Kemik Kanseri Nedir?
Kemik kanseri iskelet sistemindegelişip burada doku tahribatı yapan kötü huylu tümörlerdir. Kemik ya da eklemkıkırdağında başlayan kanserlere primer kemik kanseri denir. “Primer kemikkanseri” terimi, vücudun başka bir yerinde başlayan ve kemiğe yayılan(metastaz) kanserleri kapsamaz. Bu tür kanserler, kemiğe metastaz yapmış memekanseri gibi başladığı organ ya da dokuya göre adlandırılır. Bunlara ayrıcasekonder kemik kanseri de denir. Bununla birlikte kemik kanseri denildiğindesadece primer kemik kanserlerinin kastedildiği akıldan çıkarılmamalıdır. Kemikkanseri için olağan tedavi yöntemi cerrahidir. Erken tanı ve tedaviyi takibensıklıkla olumlu sonuçlar elde edilebilir.
Kemik Kanseri Neden Olur?
Çoğu durumda, bir kişininneden kemik kanseri geliştirdiği bilinmez. Bununla birlikte kemik kanseririskinde artışa neden olan bazı faktörler vardır. Bu faktörlerden bazıları şuşekilde sıralanabilir:
- Başka bir nedenle dahaönceden radyoterapi almış olmak
- Kemik yenilenmedöngüsünde bozukluk ile karakterize bir hastalık olan kemiğin paget hastalığınasahip bireyler
- Li-Fraumeni sendromu adıverilen nadir bir genetik rahatsızlığı olan kişiler – bu hastalarda normaldekanserli hücrelerin büyümesini baskılayan bir gende mutasyon vardır.
- Çocukluğundaretinoblastom adı verilen göz kanserine yakalanan kişilerin kemik kanserigeliştirme olasılığı daha yüksektir. Bunun nedeni aynı kalıtsal hatalı geninher iki durumdan da sorumlu olması olabilir.
- Araştırmalarla, göbekfıtığı ile doğan bebeklerin Ewing sarkomu türünde kemik kanseri geliştirmeolasılığının 3 kat daha fazla olduğu bulunmuştur.
Kemik Kanseri BelirtileriNelerdir?
Ne yazık ki kemiğin kötü huylutümörleri genellikle geç keşfedilir çünkü semptomlar sıklıklabelirsizdir. Kemik kanseri ağrı ve şişlik ile karakterizedir. Her ikibelirtinin de spor yaralanması, kemik iltihabı gibi çok sayıda başka nedeniolabilir. Çoğu zaman, çocukları bacak veya kol ağrısından şikâyet edenebeveynler öncelikle bunun büyüme ve gelişmeye bağlı olduğunu düşünürler. Ancakbüyümeye bağlı gelişen ağrılar genellikle sadece geceleri görülürken, kötühuylu kemik tümörlerinin semptomları devamlı olarak artar ve gün boyunca devameder. Bu sebeple gün içerisinde sürekli kemik ağrısı çeken bireyler derhal birdoktora görünmelidir. Kemik kanseri belirtileri arasında enyaygın görülenleri şu şekilde sıralanabilir:
- Zamanla kötüleşen ve geceleri dedevam eden sürekli kemik ağrısı
- Etkilenen bölge çevresinde şişme,kızarıklık ve hassasiyete neden olan iltihap
- Etkilenen kemik ekleme yakınsaharekette kısıtlılık
- Kemiklerde normalden daha kolaykırılmalara yol açan zayıflama
- Kemik üzerinde belirgin bir yumru
- Yorgunluk
- İstemsiz kilo kaybı
Kemik KanseriTürleri
Kemik kanserleri, kanserin başladığıhücre tipine göre alt tiplere ayrılır. En yaygın kemik kanseri türlerişunlardır:
- Osteosarkom: Osteosarkom en yaygın rastlanan kemik kanseritürüdür. Osteoblast olarak da adlandırılan kemik hücrelerinden köken alır. Bugrup tümörlerde kanserli hücreler kemik dokusu üretir. Çoğunlukla çocuklarda vegenç yetişkinlerde, bacak veya kol kemiklerinde ortaya çıkar. Nadirdurumlarda, osteosarkomlar kemik dışındaki başka dokularda da görülebilir.Bunlara ekstraskeletal osteosarkomlar denir. Aşırı kemik büyümesi ilekarakterize bir hastalık olan kemiğin paget hastalığına sahip olanlardaosteosarkom riski artmıştır.
- Kondrosarkom: Kemik kanserinin ikinci en yaygın şeklidir. Butümörler eklem kıkırdağında başlayıp kemiğe sıçrar. Kondrosarkomda kanserlihücreler kıkırdak dokusu üretir. Genellikle orta yaşlı ve yaşlı erişkinlerdeleğen kemiği, bacaklar veya kollarda görülür.
