Omuz çıkması nedir?
Kol kemiği, gövdenin omuz kısmındabulunan bardak benzeri bir soketin içerisine yerleşerek omuz ekleminioluşturur. Birçok yöne hareket edebilen mobil bir eklem olması nedeniyleyapılan ters hareketler, kaza ve benzeri durumlarda omuz çıkmasıyla yaygınolarak karşılaşılır. Vücudun en hareketli eklemi olması nedeniyle çıkıklarayatkın olan omuz ekleminde en yaygın görülen çıkık türü, antero olarak daadlandırılan ön çıkıklardır. Çıkan omuz yerine yerleştirildikten sonraiyileşme süresi yaklaşık olarak 12-16 hafta aralığındadır. En yaygın olarakgörülen omuz çıkması sebebi, omzun yana doğru açılmış ve dışarıya dönük olarakzorlanmasıdır. İleri yaşta, kemik ve eklem hastalığı olan bireylerde çıkıklarıniyileşmesi oldukça uzun sürebilir. Aynı zamanda omuz çıkması durumunda yapılanbilinçsiz müdahaleler sonucunda da eklemde kalıcı nitelikte hasarlaroluşabilir.
Omuz çıkması nedir?
Kol kemiği, gövdenin omuzkısmında bulunan bardak benzeri bir soketin içerisine yerleşerek omuz ekleminioluşturur. Birçok yöne hareket edebilen mobil bir eklem olması nedeniyleyapılan ters hareketler, kaza ve benzeri durumlarda omuz çıkmasıyla yaygınolarak karşılaşılır. Vücudun en hareketli eklemi olması nedeniyle çıkıklarayatkın olan omuz ekleminde en yaygın görülen çıkık türü, antero olarak daadlandırılan ön çıkıklardır. Çıkan omuz yerine yerleştirildikten sonraiyileşme süresi yaklaşık olarak 12-16 hafta aralığındadır. En yaygın olarakgörülen omuz çıkması sebebi, omzun yana doğru açılmış ve dışarıya dönük olarakzorlanmasıdır. İleri yaşta, kemik ve eklem hastalığı olan bireylerde çıkıklarıniyileşmesi oldukça uzun sürebilir. Aynı zamanda omuz çıkması durumunda yapılanbilinçsiz müdahaleler sonucunda da eklemde kalıcı nitelikte hasarlaroluşabilir.
Omuz çıkması teşhisi nasıl konulur?
Omuz çıkmasını işareteden öykü ve belirtilerle acil servislere başvuran hastalarda ilk müdahaleyapılmadan önce mutlaka röntgen incelemesi yapılmalıdır. Röntgen çekildiktensonra omuz çıkması tam olarak teşhis edildikten sonra çıkığın yönübelirlenebilir ve kırık olup olmadığı tespit edilebilir. Omuz eklemi hekimtarafından kolay bir şekilde yerine yerleştirilebilir. Bu işlemin ardındanhastada şiddetli ağrı söz konusu ise buna yönelik tedavi uygulamaları dayapıldıktan sonra manyetik rezonans (MR) incelemesi yapılarak omuz bölgesidetaylı bir şekilde incelenmelidir. Kemikte, yumuşak dokularda, bağ vetendonlarda herhangi bir yaralanma olup olmadığı bu şekilde görülebilir. Omuzekleminde veya çevresindeki sinirler ile kan damarlarında omuzdaki çıkığa bağlıolarak hasar oluşabilir. Bu tür durumlarda erken müdahale ve tedaviuygulamaları ile eklemde kalıcı herhangi bir hasarın oluşması önlenebilir.
Omuzçıkması tedavi yöntemleri nelerdir?
Omuz çıkıklarındaredüksiyon adlı yöntemle çıkan eklem yavaşça yerine oturtulduktan sonra tıbbigörüntüleme yöntemleri yardımıyla omuz bölgesi değerlendirilir. Kemiklerdekırıklar söz konusu ise bunların tedavisi için bazı durumlarda cerrahioperasyonlar ve ortopedik bakım gerekli olabilir. Redüksiyon işlemi sonrasındakemiğin olması gereken açıda olup olmadığı da teyit edilebilir. Bazı kişilerdeomuz çıkması sonucunda bağlar, tendonlar ve eklem çevresindeki dokulardayırtılmalar oluşabilir. Bu tür doku hasarlarının onarımlarıiçin de cerrahi operasyonlara başvurulması gerekebilir. Dokuhasarlarının söz konusu olduğu hastalarda buna ilişkin cerrahi tedaviuygulamaları, omuz çıkmasının tekrarlamasını önlemeye de yardımcı olur.Omuzdaki dokuların onarımı için yapılan cerrahi gereksinimler, genel anestezi altındayapılır. Genellikle küçük kesiler açılarak ucunda ışık ve kamera bulunan incebir tüp kullanılarak operasyon gerçekleştirilir. Az sayıda operasyonda iseözellikle de tekrarlayıcı çıkık ihtimali söz konusu ise açık operasyon tercihedilir ve kemikler istenilen şekilde hareket ettirilir. Dokular aşırı miktardagelişmiş fakat yırtılmamışsa güçlendirme egzersizleri yapılarakameliyatsız tedavi sağlanabilir.
Omuz yerineyerleştirildikten sonra birkaç gün boyunca askıda kalması gerekebilir. Ağrınınhafifletilmesi için ağrı kesici ilaçlardan yararlanılabilir. Genellikle belirlibir süre sonraya kontrol randevusu verilir ve bu muayenede omuz eklemi yenidenkontrol edilir. Belirli olgularda fizik tedavi uygulamaları gerekligörülebilir. Tedavi sonrasında omuz çıkmasının tamamen düzelerek eski formunadönmesi 12 ile 14 hafta kadar sürer. Çoğu fiziksel aktivite, tedaviden2 hafta sonra yapılabilir hale gelir. Fakat ağır kaldırma ve sporaktivitelerine başlamak için 6 hafta ile 3 ay arasında bir süre beklenmelidir. Busüreler hakkında gerekli bilgi tedaviyi gerçekleştiren hekim tarafındanverilir. Bedensel olarak çalışan kişilerin işlerine dönmesi 4 haftayıbulabilir. Çıkıkla birlikte kemiklerinde kırık da tespit edilmiş olanhastalarda tüm bu süreler uzayabilir ve askı kullanma süresi 6 haftayaçıkabilir.
Eğer siz de omuz çıkmasıbelirtileri yaşıyorsanız veya tekrarlayan omuz çıkığı probleminiz varsa birsağlık kuruluşuna başvurarak gerekli muayene ve tanı testlerinizi yaptırabilir,sağlığınızı koruyabilirsiniz.