hamilekadında ortaya çıkar. Ayrıca, ağır adet kanamaları, mide ülseri ve kanser demireksikliği anemisine neden olabilir.
• Vitamin eksikliğine bağlı anemi: Demirin yanısıra, vücudun yeterince sağlıklı kırmızı kan hücresi üretmek için folat ve B12vitaminine ihtiyacı vardır. Bu vitaminlerin eksik alındığı bir diyet, kırmızıkan hücresi üretiminin azalmasına neden olabilir. Ayrıca, yeterli miktarda B12alan bazı insanlarda vitaminin bağırsaklarda emilmesi konusunda sıkıntı vardır.Bu emilim bozukluğu, pernisiyöz anemi olarak da bilinen B12 vitamin eksikliğianemisine yol açabilir.
• Kronik hastalık anemisi: Kanser, HIV / AIDS,romatoid artrit, böbrek hastalığı, crohn hastalığı gibi bazı iltihabihastalıklar, kırmızı kan hücrelerinin üretimini engelleyebilir.
• Aplastik anemi: Aplastik anemi nadirgörülen ancak hayatı tehdit eden bir kansızlık türüdür. Vücut yeterince kırmızıkan hücresi üretmediğinde ortaya çıkar. Aplastik aneminin nedenleri arasındaenfeksiyonlar, bazı ilaçlar, otoimmün hastalıklar ve toksik kimyasallara maruzkalma sayılabilir.
• Kemik iliği hastalığına bağlı anemiler: Lösemi vemiyelofibroz gibi çeşitli hastalıklar kemik iliğinde kan hücresi oluşumunuetkileyerek kansızlığa neden olabilir. Bu tip kanserlerin ve kanser benzeribozuklukların etkileri, hafif olabileceği gibi hayatı tehdit edici de olabilir.
• Hemolitik anemiler: Hemolitik anemiler, kırmızı kanhücrelerinin yıkımı üretiminden daha hızlı olduğunda ortaya çıkar. Bazı kanhastalıkları kırmızı kan hücresi yıkımını arttırır. Hemolitik anemi kalıtsalolarak ebeveynlerden miras alınabilir veya sonradan ortaya çıkabilir.
• Orak hücre anemisi: Orak hücreli anemi kalıtsal birhemolitik anemi türüdür. Kırmızı kan hücrelerinin anormal orak şeklindeoluşmasıyla sonuçlanan hatalı bir hemoglobin formundan kaynaklanır. Bu anormalşekilli kan hücreleri vaktinden önce ölür. Bu da kırmızı kan hücrelerininkronik yetersizliğine neden olur.
• Kronik kurşun zehirlenmesine bağlı anemi

Kansızlık belirtisi nelerdir? 

Kansızlık belirtileri aneminin tipine, ciddiyetine ve kanama, mide ülser,adet problemleri veya kanser gibi altta yatan sağlık problemlerine göre değişiklikgösterir. Altta yatan sorunların spesifik belirtileri genellikle kansızlığabağlı belirtilerden önce fark edilebilir. Vücut aynı zamanda kansızlığa bağlıerken belirtileri telafi etme konusunda olağanüstü bir yeteneğe sahiptir.Kansızlık hafifse veya uzun bir süre içerisinde yavaş bir şekilde gelişirse,herhangi bir semptom fark edilmeyebilir. Birçok anemi tipinde ortak olansemptomlar şunları içerir:

• Kolay yorulma ve enerji kaybı
• Özellikle egzersizle olan alışılmadık derecede hızlı ya da düzensiz kalpatışı
• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı
• Baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Ciltte solukluk
• Bacaklarda kramplar
• Uykusuzluk

Bazı anemi formlarının spesifik semptomları olabilir. Bu belirtiler şuşekilde sıralanabilir:

