Meninjiyomlar, beyni saran zarlardan kaynaklanan,yavaş büyüyen ve çoğu iyi huylu olan tümörlerdir. Beynin içindenkaynaklanmadığı için teknik olarak beyin tümörü olmasalar da büyümeleriyleberaber beynin üzerinde baskı yaratarak bir takım belirtilere sebep olurlar.
Genellikle iyi huylu olmaları nedeniyle kanserlitümörlerden farklı olarak vücudun diğer bölgelerine yayılma (metastaz) göstermeeğilimde değildirler.
Ancak bu tümörler büyüdükçe nörolojikrahatsızlıklara ve beyin ve omuriliği sıkıştırdıkları için ciddi durumlara yolaçabilirler. Ağrı kesicilerle dindirilemeyen baş ağrıları, felç, hormonalbozukluklar, görme kaybı, epilepsi nöbetlerine ve beyin kanamalarına nedenolabilen meninjiyomlar mutlaka takip edilmelidir.
Meninjiyomlar genellikle yetişkinlerde 40’lı yaşlardansonra ortaya çıkmaktadır. Kadınlarda erkeklere göre daha fazla görülür.
Çeşitleri
Meninjiyomların birden fazla çeşidi bulunmaktadır,bunlar;
- Tümörün büyüme hızına göre üç tipmeninjiyom vardır:
- Yavaş büyüyen Grade I, (selim meninjiyom)
- Daha hızlı büyüyen Grade II (atipikmeninjiyom)
- Hızla büyüyen ve hızla yayılan GradeIII (habis meninjiyom)
Nedenleri
Menenjiyomlar oluşumunun kesin nedeni bilinmiyor.Ancak yapılan çalışmalarda aşağıdakilerin rol oynadığı düşünülüyor.
- Genetik yatkınlık
- Radyasyona maruz kalma,
- Kafa travması,
- Hormonal değişlikler (gebelik gibi,özellikle progesteron hormonunun artışı)
Belirtiler
Meninjiyomlar, beyindeki herhangi bir yerleşimdeortaya çıkabiliyor. Bu nedenle farklı semptomlarla kendinigösterebiliyor. Çevre dokular ve damarlar etkilenebildiği ve hastalığıntedavisi de zorlaşabildiği için tümörün ortaya çıktığı yer önem taşıyor.
Bu tip tümörler genellikle yavaş geliştiğinden, tümörbüyüye kadar herhangi bir belirti vermeden büyüyebiliyor.
Belirtileri, tümörün ortaya çıktığı ve beynietkilediği bölgeye göre değişmekle beraber, genel olarak aşağıdaki gibiolabilmektedir:
- Baş ağrısı
- Mide bulantısı
- Görme veya işitme kaybı
- Nöbetler
- Net düşünmede zorluk
- Yürümede problem
- Koku hissi kaybı
- Kol veya bacakta zayıflık hissi
Tanı Yöntemleri
Meninjiyomlara hem yavaş ilerledikleri, hem de ilkdönemlerinde herhangi bir şikayet yaratmadıkları için tanı koymakzorlaşabiliyor. Tanıda hekiminizin alacağı ayrıntılı bir tıbbi öykü ve ardındanyapacağı nörolojik muayene, sonrasında beyin MR ve bilgisayarlı tomografi (CT)yöntemleri kullanılıyor.
Tedavi Yöntemleri
Tedavilerindeki ilk seçenekte cerrahi girişim yeralıyor. Ancak bazı meninjiyomların tamamen çıkarılması mümkün olmayabiliyor.Bazen de yapılacak bir cerrahi girişimin riskleri yüksek olabiliyor.
Bu durumda Gamma Knife radyocerrahisi kullanışlı birseçenek olabiliyor. Ayrıca cerrahi sonrası kalıntı olan veya tümörü tekrarbüyüyen hastalarda da kullanılabiliyor.
Gözlemve Takip
Farklı nedenlerle nedenlerle yapılan MR ve tomografigörüntülemelerinde tesadüfen fark edilen tümörlerde, eğer tümörün beyne dolaylıya doğrudan olumsuz etkisi yoksa bir tedavi uygulanmayabiliyor.
Bu küçük tümörler genellikle düzenli olarakgörüntüleme yöntemleriyle takip ediliyor. Takipler sırasında tümör büyümüyor,zarar verebilecek büyümeye ulaşmıyor ya da menopoz dönemde küçülebilentürlerdense kişi ömür boyu herhangi bir tedavi almadan hayatınısürdürebiliyor.
Ancak, kişide olumsuz etkiler gösteren, takiplerindedüzelme olmayan, beyinde yerleştiği noktaya ve cerrahi gerektiren büyüklüklereulaşmış tümörlerde ise cerrahi tedavi öneriliyor.
Cerrahi
Meninjiyomların çoğu cerrahiye uygun oluyor. Kişiningenel sağlık durumuna, beklenen yaşam süresine, tümörün büyüklüğüne ve yerleşimyerine göre de ameliyat kararı veriliyor. Ameliyatta damar veya sinirdokularının zarar görme ihtimali çok yüksekse veya tümör büyükse operasyonsonrasında radyocerrahi (Gamma Knife yöntemi) öneriliyor.
Radyocerrahi– Gamma Knife Tedavisi
Cerrahi uygulandığında ameliyat performansı düşük,ameliyat yapıldığında kalıcı hasar riski yüksek olan kişilerde radyocerrahiuygulanıyor ancak tümörün bu tedaviye uygun büyüklükte olması gerekiyor.
Radyocerrahinin amacı tümörün büyümesini durdurmak,küçültmek, hatta ortadan kaldırabilmektir. Uygun hastalarda Gamma Knife ilemeningiomlarda tümör büyümesinin durdurulması ve zaman içinde küçültülmesiyüzde 95 oranında sağlanabiliyor.