Ses kısıklığı nedir? 

Ses kısıklığı bir belirtidir, hastalık değildir. Ses kısıklığında seskısık, titrek olabilir, ses yüksekliği veya ses tonunda değişikliklerbulunabilir. Sesteki değişiklikler genellikle ses oluşumundan sorumlu seskutusundaki problemlerle ilişkilidir. Bu problemler ses kutusunun ses üretenkısımları olan vokal kıvrımlardan kaynaklanır. Ses kısıklığı çoğu zamangeçicidir ve kısa sürede kaybolur. Fakat bazen gırtlak kanseri gibi ciddi birsağlık sorununun sonucu da olabilir.

Ses kısıklığı neden olur? 

Konuşma için ses üretimi, psikolojik ve anatomik sistemler arasındakikarmaşık etkileşimlerin sonucu olan psikomotor hareketin bir parçasıdır. Tıpdilinde larinks olarak adlandırılan gırtlağın asıl doğası, ses oluşturmadantamamen farklıdır. Larinksin ana işlevi, hava yollarını açık tutmak içinbir kapakçık gibi çalışmaktır. Larinks, bağlarla birbirine bağlanan ve kaslarlahareket ettirilen bir dizi kıkırdaktan oluşur. İç ve dış kaslar, gırtlağı birbütün olarak hareket ettirebilir.

Sesin oluşumundan esas olarak üç ana yapı sorumludur. Bunlar akciğerler,ses telleri ve sesi şekillendiren dil, dudak, çene kasları gibi yapılardır. Sesoluşumundan sorumlu en önemli yapılar vokal kordlar yani ses telleridir. Seskısıklığı genellikle ses tellerinin tahriş olması veya zarar görmesi gibiproblemlerden kaynaklanır. Ses telleri ses kutusu olarak adlandırılan vegırtlakta bulunan bir oluşumun parçasıdır. Ses telleri ve arasında bulunanboşluğa glottis denir. Ses oluşumu sırasında ses telleri birleşerek aradabulunan boşluk kapanır. Ses kısıklığının temel nedeni ise ses telleriarasındaki rima glottis adı verilen bu boşluğun yetersiz kapanmasıdır.

Ses kısıklığı nedenleri nelerdir? 

Ses kısıklığı en sık olarak üst solunum yolunda ortaya çıkan ve akutlarenjite neden olan grip, nezle gibi bir viral enfeksiyonun sonucudur. Seskısıklığına neden olabilecek, katkıda bulunabilecek veya kötüleşmesine yolaçabilecek diğer yaygın faktörler şunlardır:

• Asit reflü. Mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması nedeniyle boğazdatahriş ve ses kısıklığı ortaya çıkabilir.
• Sigara kullanımı
• Kafeinli ve alkollü içeceklerin tüketilmesi
• Çığlık atmak, uzun süreli şarkı söylemek veya başka nedenlerle sestellerini aşırı kullanmak
• Alerjiler
• Toksik maddelerin solunması
• Aşırı derecede öksürmek
• Gırtlakta bulunan ses kutusuna darbe almak

Daha az yaygın ses kısıklığı sebepleri arasında şunlar sayılabilir:

• Ses tellerinde iyi huylu vokal kord nodülleri, kistler veya polip adıverilen anormal büyümelerin varlığı
• Tahriş edici ajanların solunması
• Boğaz, tiroid veya akciğer kanseri
• Erkeklerde ergenliğe geçiş dönemi
• Tiroid bezi fonksiyon bozukluğu
• Aort anevrizmaları. Kalpten çıkan en büyük atardamar olan aortta keseleşme
• Ses oluşturmaya yardımcı kasları zayıflatan Parkinson hastalığı, inme gibinörolojik koşullar

Ses kısıklığı tedavisi nasıl yapılır? 

Ses kısıklığı tedavisi altta yatan nedene bağlı olarak planlanır. Tedavideyapılan uygulamalar şunlar olabilir:

• Üst solunum yolu enfeksiyonuna bağlı gelişen akut larenjit, vücudunenfeksiyonunu temizlemesiyle genellikle kendi başına düzelir. Öksürük önleyiciilaçlar ve nemlendirilmiş hava ile destekleyici tedavi şikâyetleri azaltmayayardımcı olabilir.
• Ses tellerinin daha fazla tahriş olmasını veya yaralanmasını önlemek içinsesin dinlendirilmesi önemlidir. Sesin aşırı veya yanlış kullanımı nedeniyleses kısıklığı olan kişiler mutlaka seslerini dinlendirmelidir. Çünkü akutlarenjit dönemlerinde ses yoğun bir şekilde kullanılırsa ses tellerindekanamayla sonuçlanabilen ciddi yaralanmalar ortaya çıkabilir.
• Antibiyotikler virüsler nedeniyle geliştikleri için çoğu akut larenjitvakasında etkili değildir.
• Sigara içenlere sigaranın bırakılması önerilir.
• Ses kısıklığının altta yatan nedeni gastroözofageal reflü (GÖRH), tiroidhastalığı veya alerji ise bunlara yönelik ilaç tedavisi verilir.
• İyi huylu nodüller, polipler, ses tellerine travma ve gırtlak kanseri gibidurumlar için ameliyat gerekebilir.

