Kulak kiri nedenolur?
Halk arasında kulak kiri olarakbilinen buşon, dış kulak olarak tanımlanan ve kulak kepçesi ile kulak zarıarasında yer alan bölgede oluşur. Dış kulağın daralan orta bölgesinde,cilt yüzeyinin altında kulak salgısını oluşturan salgı bezleri bulunur. Busalgı bezleri, dışarıdan kulak içine giren toz ve kirin kulak zarına ulaşmasınıengellemek için nemli bir salgı üretir. Kulağın içine giren toz ve kir, dışkulak yolunda bulunan ve tıp dilinde serumen adı verilen salgıya yapışır vekurur. Salgının kurumasıyla birlikte kulak kiri, dış kulaktan kulak kepçesinedoğru atılır. Tozlu ve kirli ortamlarda çalışan kişilerde kulak kirinin dahasık görülmesinin sebebi de budur. Dolayısıyla kulak kiri, yaygın olarakdüşünülenin aksine bir tür kir değil, kulağı enfeksiyonlardan koruyan ve kulağıntahriş olmasını önleyen doğal bir savunma sistemidir.
Kulak kiri neden olur?
Dış kulak, kulak kepçesi ile kulakzarı arasında yer alan silindirik biçimli, orta kısımda daralan, kemik vekıkırdaktan oluşan bölgedir. Bu bölgede cilt altında salgı bezleri bulunur.Salgı bezlerinin salgıladığı serumen adlı koyu kahverengi ya da açıksarı renkli salgı, kulağın içinin nemli olmasını sağlar. Bu salgının esasgörevi havadaki toz ve kum taneciklerinin yanı sıra bu gibi küçük partiküllerinkulak zarına ulaşmasını engellemektir. Dış kulak ile temas eden bu yabancımaddeler, dış kulağın silindirik yapısına yapışır. Serumen adlı bu salgı aynızamanda dışarıdan gelebilecek bakterilere karşı da kulağı korur. Kulak yolunagiren yabancı maddelerin kulak içi salgısına yapışması ile birlikte kulaksalgısı kurur. Cildin içten dışa doğru olan hareketinin yanı sıra çeneninhareket etmesiyle birlikte kulak yolunda bulunan kurumuş salgı, kulak kepçesinedoğru atılır. Kulak kiri olarak bilinen buşon oluşumunun temel sebebi kulak zarını,yabancı cisimlere ve bakterilere karşı korumaktır. Kulak salgısının çok sıktemizlenmesi, kulak zarını savunmasız bırakarak enfeksiyon oluşumunukolaylaştırır. Aynı zamanda kulak yolunda oluşan kuruluğa bağlı olarak kaşıntıgibi şikayetler de görülebilir. Kulak kiri neden olur sorusu bu şekildeyanıtlanabilir. Kulak kirinin oluşum nedenleri ise şöyledir:
- Tozlu vekirli ortamlarda uzun süre ile bulunmak
- Deniz, havuzve duş sırasında kulak salgısının şişmesi
- Dış kulakyolunun yapısal olarak dar olması ve bu yüzden buşonun kulak dışına atılamaması
- İşitmecihazı, tıkaç ve kulaklık gibi cihazların sık kullanılması
- Kulaktemizliğinin, kulak içine yabancı cisim sokularak yapılması
- Kulaksalgısının fazla olması
Kulak kiri neden birikir?
Kulak kiri, kulağın yapısının gereğikuruyunca kulak kepçesine atılır. Ancak bazı durumlarda kulak kiri, dış kulakyolunda birikerek işitme kaybı gibi şikayetlere yol açabilir. Kulak kirininbirikme nedenlerinin en yaygın olanı kulağın, bilinçsiz olarak temizlenmesidir.Kulak kiri, kulak zarından uzak ve kulak yolunun dışarıya yakın kısmındaoluşur. Bu yüzden kulak çubuğu ile kulağın içini temizlemek, dış bölümde oluşankulak kirinin kulak zarına doğru itilmesine ve bu bölgede birikmesine yolaçar. Bunun yanı sıra tozlu ve kirli ortamlarda uzun süre ile bulunmak, dışkulak yolunun yapısal olarak dar olması kulak kirinin birikmesine ve dışarıyaatılamamasına neden olur. Kulak salgısı, her zaman kulak yolunda bir miktarbulunur. Ancak bazı kişilerde denize, havuza ya da duşa girmek gibi eylemlerinsonucunda kulak kiri bir miktar şişer ve birikime yol açar.
Kulak kiri belirtileri nelerdir?
