LDH nedir?
Laktat dehidrogenaz (LDH), vücudun hemen her hücre vedokusunda bulunan enzimdir. Bu enzimin temel amacı vücutta bulunan şekerdenenerji elde etmektir. Kalp, karaciğer, akciğer ve kaslarda yüksek miktardabulunan laktat dehidrogenaz enzimi, pek çok hastalığın ve bazı kan hastalıklarınınaraştırılmasında kullanılır. Yukarıda sıralanan organ ve dokularda yüksekmiktarda bulunmasından ötürü özellikle bu organlarda var olan hastalıklarınaraştırılması için klinik uygulamalarda sıklıkla başvurulan bir testtir. LDHenziminde oluşan total aktivite yüksekliği, vücutta oluşan doku hasarlanması yada hücre yıkımının varlığını işaret eder. Bunun sebebi, oluşan hasarlanma ya dayıkım sırasında hücrelerden salınan bol miktardaki LDH enziminin kanakarışmasıdır. Bu durum sağlıklı gebeliklerde, kuvvetli egzersiz sonrası ve pekçok rahatsızlık varlığında oluşarak LDH yüksekliğine sebep olabilir.“LDH ne demek?” sorusuna bu şekilde yanıt verilebilir. Laktatdehidrogenaz enzim yüksekliği, total LDH ya da LDH izoenzimleri olarak ölçülür.Total LDH ölçümü, beş faklı laktat dehidrogenaz enziminin tümünün ölçülmesidir.LDH enzimlerinin farklı moleküler varyasyonları olan LDH-1, 2, 3, 4 ve 5vücudun farklı dokularında yüksek miktarda bulunduğundan ayrı olarakdeğerlendirilmesi önemlidir. Farklı bir deyişle total LDH ölçümü ile hücrehasarlanmasına neden olan rahatsızlık ve bu durumdan etkilenen organ ve dokularanlaşılabilir. Farklı laktat dehidrogenaz enzimleri ve yüksek konsantrasyondabulundukları bölgeler aşağıda listelenmiştir:
- LDH-1 (4H): Kalpve böbreklerde yüksek miktarda bulunur. Bu değerin yüksek çıkması, ilgili bölgelerde hücre hasarına neden olan hastalığın varlığı hakkında bilgi verir.
- LDH-2 (3H1M): Kırmızıkan hücreleri olarak bilinen eritrositlerde yüksek konsantrasyonda bulunur. Budeğerin yüksek çıkması, kan hücrelerinde hasarlanma ya da yıkım varlığınıgösterir.
- LDH-3 (2H2M): Akciğerlerdeyüksek miktarda bulunan moleküler enzimdir. Akciğer dokularında var olanproblemin göstergesidir.
- LDH-4 (1H3M): Böbrekler,lenf düğümleri ve beyaz kan hücreleri (WBC) olarak da bilinen lökositlerdeoluşan yıkım ya da hasarlanmanın göstergesidir.
- LDH-5 (4M): Karaciğerve kas dokularında yüksek miktarda bulunur. Bu değerin yüksek olması, ilgilidokularda hastalık varlığına işaret eder.
LDH yüksekliği ne anlama gelir?
LDH enzim düzeyinin ölçümü, koldanalınan kan örneği ile laboratuvar ortamında yapılır. LDH yüksekliği, test içinbelirlenen referans değerlerin üzerinde sonuç alınması anlamınagelir. Laktat dehidrogenaz değerindeki az miktardaki yükseklik genellikleherhangi bir sağlık problemine işaret etmez. Bu durum, spor ve ağır egzersizlersonrasında oluşabileceği gibi soğuğa maruz kalındığında da oluşabilir. Yapılantotal LDH testinde, farklı LDH izoezimlerinde var olan yükseklik, birhastalığın habercisi olabileceği gibi hücre ve doku hasarlanmasının sonucuolarak da görülebilir. LDH yüksekliği nedenleri ya da farklı bir deyişle, LDHyüksekliğine yol açan bazı rahatsızlıklar aşağıda listelenmiştir:
- Testis velenfoma kanseri gibi bazı kanser türleri
- Beyin damarlarındavar olan problemlere bağlı olarak gelişen inme ve SVO gibirahatsızlıklar
- Ensefalit
- Karaciğerhastalıkları
- Böbrekhastalıkları
- Kalphastalıkları
- Akciğerembolisi
- Kasdistrofisi
- Pankreatit
- Hemolitikanemiler
- Pernisiyözanemi
- Öpücükhastalığı
- Menenjit
- İskemi
- Pnömoni
- Kemikkırıkları
- Kaszedelenmeleri
- Tansiyondüşüklüğü
- Enfeksiyonlar
- Bazı kronikhastalıklar
- Bazı ilaçtürlerinin kullanımı
LDH düşüklüğü ne anlama gelir?
