Kulaktıkanıklığı nedir? Kulak tıkanıklığı neden olur?

Basit bir rahatsızlık gibigörünen kulak tıkanıklığı, kişinin yaşam kalitesini oldukça düşürürve rahatsızlık verir. Çoğu zaman geçici bir durum olan kulak tıkanıklığı,yaygın görülen, farklı yaş ve cinsiyetten kişileri etkileyen birrahatsızlıktır. Kulak tıkanıklığı, pek çok farklı hastalığa yol açabileceğigibi birçok hastalıktan da kaynaklanabilir. Seslerin net duyulmasına engel olanbu durum, bazen uğultulu bir işitmeye ya da çınlamaya yol açabilir. Genelliklebanyo sonrası oluşan tıkanmaların esas nedeni yumuşayan kulak kirinin kulakçubuğu ile birlikte iç kulağa doğru itilmesidir. Kişinin, hekime gitmek yerinekendi başına açmaya çalıştığı kulak tıkanıklığı, çoğu zaman daha da kötü birhal alarak rahatsızlık hissinin artmasına ve işitme duyusunun azalmasına yolaçar. Kulak tıkanıklığının bir haftadan uzun sürmesi durumunda,tıkanıklığa eşlik eden baş dönmesi, kulak ya da burunda ağrı veya akıntı,burun kanaması gibi şikayetlerin varlığında mutlaka hekime gidilmelidir.Sıklıkla sorulan ” Kulak tıkanıklığına ne iyi gelir?” sorusuna yanıtaramadan önce “Kulak tıkanıklığı nedir?” sorusunu yanıtlamakgerekir.

Kulak tıkanıklığı nedir?

Kulak içinde basınç ve dolgunlukhissedilmesine yol açan kulak tıkanıklığı, geçici bir işitme kaybı olaraktanımlanabilir. Yaygın görülen, farklı yaş ve cinsiyetten kişileri etkileyenkulak tıkanıklığı, kulak kanalının farklı nedenlerden dolayı kapanmasıve östaki borusunun kulak zarının iki tarafına da eşit hava basıncınısağlayamaması durumunda oluşur. Östaki borusu, orta kulak ile genzin arkatarafını birbirine bağlayan kanal gibidir. Orta kulağın havalanmasını ve kulakiçi basıncın eşitlenmesini sağlayan östaki borusunun işlevini yerinegetirememesi, seslerin bir duvar arkasındaymış gibi uğultulu bir şekildeduyulmasına yol açar. Negatif basıncın etkisiyle normal işitmeyi engelleyen bugeçici durum, tıkanıklık ve dolgunluk hissi ile kişinin hayat kalitesinidüşürür. Ayrıca kulak içine yabancı cisim kaçması gibi sebepler de kulaktıkanıklığına yol açabilir. Kulak tıkanıklığı ilerleyen safhalarda kişininduyma yetisinin azalmasına neden olabilir.

Kulak tıkanıklığı neden olur?

Kulak tıkanıklığının en yaygınsebebi yükseklik değişimidir. Orta kulaktaki basınç değişimine bağlı olarakyaşanan bu durum, hemen herkes tarafından tecrübe edilmiştir. Genellikle esnemeile giderilen bu tıkanıklık, basınç farklılıklarından kaynaklanır. Kulağınkulak çubuğuyla temizlenmesi de kulak tıkanıklığına neden olan bir diğer yaygınsebeptir. Kulak çubuğu, kulak kiri olarak adlandırılan salgının kulak içinedoğru itilmesine ve dolayısıyla salgının kulağı tıkamasına yol açar. Uzunsüreli tıkanıklığa, ağrı ve işitme kaybına yol açabilen kulak tıkanıklığı pekçok farklı sebepten dolayı oluşabilir. Kulak tıkanıklığının yaygın olarakgörülen bazı nedenleri aşağıda sıralanmıştır:

