Makattan kan gelmesi nedir?

Makat ve çevresi olarak tanımlananperianal bölgenin kanaması ya da alt gastrointestinal sistem kanaması olarak datanımlanabilen rektal kanama, pek çok ciddi hastalığın habercisi olabilen vemutlaka önemsenmesi gereken bir belirtidir. Kişinin istirahat hâlindeyken,tuvaletini yaptığı ya da temizlendiği sırada fark ettiği kanamanınşiddeti, kanamaya neden olan hastalığa göre farklılık gösterir. Kanama, gaitadaçizgi şeklinde, ağrılı ya da ağrısız, tuvalet ihtiyacının giderildiği sıradadamla damla, pıhtılı, tuvalet kağıdında ya da taze kan şeklindegörülebilir. Kabızlık ya da hemoroit gibi rahatsızlıklarınbelirtisi olabileceği gibi ciddi sağlık problemlerinin ön belirtisi olabilenrektal kanama, genelde insanların kendi aralarında konuşmak istemediği,utandığı ve hekime başvurmaktan çekindiği rahatsızlıklardan biridir. Nadiren deolsa kolorektal kanser gibi ciddi sağlık problemlerinin belirtisiolabildiğinden kişinin, hekime geç başvurması erken tanı ve tedavinin degecikmesine neden olur. Oysa makattan kan gelmesi şikayetiyle hastaneyebaşvuranların sayısı bir hayli fazladır.

Makattan neden kan gelir?

Tıpta rektal kanamaolarak tanımlanan makattan kan gelmesi, pek çok farklı rahatsızlıktankaynaklanabilir. Genellikle dışkılama sırasında görülen kanamanın şeklihastalık hakkında ön bilgi sağlasa da fizik muayene ve gerektiğinde yapılan ektetkikler, kanamaya neden olan rahatsızlığın netleştirilmesi için gereklidir.Bu yüzden kişinin rektal kanamayı fark ettiği anda çekinmeden hekime başvurmasıson derece önemlidir. Makattan kan gelmesine neden olan rahatsızlıklarınbazıları şunlardır:

