Hemenhepimizin yaşamında, herkesin başına gelmiştir öksürme eylemi… Öksürük patolojik bir durumdur,rahatsızlığımızın vücudumuz tarafından bize sesli olarak duyurulmasıdır. Öksürük bir savunma refleksidir. Vücudumuzun değişik yerlerinde olan patolojikbir durumun kendisini duyurusudur adeta. Öksürüğü tetikleyen algılayıcılar(reseptörler) vücudumuzda değişikyerlerde vardır: üst solunum yolları(burun, larenks, yutak vd), trakea,bronşlar, küçük hava yolları, akciğer parankimi, plevra denilen üzerindeki zar,perikard denilen kalbin üzerindeki zar, göğüs ve karın boşluğunu ayırandiyafragm kası, hatta kulak yolu vd. Bualanlardaki herhangi bir iltihabi enfeksiyöz, iltihabi olmayan enflamasyon,irritasyon-tahriş şeklindeki bir uyarı beyin sapımızdaki öksürük merkezineiletilir; oradan solunum kaslarımıza motor bir emir gelir ve derin bir nefesalmayı takiben ani ve derin/patlayıcı bir ya da birkaç nefes verme manevrasıile öksürük(ler) gerçekleşir. Buradamalum Covid-19 sürecini de düşünerek hemen bir uyarı yapmak lazım: bu patlayıcımanevrayla mutlaka solunum yolları sekresyonlarımız etrafa saçılacaktır, hattabazen metrelerce uzağa yayılırlar ve bunların bir kısmı ya havada uzun sürekalırlar ya da bir yerlere yapışarak daha sonra başkalarına bulaşa nedenolurlar. O nedenle öksürük esnasındamutlaka ağzımızı dirseğimizin iç kısmıyla tutalım ya da bir mendille kapatalım…
Öksürüğünbirçok tipi vardır:
- kuru/yaş öksürük,
- akut/kronik öksürük
- daimi/aralıklı-paroksismal öksürük,
- gece artan öksürük,
- pozisyonel öksürük vb.
Öksürüğünbahsedilen bu mekanizması da gösteriyor ki öksürüğe yol açan onlarca hastalıkvardır. En sık üst solunum yollarının,sinüzlerin, burun, alt solunum yolları patolojileri, astım, braonşit, KOAH,zatüre, zatürcem, kalp hastalıkları, gasto intestinal reflüler, kulak yoluhastalıkları vs vs. İyi bir muayene,gereğinde tetkiklerle öksürüğün gerçek nedeni bulunmadan eczanelerden ya dakomşudan alınacak öksürük şurupları öksürüğün nedenlerini ortadankaldırmayacağı için kendi kendimize ciddi zarar vermiş oluruz. Çünkü alacağımız şurup vs öksürük kesicilerbelki geçici olarak öksürüğü azaltabilir ancak öksürüğe neden olan alttakipatolojilerin de giderek kötüleşmesine, ağırlaşmasına yol açacaktır.
Evet,birkaç gündür başlayan öksürüklerde en yakın aile hekiminize gitmenizgerekir. Burada uygulanan tedaviyerağmen geçmeyen özellikle 2-4 haftadır giderek artan öksürüklerde ise mutlakasize yakın bir Göğüs Hastalıkları Merkezine gitmeniz önemlidir.