Osteomalazi nedir?
Osteomalazi genellikle Dvitamini eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan kemik yumuşaması hastalığıdır.Normal şartlarda kemik dokusu sürekli olarak devam eden yapım ve yıkımfaaliyetleri ile bir döngü içerisinde yaşamını devam ettiren aktif ve canlıhücrelerden oluşur. Kemik dokusu ağırlıklı olarak kalsiyum ve fosforminerallerinden oluşan bir kabuk dokusu (korteks) ve daha yumuşak bir doku olanmatris olarak da bilinen kollajen liflerinin oluşturduğu bir iç ağdan meydanagelir. Kemiğin oluşumu sırasında içerisinde bulunan lifler minerallerlekaplanır ve kemiğin gücü bu dokuları kaplayan mineral miktarına bağlıdır.Mineral miktarı azaldıkça kemik yumuşamaya ve güçsüzleşmeye başlar. Osteomalazihastalarında kemiklerde bulunan mineralize olamamış kollajen lifleri nedeniylekemikler yumuşar ve buna bağlı olarak bükülebilir, çatlayabilir, şiddetliağrılara neden olabilir. Çocuk ve genç erişkinlerde büyüme sırasındaosteomalazi söz konusu olduğunda özellikle ağırlığa maruz kalan bacakkemiklerinde eğilme ve çarpıklık sorunu ortaya çıkabilir. Yaşlılarda ise kırıkve çatlakların oluşumu yaygındır.
Osteomalazi belirtileri nelerdir?
Osteomalazi erken dönemlerdeherhangi bir belirti vermez. Bu dönemde kemiklerdeki hafif yumuşama eğrilik,bükülme, kırılma, çatlama ve bunlara bağlı ağrı oluşumuna yol açmadığındanyalnızca röntgen incelemesi veya farklı tıbbi görüntüleme teknikleri ve tanıtestleri ile tespit edilebilir. Fakat osteomalazi ilerleyerek şiddetiniarttırdıkça kemik ağrıları ve kas zayıflığı sorunları ortaya çıkmaya başlar.Özellikle bel, pelvis, bacaklar, kalça ve kaburga kemiklerinde donuk ağrılarmeydana gelir. Gece saatlerinde veya kemikler üzerine baskı yapıldığındaağrıların şiddeti daha da artabilir. Azalan kas tonusuna bağlı olarak kısasüreli yürüyüşler dahi osteomalazi hastaları için çok yorucu olabilmektedir.Bunların haricinde en yaygın görülen osteomalazi belirtileri şunlardır:
- Kemiklerin kolayca kırılması veçatlaması
- Sürekli yorgunluk hissi
- Kemik ağrıları
- Oturma, yürüme ve merdiven çıkmagibi eylemleri yapmakta zorluk çekme
- Kol ve bacak kaslarınıngüçsüzleşmesi
Bunların haricinde kanda çok düşükmiktarda kalsiyum mineralinin bulunmasına bağlı olarak osteomalazili hastalardakalpte ritm bozukluğu (aritmi), ağız çevresi ile kol ve bacaklarda uyuşukluk,el ve ayaklarda spazmlar (kramp) görülebilmektedir. Bu belirtilerin tamamıciddi kalsiyum ve D vitamini yetersizliğini işaret etmekte olup belirtilerdenherhangi biri veya birkaçını yaşayan tüm bireylerin derhal bir sağlıkkuruluşuna başvurması gerekmektedir.
Osteomalazi tedavisi nasıldır?
Osteomalazi hastalığındasemptomlar çok belirgin olmadığından hastalığın teşhisi genelliklegecikmektedir. Bu durum tedavide başarı oranının düşmesine ve kemiklerde geridönüştürülemez hasarların ortaya çıkmasına neden olur. Teşhisin gecikmesininönlenebilmesi için herhangi bir nedene bağlı olarak sürekli kapalı ortamdayaşayan veya güneşli gün sayısının yetersiz olduğu coğrafi bölgelerde bulunanbireylerde düzenli olarak vitamin ve mineral düzeyleri araştırılmalıdır. Yineaynı şekilde orta yaş döneminden itibaren kemik taramaları düzenli olarakyapılmalıdır. Erken evrede tespit edilen osteomalazi olgularında genelliklekalsiyum, fosfor ve D vitamini takviyeleri tedavi için yeterlidir. Butakviyeler yardımıyla semptomların birçoğunda en geç birkaç ay içerisindeiyileşme elde edilir. Verilen vitamin ve mineral takviyeleri enjeksiyon veyaoral ilaçlar şeklinde olabilir. Mide ve bağırsak operasyonları veya sindirimsistemi hastalıklarına bağlı olarak vitamin ve mineral emiliminde bozukluklarsöz konusu olan hastalarda vitamin destekleri genellikle damardan (intravenöz)yolla verilir. Buna ek olarak diyetisyen tarafından hastaya özgü olarakhazırlanmış ve vitamin ve mineral gereksinimlerini tam olarak karşılayansağlıklı ve dengeli bir beslenme programı uygulanmalıdır. Ciddi osteomalazivakalarında kemiklerde oluşan çatlak, kırık ve yapısal bozulmaların onarımıiçin bazı durumlarda cerrahi operasyonlara başvurulması gerekebilir. Ayrıcadişlerde oluşan sağlık sorunlarının tedavisi için de diş hekimliğiuygulamalarından yararlanılmalıdır.
Eğer siz de D vitaminieksikliğine sorunu yaşıyorsanız, osteomalazi ve diğer kemik ve eklemhastalıklarına yakalanmamak adına sağlıklı ve dengeli beslenmeye özengöstermeli, hekiminizin gerekli görmesi halinde D vitamini takviyelerikullanmalısınız. Osteomalazi belirtileri yaşıyorsanız ve osteomalazi ne demek,nasıl tedavi edilir gibi soruların yanıtlarını arıyorsanız derhal bir sağlıkkuruluşuna başvurarak gerekli kontrollerden geçip tetkiklerinizi yaptıraraktedavi sürecinize başlayabilir, daha sağlıklı bir yaşam sürebilirsiniz.