• Demir eksikliği anemisi: Kağıt, buz veya toprakgibi garip maddeleri yeme isteği, kaşık tırnak olarak adlandırılan tırnaklarınyukarı doğru eğriliği, ağız köşelerinde çatlaklar
• B12 Vitamini eksikliği: Ellerde veya ayaklardakarıncalanma ve uyuşukluk, dokunma duyusu kaybı, sendeleyerek yürüme ya dayürümede güçlük, kollarda ve bacaklarda sertlik, sakarlık, bunama
• Kronik kurşun zehirlenmesine bağlı kansızlık: Diş etlerindemavi-siyah çizgi, karın ağrısı, kabızlık, kusma
• Hemolitik anemi (Kronik kırmızı kan hücresi yıkımınınneden olduğu anemi): Sarılık (cilt ve gözlerde sararma), kahverengi veyakırmızı renkli idrar, bacaklarda yaralar, bebeklik döneminde gelişimselgerilik, safra taşı oluşumuna bağlı belirtiler
• Orak hücre anemisi: Yorgunluk, enfeksiyonlaraduyarlılık, çocuklarda büyüme ve gelişmede gecikme, özellikle eklemlerde, karınbölgesinde ve uzuvlarda şiddetli ağrı atakları
• Aplastik anemi: ateş, sıkenfeksiyonlar ve deri döküntüleri
• Folik asit eksikliği anemisi: sinirlilik, ishal vepürüzsüz bir dil

Kansızlığa ne iyi gelir?

Anemi bağışıklık sistemini zayıflatma eğilimindedir ve bu nedenle kişienfeksiyonlara ve inflamatuar hastalıklara daha yatkın olabilir. Yeterli Cvitamini dozu bağışıklık sistemini güçlendirir ve aynı zamanda demirinemiliminde yardımcı olur. C vitamini ihtiyacını karşılamak için portakalyemek ya da her gün bir bardak limon suyu içmek iyi olur. 

Ispanak, kereviz, hardal yeşili ve brokoli gibi yeşil sebzelerde bulunanyüksek miktarda klorofil iyi bir demir kaynağıdır. Ispanakları çiğ olaraktüketmekten ziyade pişirilmesi daha doğrudur. Çünkü çiğ ıspanağın içeriğindekioksalik asit vücutta demir emilimini engelleyebilir. Taze pancar veya nar suyu,harika kan yapıcı ve kan temizleyi olarak işlev görür. Pancar folik asitbakımından da zengindir. Susam tohumu, özellikle de siyah susam tohumu demiralımını arttırmanın iyi bir yoludur.

Kansızlık tedavisi nasıl yapılır? 

Kansızlık tedavisinde kullanılan çeşitli yöntemler vardır. Hepsinde kırmızıkan hücresi sayısının artırılması hedeflenir. Böylece kanın taşıdığı oksijenmiktarı arttırılır. Tedavi aneminin tipine ve nedenine bağlı olarakplanlanır. 

• Demir eksikliği anemisi: Demirtakviyeleri veya diyet değişiklikleri. Demir eksikliği kan kaybındankaynaklanıyorsa kanama bulunmalı ve durmalıdır.
• B12 eksikliğine bağlı anemi: Tedavi diyettakviyeleri ve B12 enjeksiyonlarını içerir.
• Talasemi: Tedavi folik asit takviyesi, dalağınçıkarılması ve bazen kan nakli ve kemik iliği naklini içerir.
• Kronik hastalık anemisi: Bu anemi tipi, kronikaltta yatan ciddi bir durumla ilişkili olabilir. Spesifik bir tedavisi yokturve odak, altta yatan durumdur.
• Aplastik anemi: Hastaya kan nakli veyakemik iliği nakli yapılır.
• Orak hücreli anemi: Tedavide, oksijendesteği, ağrı kesici ilaçlar ve damar içi sıvı takviyesi yapılır. Bazenantibiyotik tedavisi, folik asit takviyeleri ve kan nakli gerekli olabilir.
• Hemolitik anemiler: Hastalar kırmızı kanhücresi yıkımını daha kötü hale getirecek ilaçlardan uzak durmalıdır. Hastayakırmızı kan hücrelerine saldıran, bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlarverilir ve enfeksiyonlar tedavi edilir.