Lökosit nedir?

Beyaz kan hücresi (WBC) ya daakyuvar olarak bilinen lökositler, bağışıklık sisteminin önemli bir parçasıolup, vücudu enfeksiyonlara karşı koruyan hücre grubudur. Kanın şekillielemanlarının %1’lik bir kısmını oluştursalar da, vücudun yabancı organizmalarile karşılaşması durumunda hıza üreyerek çoğalırlar. Zaman zamanbağışıklık sisteminin kalesi olarak tanımlanan lökositlerin temel görevi,vücuda farklı yollardan girmiş olan bakteri, virüs, mantar ve zehirli toksinlergibi antijenleri tanıyarak, onları yok etmektir. Bu işlevi yerine getirirkendamar yapıları içinde yer alan lökositler, bakteri ya da virüsün bulunduğubölgeye ulaşmak için damardan ayrılarak ilgili dokuya ulaşır. LEU olarakkısaltılan lökositler, 5 farklı tipte beyaz kan hücresini kapsar ve her birhücre tipinin farklı görevleri vardır:

• Nötrofiller: NEUolarak kısaltılan ve vücutta enfeksiyona sebep olan yabancı organizmalarınyanına ilk ulaşan öncü hücrelerdir. Nötrofiller, yabancı organizmalarlamücadele etmek için kimyasal enzimleri serbest bırakır ve onları sindirir.Lökosit hücre grubunun %55 ile %70’ini oluşturur.
• Lenfositler: Lenfdokusunda ve kemik iliğinde bulunan, LYM olarak kısaltılan lenfosit hücreleri,kemik iliği tarafından üretilir. Bir kısmı üretildiği bölgede kalarak Bhücrelerine dönüşürken, büyük bölümü timüs olarak tanımlanan, göğsün ortabölgesinde yer alan lenf bezine giderek, T hücrelerine dönüşür. Daha sonrabademcik, dalak, bağırsak ve lenf bezleri gibi lenfoid dokularına yayılır.Vücutta var olan yabancı organizmalara karşı lenfokin adlı kimyasallarısalgılayarak diğer bağışıklık sistemi hücrelerini uyarır ve bu hücrelerinyabancı organizmaya saldırmalarını sağlar.
• Monositler ve Makrofajlar: Alyuvarların yaklaşık %8’ini oluşturan monositler,kemik iliğinde üretildikten sonra kana karışır. Kan dolaşımındayken monositolarak tanımlanan bu hücre yapıları, birkaç saat içinde dolaşım sistemindençıkarak dokulara ulaşır. Dokuya ulaşan monosit yapılarına makrofaj denir.Enfeksiyona sebep olan mikroorganizmaları ortadan kaldırır, ölü hücreleritemizler.
• Eozinofiller: EOS olarak kısaltılan eozinofiller, vücuttaki inflamasyon yani yangısal vealerjik reaksiyonlara sebep olan parazitleri parçalayarak, yok olmalarınısağlayan enzimler üretir.
• Bazofiller: Vücutta yeralan lökosit tipleri arasında en az sayıda olan bazofiller, enfeksiyon veparaziter enfeksiyon tipleri ile mücadele eder. Alerjik reaksiyonlar sırasındahistamin salgılayarak, vücudun immünoglobulin E adlı antikoru üretmesinisağlar. Ayrıca salgıladığı heparin sayesinde, kanın akışkan yapısını arttırır.

 İdrarda lökosit yüksekliği nedir?

İdrarda lökosit yüksekliği kendini,bulanık ya da kötü kokulu idrar, ağrılı ya da sık idrara çıkma, ateş, titreme,idrarda kan varlığı, kadınlarda pelvik ağrı gibi belirtilerle gösterir. İdrardalökosit varlığı pek çok hastalığın habercisi olmakla birlikte tedavisi demevcut enfeksiyonun tedavi edilmesiyle yapılır. Bağışıklık sisteminingüçlendirilmesi adına B ve C vitamini bakımından zengin gıdalarla beslenmek,idrarda lökosit düzeyinin azalmasına yardımcıdır. Sabah ilk idrar ileölçümlenen ve idrarda bulunması normal kabul edilen lökosit aralığı 0 ile 5WBC/HPF’dir.

İdrarda lökosit yüksekliği neyi gösterir?