Ses kısıklığına ne iyi gelir?

Ses kısıklığı sıklıkla akut larenjite bağlı olarak ortaya çıkar. Bu sebepleakut larenjite iyi gelen doğal tedavi seçenekleri ve çaylar ses kısıklığına daiyi gelir. Bu amaçla evde şunlar denenebilir:

• Ilık tuzlu su ile gargara. Ağrılı ve tahriş olmuşboğaz ve ses kısıklığı için ılık tuzlu su ile gargara yapmak etkili sonuçlarverebilir. Bu amaçla 1 su bardağı ılık suya yarım çay kaşığı tuz ilave edilerekgargara için çözelti hazırlanır. Bu çözeltiden yudum yudum alınarak rahatlamahissedinceye kadar boğaz gargarası yapılır.
• Solunan havayı nemlendirmek. Kuru havayı solumakboğazı tahriş ederek ve ses tellerinin iltihaplanmasına katkıda bulunabilir. Buözellikle kışın daha sık görülür. Kalorifere ıslak havlu asmak veya buharmakinesi kullanmak havanın nemlendirilmesine yardımcı olur. Nemli hava balgamıninceltilmesi ve boğazdaki tahrişin iyileşmesine yardımcı olur. Ilık duş almakda boğazın nemlendirilmesine katkı sağlayarak ses kısıklığına iyi gelir.
• Boğaz pastilleri kullanmak. Pastiller boğazınemlendirmeye, ağrıyı hafifletmeye ve öksürüğü azaltmaya yardımcı olur. Ballı,limonlu, yeşil çay ya da ekinezya içeren pastiller ses kısıklığına iyi gelir
• Elma sirkesi içmek. Elma sirkesi, vücudunenfeksiyonla savaşmasına yardımcı olabilecek antimikrobiyal özellikleresahiptir. Ses kısıklığı için bir çay bardağı suya 1 – 2 çorba kaşığı çiğ,süzülmemiş elma sirkesi ve bir çay kaşığı bal eklenerek elde edilen karışımgünde 2 ila 3 kez içilir. Elma sirkesi tuzlu suyla hazırlanan gargaraya da eklenebilir.
• Ballı papatya çayı tüketmek. Tahriş olmuş boğaz veses kısıklığı için, ılık bir fincan çaydan daha rahatlatıcı bir şey yoktur.Papatya gibi bitkisel çaylar, bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcıolabilecek antioksidanlar içerir. Papatya ayrıca antiinflamatuar özelliklere desahiptir.
• Zencefil kökü. Zencefil kökü pek çok rahatsızlığa karşıgeleneksel tıpta binlerce yıldır kullanılan şifalı bir bitkidir. Zencefil,genellikle larenjite eşlik eden kuru, tahriş edici öksürüğü bastırmaya ve seskısıklığını gidermeye yardımcı olabilir. Zencefil farklı şekillerdehazırlanarak kullanılabilir. Taze zencefil kökü soyularak rendelenip meyvesularına eklenerek içilebilir. Soyulup dilimlendikten sonra 5 dakikademlendirip çay yapılabilir ve balla tatlandırılarak tüketilebilir.

Ses kısıklığı nasıl geçer? 

Ses kısıklığının geçmesi için yapılacak en önemli iki şey ses tellerinidinlendirmek ve sigara kullanılıyorsa bırakmaktır. Ses tellerinde iltihabireaksiyon geliştiğinde ses telleri şişer ve tahriş olur. Bu durumun iyileşmesiiçin zamana ihtiyaç vardır. Bu sebeple çok fazla konuşma veya bağırmayıgerektiren durumlardan kaçınmaya çalışmak gerekir. Bir toplantı veya bir grupönünde konuşmak durumunda kalırsanız ses yükseltici bir hoparlör veya başka biraygıt kullanmayı deneyebilirsiniz. Şarkı söylemek gibi ses tellerini dahailtihaplı hale getiren aktivitelerden birkaç gün kaçınmak faydalı olur.Sesinizi olabildiğince az ve sizi doğal hissettiren bir seviyede kullanmanıziyi olacaktır.