Kulak kiri olarak bilinen buşon,vücudun doğal savunma mekanizmalarından biridir. Aslında bir tür kir olmayanbuşon, bazı kişilerde hiçbir şikayete yol açmazken bazılarında kulak yolundabirikime yol açarak yakınmalara neden olabilir. Hastaların kulak kirinebağlı olarak yakınmaları çoğunlukla, kulan tıkanıklığı, işitme duyusununazalması, uğultu, çınlama, baş dönmesi, kuru öksürük, kulakta dolgunluk hissi,ağrı, koku, akıntı ve kaşıntı şeklindedir. Bu şikayetler her iki kulaktaolabileceği gibi tek taraflı da olabilir. İşitme kaybı, kişinin kendisinisosyal ortamdan soyutlamasına neden olacak kadar şiddetli olabilir. Bu gibi şikayetlerinvarlığında kişi KBB uzmanına başvurarak muayene olmalı ve gerektiğinde kulakkiri temizleme işlemi yaptırılmalıdır.
Kulak kiri nasıl temizlenmelidir?
Kulak içindeki salgı, çoğunlukla tozve kirle temas etmesi sonucunda kuruyarak kulak kepçesine atılır. Kulak kiriolarak adlandırılan kulak salgısı, kulak zarına uzak ve kepçesine yakın birbölgede oluşur. Bu yüzden kulak kirinin temizliği, kulak temizleme çubuğuolarak bilinen pamuklu çubuk ya da kulağın iç kısmına sokulan diğer yabancıcisimlerle yapılmamalıdır. Bu tip işlemler ile yapılan kulak temizliği,kulak kirinin içeri doğru itilmesine neden olur. Son derece hassas olan kulakyolu ve kulak zarı, kulağın yabancı cisimlerle temizlenmeye çalışılması ilezedelenebilir ve hatta bu işlem, kulak zarının yırtılmasına yol açabilir. Kulakkiri temizliği, temiz bir bez ile dış kulağın silinmesi şeklinde yapılabilir.Ancak kulak kirinin şişmesi ya da yapısal darlığa bağlı olarakkendiliğinden kulak dışına atılamaması durumunda KBB uzmanına başvurularak kulaktemizliği yaptırılmalıdır. Bu tip problemi olan kişiler her 6 ya da 12 ayda birkez kulaklarını temizletebilir. Yaygın inanışın aksine kulak temizletme işlemiherhangi bir alışkanlığa yol açmaz.
Hekim kulak kirini nasıl temizler?
Kulak temizliğinin kulağına yabancıcisimler sokularak yapılması son derece sakıncalıdır. Kişinin, kulak kirinebağlı şikayeti olması durumunda kulak temizliği için KBB uzmanına başvurmasıgerekir. Hekim, kulak muayenesinden sonra kişiye rahatsızlık veren kulak kirinifarklı yollarla temizleyebilir:
- Küret: Hekim,öncelikle ilgili kulağa kulak kirinin yumuşaması için özel bir solüsyondamlatır. Ardından buşon küreti ile kulak kirini dışarı çıkarır.
- Aspirasyon: Küretişleminde olduğu gibi öncelikle kulak kirinin yumuşaması için hekim, özelsolüsyonu kulağa damlatır. Ardından vakumlama işlemi olarak bilinen aspirasyonişlemine başlar. Bu işlem, aspiratör adlı cihazla yapılır. Sertleşmiş ve kulakdışına atılamayan kulak kiri, bu cihaz sayesinde çekilerek kulak dışınaçıkarılır.
- Lavaj: Kulağınyıkanması olarak da bilinen lavaj işlemi öncesinde hekim, kulak kirininkulaktan çıkışını kolaylaştırmak için kulağa özel bir solüsyon damlatır.Ardından temizlenecek kulak zemine bakacak şekilde baş yana doğru yatırılır.Kulak kiri tamamen boşaltılana dek ya da farklı bir deyişle solüsyon berrakgörünüme kavuşana kadar özel bir solüsyon kulak içine püskürtülür.
Tüm kulak temizleme yöntemlerisonrasında kişi hemen gündelik hayatına dönebilir. Ayrıca medikal olarakyapılan kulak temizletme işlemlerinin hiçbiri, yaygın olarak bilindiği gibialışkanlık yapmaz ya da kulağın daha çabuk kirlenmesine yol açmaz. Kulağıntemizlendikçe daha fazla kulak kiri üretmesi de doğru değildir. Dış kulağınkulak kepçesine yakın olan kısmından salgılanan salgının temel amacı, kulağınnemli tutularak dışarıdan gelebilecek toz ve kirin kulak zarına ulaşmasınıengellemektir. Kulak kirinin bazı insanlarda daha fazla olmasının sebebi isekulağın sık sık temizletilmesi değil diğer kişilere nazaran daha fazlakirli havaya maruz kalınmasından ya da kulak yolunun yapısal olarak darolmasından kaynaklanır.
Sizin de kulak kiri ile ilgilişikayetleriniz varsa en yakın sağlık kurumuna giderek kulak muayenesi olabilirve kulağınızı temizletebilirsiniz.