Yapılan idrar tahlili ile ölçümlenenlökosit miktarı 5 WBC/HPF’den yüksek ise bu durum pek çok farklıhastalığın habercisi olabilir. İdrarda lökosit yüksekliği, bazı kanser türleri,kan hastalıkları ve bazı ilaçların kullanımına bağlı olarak gözlense de,sıklıkla aşağıda sıralanan hastalıkların varlığında görülen bir durumdur.

• İdrar Yolu Enfeksiyonu: İdrardaki lökosit seviyesinin normal düzeyin üzerindeolmasının en sık rastlanan sebebidir. İdrar yolu enfeksiyonu, mesaneyi vücutdışına bağlayan boru olarak bilinen üretra, böbrek ile mesane arasında yer alanince borucuklar olarak bilinen üreterler, mesane ve böbreklerde görülür.Çoğunlukla bu sistem içerisinde bakteri varlığı idrar yolu enfeksiyonuna nedenolur ve kadınlarda daha sık rastlanır. Ayrıca uzun süre idrarı tutmak daenfeksiyon riskini artırır.
• İdrar Yolu Tıkanıklığı: Böbreklerde oluşan idrarın, üreter aracılığı ilemesaneye inmesi ve buradan da üretra ile vücut dışına atılmasına engel olantaş, erkeklerde prostat ve kadınlarda jinekolojik tümör varlığındankaynaklanabilir. Uzun süre idrarını tutmayı alışkanlık hâline getirmişkişilerde mesanenin zayıflamasına bağlı olarak idrarın boşaltımı zorlaşabilir.
• Böbrek Taşı: Ağrı, ateş, titreme, mide bulantısı ve kusma gibi belirtilerle kendinigösteren böbrek taşı varlığı, idrarın vücuttan atılımını zorlaştırır ve bakterioluşumuna zemin hazırlar. Bu durumun varlığı da idrarda lökosit yüksekliğinesebep olur.
• Böbrek Enfeksiyonları: Böbreklerde var olan enfeksiyona bağlı olarak, idrardabulunan lökosit sayısında artış gözlenebilir. Çoğunlukla tedavi edilmemiş idraryolu enfeksiyonlarından kaynaklansa da bazı durumlarda, dolaşım sistemi iletaşınan bakterilerin böbreklere yerleşmesi sonucu da ortaya çıkabilir.
• Gebelik: Gebeliğinher trimesterinde yani her üç aylık döneminde, kanda bir miktar lökosityüksekliği gözlenir. Ancak idrarda lökosit yüksekliği, vücutta var olanenfeksiyonun habercisidir.

Lökosit düşüklüğü nedir?

Bazı viral ve bakteriyelenfeksiyonların yanı sıra, süt ve süt ürünlerinden bulaşan brusella, sıtma gibi parazitlerden kaynaklıenfeksiyonlar, bazı mantar türlerine bağlı enfeksiyonlar, anemi, karaciğerhastalıkları, otoimmün hastalıklar, bazı kanser türleri ve kullanılan ilaçlarabağlı olarak lökosit düşüklüğü görülebilir. Bu tip hastalıklar, kemik iliğininlökosit üretimini engelleyerek, kanda lökosit miktarının düşmesine neden olur.Ancak bağışıklık sisteminin sağlıklı bir şekilde işlevini yerine getirmesi içinlökosit miktarının normal değerler arasında olması son derece önemlidir.

Lökosit değerleri kaç olmalı?

WBC seviyesi, tüm yaş gruplarındakan testi ile ölçülse de, beklenen normal değerl aralığı farklıdır.Yenidoğanlarda beyaz kan hücrelerinin seviyesi, mikrolitre başına 9 bin ile 30bin aralığında olması beklenirken, çocuk ve yetişkinlerde bu oran 4 bin 5 yüzile 11 bin aralığında olmalıdır. Ayrıntılı olarak normal lökosit değerlerişöyledir:

• 0-1 Ay: 9.4– 34.0 mcL
• 2-12 Ay: 5.0– 19.5 mcL
• 1-3 Yaş:6.0-17.5 mcL
• 4-5 Yaş: 5.5-15.5 mcL
• 6-15 Yaş:4.5 – 13.0 mcL
• 15 Yaş veÜzeri: 4.5 – 11.0 mcL

İdrarda görülen lökosit seviyesi ise0 ile 5 WBC/HPF aralığında olmalıdır. Sağlıklı bir yaşam için düzenliolarak kontrollerinizi yaptırmayı ihmal etmeyin.