- Ewing sarkom: Bu grup tümörler en yaygın olarak çocukların vegenç yetişkinlerin leğen, bacak veya kol kemiklerinde ortaya çıkar. Kemikdışında ayrıca yağ, kas veya kan damarları gibi yumuşak dokularda dagelişebilir.
Kemik İliğiKanseri Nedir?
Kemiğin ortasında bulunan süngerimsiyapıya kemik iliği denir. Kemik iliğinde ortaya çıkan kanserler, iskeletsisteminde kemik ağrısı, kemiklerde kolay kırılma gibi kemik kanserleriylebenzer belirtilere yol açar. En sık görülen kemik iliği kanseri türü olanmultipl miyelom bir veya daha fazla kemik lezyonuna yol açabilen bir kankanseri türüdür.
Kanser KemiğeSıçrarsa Ne Kadar Yaşar?
Farklı organlarda gelişen kansertürleri kemiğe sıçrayarak sekonder kemik kanserine neden olabilir. Sekonderkemik kanserleri prostat kanseri, böbrek kanseri gibi başladığı organa göreisimlendirilir. Kemiğe en çok yayılan kanser türleri meme, akciğer, prostat veböbrek kanseridir. Peki, hastalar kanser kemiğe sıçrarsa ne kadar yaşar? Busorunun cevabı kemiğe metastaz yapan kanserin türüne bağlıdır. Örneğin memekanseri kemiğe sıçramışsa ortalama yaşam süresi 1,5 – 2 yıl kadardır. Buhastaların yaklaşık sadece %5 ila 10’u 5 yıldan fazla yaşar.
Kemik KanseriTedavisi Nasıl Yapılır?
Kemik kanserinde tercih edilentedavi tipi çeşitli faktörlere bağlıdır. Bu faktörler şunlardır:
- Kemik kanseri türü
- Kanserin vücuttaki yeri
- Kanserin ne kadar agresif olduğu
- Yayılıp yayılmadığı
Kemik kanseri tedavisindetercih edilen yöntemler şunları içerir:
- Cerrahitedavi: Cerrahi tedavi ile kanser ve onuçevreleyen kemik dokusunun çıkarılması amaçlanır. Kemik kanseri için tercihedilen en yaygın tedavi şeklidir. Tam bir tedavi için cerrahi yolla kanserlihücrelerin tamamen çıkarılması gerekir. Kanser dokusunun bir kısmıçıkarılamazsa kitle büyümeye ve nihayetinde yayılmaya devam edebilir. Budurumda radyoterapi gibi ek tedaviler gerekli olabilir. Ekstremite koruyucucerrahi veya ekstremite kurtarma cerrahisi, uzvun kesilmesine gerek kalmadancerrahi müdahalenin yapılması anlamına gelir. Bununla birlikte, işlemden sonrakişinin ilgili kol ya da bacağını tekrar kullanabilmesi için rekonstrüktifcerrahiye (düzeltme ameliyatı) ihtiyacı olabilir. Bu amaçla, çıkarılan kemiğinyerini doldurmak için vücudun başka bir kısmından alınan kemik veya yapay birkemik kullanılabilir. Fakat bazı olgularda ekstremite koruyucu cerrahi ilekanserli dokuyu tamamen çıkarmak mümkün olmaz. Bu durumda kanserli uzvunkesilmesi gerekebilir. Bununla birlikte cerrahi yöntemler geliştikçe bu durumlagiderek daha nadir karşılaşılmaktadır.
- Radyoterapi: Radyoterapi birçok kanser türünün tedavisinde yaygınolarak kullanılır. Bu yöntemde yüksek enerjili X-ışınları ile kanser hücrelerihedeflenir. Radyoterapi, cerrahiye ek olarak verilebileceği gibi, cerrahigereksinimi olmayan hastalara tek başına da verilebilir. Ewing sarkomununstandart tedavisidir. Diğer kemik kanserlerinde ise kombinasyon tedavisininparçası olarak verilir. Kombinasyon tedavisi, başka bir tedavi türüne ek olarakradyoterapi verilmesidir. Bu yöntemin bazı durumlarda daha etkili sonuçlarıolabilir.
- Kemoterapi: Kanser hücrelerini yok etmek için güçlü ilaçlarınkullanılmasını içerir. Eving sarkomu olan veya yeni bir osteosarkom tanısı alanhastalara genellikle kemoterapi tedavisi verilir. Ayrıca kemoterapi veradyoterapi birlikte de tercih edilebilir.
- İmmunoterapi: İmmunoterapi, kanser hücrelerinin büyümesineneden olan bir molekülü hedef alan ve onunla etkileşime girerek etki gösterenilaçların kullanıldığı tedavi şeklidir. Osteosarkomlu hastalarda kullanılabilenbir yöntemdir ve hastaya diğer tedavi seçeneklerine ek olarak verilebilir.