Şaşılık nedir?Belirtileri, nedenleri ve tedavi yöntemleri nelerdir?
Şaşılık nedir?
Sağlıklı bireylerde her iki göz,birbirine paralel ve uyumlu olarak çalışır. Çeşitli nedenlere bağlı olarakgözler arasındaki bu paralelliğin bozulması, şaşılık olarak adlandırılır. Şaşıbireylerde gözlerden biri düz bakarken diğer göz yukarıya, aşağıya, içe veyadışa kayar. Daha ağır durumlarda ise gözlerden her ikisinde birden kaymagörülebilir. Şaşılığın nedenine bağlı olarak değişmekle birlikte bu kaymalargeçici veya sürekli olabilir.
Şaşılık belirtileri nelerdir?
Şaşılık, genellikle çocuklukdöneminde ortaya çıkan bir hastalıktır. Hastalığın en temel belirtisi, düzbakmayan bir gözdür. Şaşı bireyler bir noktaya baktıkları sırada bir gözleridüz iken diğer göz kayarak farklı bir açıya yönelir. Çocuklarda şaşılık güneştetek gözünü kapatma, veya her iki gözü kullanabilmek adına başı öne eğme gibidavranışlarla kendini belli eder. Bunların haricinde yaygın olarak görülenşaşılık belirtileri şunlardır:
- Gözlerdesulanma
- Baş ve gözağrısı
- Çift görme
- Üç boyutlugörme yeteneğinin kaybolması
- Baş ve gözünbir yana çevrilerek bakılması
- Bulanıkgörme
Şaşılık nedenleri?
Her iki gözün dış kısmına yapışıkolarak bulunan ve gözün aşağı, yukarı, sağa ve sola hareket ettirilmesini sağlayanaltılı kas gruplarından bir veya birkaçında oluşan kuvvet azalması ya daartması sonucunda bu kaslar arasında uyumsuzluk sorunu oluşur. Bu da şaşılığayol açan etmenler arasında yer alır. Şaşılığın bilinen diğer nedenleri iseşunlardır:
- Genetikyatkınlık
- Serebralpalsi (beyin felci) hastalığı
- Downsendromu ve diğer kalıtsal kromozom bozuklukları
- Çocuklukdöneminde geçirilen kaza, travma ve ateşli hastalıklar
- Beyintümörleri
- Hidrosefali
- Hipertansiyon
- Diyabethastalığı
Şaşılık çeşitleri nelerdir?
Bireyde yol açtığı göz kaymasınıntürüne göre şaşılık; içe kayma, uyumsal içe kayma ve dışa kayma şeklinde üçfarklı türe sahiptir. Oluşum sebebine göre ise hastalık temel olarak aşağıdakitürlere ayrılır:
- Doğumsalşaşılık
- Kasfelçlerine bağlı şaşılık
- Kırma kusurunabağlı şaşılık
- Yetişkinlikdöneminde görülen şaşılık
- Gizlişaşılık
Şaşılık teşhisi nasıl konulur?
Şaşılık tanısı, hastalarda klinik göz muayenesisonucunda rahatlıkla konulabilir. Ailede şaşılık vakası bulunan çocuklardahastalığın görülme olasılığı daha yüksektir. Özellikle çocukluk dönemindehastalığın erken teşhis edilerek tedavi edilmesi, başarı oranını oldukçaartırır. Bu nedenle çocukların 4 yaşından önce bir veya birkaç kez göztaramasından geçmesi büyük önem taşır.
Şaşılık tedavi yöntemleri nelerdir?
Şaşı olduğundan şüphelenilen veyaşaşılık teşhisi konulmuş olan hastalarda öncelikli olarak tam ve detaylı birgöz muayenesi yapılmalıdır. Bu muayene ile şaşılığın türü, oluşum nedeni, gözkaymasının derecesi ve gözde herhangi başka bir hastalık bulunup bulunmadığıbelirlenmelidir. Uygun bireylerde cerrahi operasyon ile şaşılığın düzeltilmesimümkün olabilmektedir. Göz kayması bebeklik döneminde ve özellikle ilk 6 aylıksüreçte oluştuysa hekim önerisi doğrultusunda genellikle cerrahi operasyonladüzeltme işlemi uygulanır ve oluşan göz tembelliği tedavi edilir. İlk iki yaşiçerisinde oluşan ve hipermetropiye bağlı olarak oluşan göz kaymalarında gözlükkullanımı ve destekleyici göz damlaları ile tedavi denenebilir. Bu durumdagözde tembellik oluşumunun önlenebilmesi adına bir gözün kapatılması da tercihedilebilir.
Şaşılık hastalığında uygulanan tümtedavi yöntemleri, çocukluk döneminde daha yüksek başarı oranına sahipolduğundan hastalığın erken teşhis edilerek tedaviye başlanması çok önemlidir.Yapılan göz muayenesi sonucunda hastalığın teşhisi konulan kişilerde doğru birtedavi süreci sonucunda göz kayması sorunu tedavi edilebilir bir durumdur. Eğersizde veya çocuğunuzda şaşılık hastalığı ya da şüphesi var ise, derhal birsağlık kuruluşuna başvurarak göz taraması yaptırmalısınız.