• Hemoroit: Bağırsak alışkanlıklarınındeğişmesi, gebelik, doğum, hareketsizlik ve alkol alışkanlığı gibi etkenlerinneden olduğu ‌hemoroit, anal kanalda genişleyendamarlardan kaynaklanır. İç ve dış hemoroid olarak iki farklı tipi bulunanrahatsızlık; ağrı, şişlik, kaşıntı ve rektal kanama gibi belirtiler ileseyreder. Halk arasında basur olarak da bilinen hemoroidin yol açtığıkanamalara ağrı da eşlik edebilir. Kanama, çoğunlukla tuvalet kağıdında,tuvalette ve gaita olarak tanımlanan dışkı üzerinde parlak ve kırmızı kanşeklinde görülür. 40 yaş ve üzeri kişilerde daha sık görülen hemoroidinşiddetine göre su ve lifli gıdaların tüketilmesi önerilebileceği gibi krem vefitil gibi ilaçlarla tedavi de mümkün olabilir. İlerlemiş vakalarda ise cerrahitedavi gerekir.
• Anal Fissür: Kabızlık,doğum, ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi farklı etkenlerin yol açabildiğianal fissür, makat çıkışında yara oluşması şeklinde tanımlanabilir. Makatçatlağı olarak da bilinen anal fissür, dışkılama sırasında vesonrasında şiddetli ağrıya yol açtığı gibi makatın kanamasına da nedenolabilir. Kadın ve erkeklerde eşit oranda görülen anal fissür varlığında kişi,çoğunlukla dışkılama sırasında yanma hisseder. Yırtılma ve kesilme gibi hislerde şikayetler arasında yer alır. Genellikle tuvalet kağıdında birkaç damla kangörülmesine neden olur. Kabızlıktan korunmanın oldukça önemli olduğu analfissür vakalarının tedavisi, diyette değişiklik yapılması, kremvb ilaçların kullanımı ve fissürün boyutuna bağlı olarak cerrahi yöntemlerile yapılır.
• Anal Apse: Makat çevresindeoluşan apseler, bu bölgede şişlik görünümündedir. Çoğunlukla ağrı, yanma,titreme, kaşıntı, iltihaplı akıntı ve makattan kan gelmesi şeklinde belirtilerile karakterizedir. İshal, Crohn hastalığı, tüberküloz ve diyabet gibirahatsızlıklardan kaynaklanan anal apse, apsenin drene edilmesi ile tedaviedilir. Nadiren de olsa hastalık tekrarlayabilir.
• Kalın Bağırsak Polipleri: Vücudun pek çok bölgesinde oluşabilen polipler, hücrelerin normaldenfazla çoğalarak oluşturduğu dokular olarak tanımlanır. Kalın bağırsak polipleride bağırsağın iç yüzeyinde oluşan anormal doku ya da dokulardır. Aşırı kilo,sigara kullanımı, ülseratif kolit, Crohn hastalığı, hareketsiz yaşam ve stresinneden olduğu kalın bağırsak polipleri, göbek bölgesinde ağrı, kabızlık ya daishal, gaita renginde farklılık ve makattan kan gelmesi, kanlı dışkı şeklindebelirtiler gösterir. 50 yaşını aşmış kişilerde sık, 70 yaşını aşmış kişilerdedaha sık rastlanan kalın bağırsak poliplerinin erkeklerde görülme sıklığı,kadınlara oranla daha fazladır. Tüm polip türlerinde olduğu gibi kalın bağırsakpolipleri de sıklıkla kanama eğilimindedir. Dışkıda kan görülmesi oldukçayaygındır. Kolon kanseri gibi ciddi hastalıkların oluşumuna neden olanpoliplerin tedavi edilmesi son derece önemlidir. Sigara ve alkol kullanımınınbırakılması, diyetin gözden geçirilmesi kalın bağırsak tedavisine yardımcıdır.Rahatsızlığın tedavisi, farklı cerrahi yöntemler ile yapılır.
• İrritabl Bağırsak Sendromu: Huzursuz bağırsak sendromu ya da spastik kolon olarak da bilinen bu rahatsızlık,genellikle ishal, kabızlık, şişkinlik, dışkıda mukus varlığı, kilo kaybı vemakattan kan gelmesi ile karakterizedir. Hastalığa henüz tam olarak neyin sebepolduğu bilinmese de stres, hormonal değişimler ve beslenmenin huzursuzbağırsak sendromunu tetiklediği ve dolayısıyla makattan kan gelmesine nedenolduğu bilinmektedir. Sağlıklı beslenmek, stresten uzak durmak ve egzersizyapmak şikayetlerin azalmasını sağlar. İBS tedavisi için uygun bir diyetprogramına ek olarak bağırsak kasılmalarını azaltan, kabızlığı ve kasılmalarıönleyen ilaçlar kullanılabilir.
• Rektum Kanseri: Bağırsağınanüse bağlandığı son kısım olan rektum bölgesindeki poliplerden kaynaklananrektum kanseri; kabızlık, ishal, gaz hareketlerinde artış, ağrılı bağırsakhareketleri, kilo kaybı, dışkıda kan ve makattan kan gelmesi gibi belirtilergösterir. Kanserin evre ve derecesine, tümörün boyutu ve konumuna göre tedavişekilleri planlanır. İlaçla müdahale mümkün olsa da tedavi için operasyongereklidir. Ameliyat öncesinde ya da sonrasında radyoterapi ve kemoterapiuygulanır.

Makattankan gelmesi nasıl tedavi edilir?

Rektal kanamaların küçükbir bölümü, bağırsak kanseri gibi kanser türlerinin belirtisi olarak görülsede çoğunlukla hemoroit ve anal fissür gibi anorektal hastalıklardandolayı oluşur. Makattan gelen kanın yoğun olması ise çok daha nadir olarakgörülür. Makattan taze kan gelmesi, gaitada çizgi şeklinde kan olması,tuvalet kağıdında kan görülmesi, pıhtılı kanama, ağrılı ve ağrısız kanama gibipek çok farklı türü bulunan rektal kanamanın neden kaynaklandığının mutlakaaraştırılması ve sorunun erken dönemde teşhis edilmesi gerekir. “Makattankan gelmesi nasıl geçer?” sorusu ise kanamaya neden olan rahatsızlığınbelirlenmesi ile kesin olarak yanıtlanabilir. Kanama, pek çok farklırahatsızlıktan kaynaklandığından, kişinin durumu fark ettiği anda hekimebaşvurması gerekir. Makat kanaması da diğer tüm rahatsızlıklar gibi bir sağlıkproblemidir ve çekinilmeden hekim ile paylaşılmalıdır. Böylece makattan kangelmesine neden olan hastalığın tanı ve tedavisi erken aşamada yapılabilir.