Kasık fıtığı nedir?
Fıtık, yeni doğan bebeklerden ileri yaştaki kişilere kadarher yaşta ve cinsiyette görülebilen bir hastalıktır. Fıtığın görüldüğü bölgelerçoğunlukla karın duvarının zayıf olduğu yerlerdir. Kasık fıtığında karın içiorganlarından birinin, çoğunlukla bağırsağın bir kısmının, kasık kısmında yeralan karın zarı duvarının zayıf bir noktasından dışa doğru cilt altındançıkmasıdır. Başlangıçta ayakta, hapşırınca, öksürünce, ıkınma ve zorlanma ilekarın içi basıncın artmasına bağlı olarak kasık bölgesinde görünür olan fıtık,kişi yattığında görünmez olur. Ancak tedavi edilmemesi durumunda fıtıkgenişleyerek şişlik artar. Beslenme ve diyet, egzersiz ya da ilaç yardımıylazaman içinde kendi kendine iyileşmez. Toplumda yaklaşık olarak her 10 erkektenbirinde görülen kasık fıtığının üç tipi bulunur: Direkt herni, indirektherni ve femoral herni.
- Direkt İnguinalHerni: Fıtık, direkt olarak karınduvarından çıkarak oluşur ve %40 oranında iki taraflı olur. Kaslarınzayıflaması sonucu ileri yaşlarda görülür. Yarım ay şeklinde bir görünümdedirve çok büyük değildir. İnguinal kanalından çıkmaz ve karın içine el ileitilebilir. Çoğunlukla ayaktayken ya da karın için basıncı artıran hareketlerile görünür. Tedavi edilmez ise fıtık, skrotuma yani testis torbasına inebilir.
- İndirekt İnguinal Herni: Ensık görülen kasık fıtığı olan indirekt herni ise inguinal kanalın içindençıkar. Kadınlara oranla erkeklerde 10 kat daha fazla rastlanır. Doğumsal biroluşumdur ve çoğunlukla gençlik döneminde olmak üzere, tüm yaş gruplarındagörülebilir. Genellikle tek taraflı olan fıtık, çok büyük olabilir ve direktinguinal hernide olduğu gibi skrotuma inebilir. Boğulmuş fıtık olarak bilinenstrangüle riski oldukça yüksektir.
- FemoralHerni: Kadınlarda en sık görülen fıtıktürüdür. Kasık bölgesinde yer alan ve bacağa giden ana damarlar, femoral ringadlı dar ve yaklaşık 2 cm uzunluğunda bir açıklıktan geçer. Bu bölgede oluşanfıtıklara femoral herni denir. Gebelik ve fiziksel zorlanma sonucunda oluşur.
Kasık fıtığı neden olur?
Erkek bebeklerin ana karnında iken,karın içinde yer alan testislerinin, inguinal adlı iki ayrı kanaldangeçerek, gebeliğin son iki ayında torbalarına iner. Her iki tarafta yer alaninguinal kanal, normal şartlarda doğumdan kısa bir süre sonra bebeğinkaslarının gelişmesi ile kendiliğinden kapanır. Ancak bazı durumlardakanallardan biri ya da her ikisi kapanmaz ve fıtık oluşumu için gerekli olanzayıf bölgeyi oluşturur. Erkeklerde, kadınlara göre daha sık görülmesininsebebi budur. Kalıtımsal nedenler, kolajen sentezinin azalması, bağ dokularınınzayıflaması, yaşlılık, aşırı zayıflama ya da kilo alma, ağır kaldırma,kabızlık, ıkınma, kronik öksürük, idrar güçlüğü, gebelik, travmalar, karıniçinde olan tümörler de fıtık oluşumuna yol açabilir. Kasık fıtığının oluşumunaneden olan diğer faktörler şöyledir:
- Kronik akciğer hastalıkları
- Kronik kabızlık
- Prostat hastalıkları
- Genetik faktörler
- Prematüre doğmuş olmak
- Daha önce fıtık ameliyatı geçirmiş olmak
- Sigara kullanımı
- Aşırı egzersiz
Kasıkfıtığı tedavisi
Kasık fıtığının ilaçlıtedavisi bulunmamaktadır ve tek tedavi yöntemi cerrahidir. Ancak ameliyatedilemeyecek fizyolojiye sahip kişiler ve ileri yaşta hastalar, hekimin önerisidoğrultusunda nadiren kasık bağı kullanabilir. Kasık bağı bacakların hareketlerinikısıtlar ve fıtık üzerine tampon oluşturarak fıtığın dışarı çıkmasını engeller.Ancak kasık bağının kenarından çıkması durumunda sıkışarak, fıtığın boğulmasınasebep olabilir. Bu yüzden eğer mümkün ise mutlaka ameliyat tercihedilmelidir. Fıtık cerrahisinde amaç fıtığın karın içine yerleştirilmesi, keseoluşumunun ortadan kaldırılması, çıkışa sebep olan boşluğun kapatılması ve nüksetmesini engellemek maksadıyla karın duvarında bulunan defektin onarılmasıdır.
Kasıkfıtığı ameliyatı
Abdominal duvarda yanikarın duvarında oluşan yırtık doğal seyrinde küçülmek ve iyileşmek yerinebüyümeye meyillidir. Bu yüzden fıtık teşhisi konmuş kişilerin zaman kaybetmedenopere edilmesi önerilir. Fıtık küçük ise, lokal anestezi altında dahi kolaycaopere edilebilse de çoğunlukla genel anestezi tercih edilir. Açık ya dalaparoskopik olarak adlandırılan kapalı ameliyat yöntemleri ile opereedilebilen kasık fıtıkları, açık yöntem uygulandığında, kasık bölgesineyaklaşık 5 ile 6 cm. uzunluğunda bir kesi ile yapılır. Laparoskopik cerrahideise 3 adet küçük kesi oluşturulur ve bu deliklerin birinden içeri sokulankamera ile ameliyat gerçekleştirilir. Her iki ameliyatta da fıtıklıbölgenin içinde yer alan organlar karın içine alındıktan sonra mesh adı verilenbir yama, kas ile karın zarı arasında bulunan bölge üzerine konarak, tekrarfıtık oluşmasının önüne geçilir. Mesh vücut tarafından kolayca kabul edilir veyan etkisi bulunmaz. İki ameliyat türünde de yapılan işlem aynı olmasına rağmenkapalı ameliyat, açık ameliyata göre daha konforlu, ve az ağrılıdır. Ancakgenel anestezi kullanımının mümkün olmadığı, prostat ameliyatı öyküsü olan,sıkışmış ve boğulmuş fıtıkların olduğu ya da çok büyük fıtıklarda kapalıameliyat uygulanmaz. Ameliyattan birkaç saat sonra hasta beslenebilir veyaklaşık olarak 8 saat sonra ayağa kalkabilir. Çoğunlukla hastalar bir günsonra taburcu olurlar. Herhangi bir diyet programı bulunmaz ve kişi kendini iyihissettiği an işe başlayabilir. Evde de bir buçuk ay boyunca ağırkaldırmamaları, yapılan egzersizlere aynı süre ile ara verilmesi, düzenli vedengeli beslenerek kilonun kontrol altında tutmaları gerekir.