Test sonucunda LDH seviyesininreferans değerlerin altında olması, LDH düşüklüğü olarak tanımlanır. LDHdüşüklüğü yaygın görülen bir durum olmamakla birlikte, tek başına bir sorununvarlığı olarak da kabul edilmez. Aşırı miktarda C vitamini alınması, LDHdüzeyinin düşmesine neden olan faktörler arasındadır. Genetik yatkınlık da LDHdüzeyinin düşük olmasına neden olabilir. Laktat dehidrogenaz düzeyi düşükolanlar, genellikle kendilerini yüksek tempo gerektiren fiziksel aktivitelersırasında yorgun hisseder. Kas tutulması, kramp ve kas ağrısı LDH düşüklüğünebağlı olarak yaygın görülen semptomlardandır.
LDH normal değerleri nedir?
Kanda her zaman bir miktar bulunanlaktat dehidrogenaz, biyokimyasal test ile laboratuvar ortamında, kişininkolundan alınan kan numunesi ile ölçülür. LDH değeri yaşa ve cinsiyete görefarklılık gösterir. LDH referans değerleri ya da farklı bir deyişle normal LDHdeğerleri aşağıdadır:
- 0-1 ay: 225-600U/L
- 1-12 ay: 100-400U/L
- 1-3 yaş: 100-300U/L
- 4-18 yaş: 100-250U/L
- Yetişkin Kadın: 90 ile220 U/L
- Yetişkin Erkek: 90 ile240 U/L
LDH testi niçin yapılır?
Vücudun hemen her hücresinde vedokusunda bulunan laktat dehidrogenaz şekerden enerji elde etmek içinkullanılan bir tür enzimdir. Her zaman kanda bir miktar bulunan LDH, hücrehasarı, yıkımı ya da doku hasarlanması durumunda, kana karışır ve kanda LDH artışınaneden olur. Bu artış, kandan bakılarak yapılan LDH testi sayesinde laboratuvarortamında saptanır. Beş farklı varyasyonu bulunan LDH’nin, her birizoenzimi ayrı ayrı ölçülebilir. Total LDH testi ile yapılan bu ölçüm ilefarklı dokulardaki hastalık ve hasarlanmalar tespit edilebilir. Bununsebebi farklı organlarda, farklı LDH izoenzimlerinin farklı yoğunluklardabulunmasıdır. Örneğin, kalp ve böbreklerde yoğun olarak bulunan LDH-1 düzeyininyükselmesi, bu organlarda var olan bir hastalığı işaret ederken LDH-5,karaciğer ve kas dokularında fazla bulunur. Dolayısıyla LDH-5 düzeyindekiartış, karaciğer ve kas dokularında var olan hastalık ya da hasarlanma ileilişkilendirilir. Akut ya da kronik doku hasarının varlığı ve şiddeti hakkındabilgi edinmek amacıyla yapılan test, bazı durumlarda var olan ilerleyicihastalıkların takibi amacıyla da yapılır. LDH testine genellikle hekimin hücreve doku hasarından şüphelenmesi üzerine ihtiyaç duyulur. Yapılan testinsonuçlarına göre LDH düzeyi, normal değerlerinin üzerindeyse hekim, hangiorganların etkilendiğini araştırmak için ek testler talep edebilir. Hekim bazenkas travmaları ya da yaralanmalarının neden olduğu hasarın takibi için de LDHtesti yapılmasını isteyebilir. LDH yüksekliği pek çok farklı hastalığa bağlıolarak görülürken LDH düşüklüğü, çoğunlukla yüksek miktarda C vitamini alımınabağlı olarak ortaya çıkar.