• Buşon: Halkarasında kulak kiri olarak da bilinen buşon, kulak tıkanıklığının en yaygıngörülen sebepleri arasında yer alır. Kulak kanalı olarak adlandırılan ya dafarklı bir deyişle kulak tüylerinin bulunduğu bölgede serumen adlı birsalgı salgılanır. Koyu sarı renkteki bu sıvının amacı, dışarıda bulunan toz vebenzeri yabancı maddeleri dışarıda tutmak ve kulak zarını enfeksiyonlara karşıkorumaktır. Bu sıvının temizlenmesi, kulak kanalı içinde kuruluğa ve kaşıntıyayol açar. Aslında bir kir ya da pislik olmayan bu salgı, normalde kendi kendinekulak dışına atılır. Buşonun kulağı tıkaması genellikle yanlış yapılantemizleme işleminden kaynaklanır. Kulağı temizlemek için kulak çubuğu gibicisimler kulak içine sokulmamalıdır. Kulağın dış kısımlarından salgılananbuşon, normal şartlarda kulağın iç kısımlarına ulaşmaz. Bu işlem buşonun, kulakzarına doğru itilmesine ve kulağın tıkanmasına yol açar. Buşonun fazlasalgılanmasının sebebi, tozlu ve kirli ortamlarda uzun süre ile bulunmaktır.Ayrıca denize girmek, banyo yapmak gibi eylemlerden sonra da dış kulakta yeralan az miktardaki buşon şişerek kulağı tıkayabilir.
• Dış Kulak İltihabı: Kulak kepçesi ile kulak zarı arasında bulunan bölüm, dış kulak olarakadlandırılır. Tıpta otitis eksterna olarak tanımlanan dış kulak iltihabı özellikleyüzücülerde sıklıkla görülür. Bu yüzden zaman zaman yüzücü kulağı olarak daadlandırılır. Dış kulak kanalı iltihabının başlıca nedeni kulağın fazlamiktarda neme maruz kalmasıdır. Kulak kanalı içinde kalan su ya da nem,bakterilerin çoğalması için uygun ortamı sağlar. Dış kulak iltihabının en sıknedeni mantar ve bakteriyel enfeksiyonlar olsa da çok ender olarak alerjik vedermatolojik sebeplerden de görülebilir. Sarı ya da yeşil renkte kötü kokulubir akıntıya yol açan dış kulak iltihabı, kulak tıkanıklığına yol açanhastalıklar arasında yer alır. Bu rahatsızlıktan korunmak için yüzerkenkulaklar korunmalı, yüzme ve banyo gibi aktivitelerden sonra yumuşak pamuklakulak iyice kurulanmalıdır.
• Orta Kulak İltihabı: Akut otitis media olarak da bilinen orta kulak iltihabı;alerji, solunum yolu enfeksiyonları, boğaz ağrısı ve soğuk algınlığı sonucuoluşabilir. Kulak zarının arka tarafında işitmeyi sağlayan örs, çekiç ve üzengiadı verilen küçük kemiklerin yer aldığı hava dolu bölge, östaki borusu sayesindeburnun arkasına ve boğaza açılır. Enfeksiyon varlığında bölgede yer alan sıvı,orta kulaktan genze boşalamaz. Bu durumda kulak zarı arkasında toplanansıvı, orta kulak iltihabının hızla gelişmesine zemin hazırlar. Östakiborusunun etrafındaki dokunun bakteri ya da virüs nedeni ile enfekte olması yada şişmesi sonucu iltihaplanma oluşur. Geniz etinin, farkı sebeplerden ötürüşişmesi de orta kulak enfeksiyonu riskini artırır. Kulak ağrısı, kulaktıkanıklığı, denge kaybı, kulak akıntısı, kulak çevresinde kaşıntı gibisemptomlarla birlikte görülen orta kulak iltihabı, küçük çocuklar arasındayaygındır.
• Östaki Borusu Fonksiyon Bozuklukları: Burun, boğaz ve orta kulağı birbirine bağlayanöstaki borusu kulak içi basıncın dengeli olmasını sağlar. Östaki borusunda varolan rahatsızlık, orta kulak ile dışarıdaki hava basıncının eşitlenmesine engelolabilir. Bu durumda orta kulak zarar görebilir ve kulak tıkanıklığı ve kulakağrısı gibi belirtilere yol açabilir. Östaki borusuna ait problemler genellikleöstaki borusunun şişmesine ve enflamasyonuna yol açan soğuk algınlığı, alerji,kulak enfeksiyonları gibi rahatsızlıklardır. Östaki borusunun farklı sebeplerlebloke olması da orta kulak basıncının dış ortam basıncıyla eşitlenememesine,dolayısıyla çınlama, ağrı ve kulak tıkanıklığına yol açar.

Kulak tıkanıklığı nasıl açılır?

Hayatının bir bölümünde hemenherkesin bir kez yaşadığı kulak tıkanması son derece rahatsız edici birdurumdur. Sıklıkla sorulan “Kulak tıkanıklığı nasıl geçer?” ya da“Kulak tıkanıklığı nasıl açılır?” sorularının cevapları, kulaktıkanıklığının sebebine bağlı olarak değişiklik gösterir. Ancak çoğunluklakulak tıkanıklığının giderilmesi için östaki borusunun rahatlatılması ya dafarklı bir deyişle orta kulak basıncının dış ortam basıncıyla eşitlenmesiyeterlidir. Bunun için yutkunmak, su içmek, bir parça şeker emmek, esnemek veyasakız çiğnemek önerilebilir. Yapılan bu eylemlerin ardından duyulan pıt sesiile birlikte kulak tıkanıklığı açılır. Ayrıca derin bir nefes aldıktan sonranefesi burundan yavaşça vermek, bu işlemi yaparken burunu elle kapatmak dakulak tıkanıklığına iyi gelebilir. Kulakların rahatlatılması için sıcak subuharının solunması, sıvı alımının artırılması ve sıcak duş almak daönerilebilir.