Ürik asit nedir?

Pürin, sucuk, pastırma, salam,sosis, ördek, sardalye, kabuklu deniz ürünleri, küçük balıklar, kırmızı et,kuru fasulye, buğday, buğday kepeği, baklagiller, mayalı içeceklerin yanı sıraçay ve kahve gibi gün içinde sıklıkla tüketilen içeceklerden de alınır. Buyiyeceklerin tüketilmesiyle ortaya çıkan ve hâli hazırda kanda bulunan pürinin,vücutta parçalanmasıyla ortaya ürik asit çıkar. Yiyecekleri sindirim sistemindesindirilmesi ile ortaya çıkan pürin, aynı zamanda normal hücre yıkımı gibihücresel döngü sonucunda da oluşur. Vücutta farklı bölgelerde bulunan pürin,kana karışarak karaciğere ulaşır ve karaciğer tarafından ürik asitedönüştürülür. Diğer organlar tarafından da az miktarda ürik asit üretilir. Buyüzden ürik asitin üretildiği en önemli organ karaciğer olarak bilinir. Ürikasitin küçük bir bölümü, intersitinal salgılar ile bağırsağa ulaşır ve bağırsakflorası tarafından yıkandıktan sonra dışkı olarak vücut dışına atılır.Ancak ürik asitin en önemli atılım yeri böbreklerdir. Üriner sistem ya da farklıbir deyişle boşaltım sisteminin bir parçası olan böbrekler, dolaşımsistemindeki kanı sürekli olarak süzerek, faydalı maddeleri tekrar dolaşımabırakırken; ürik asit gibi atık maddelerin, idrar yoluyla vücut dışınaatılmasını sağlar. Vücut dışına atılımı gerçekleştirilen üç organikmadde; üre, kreatinin ve ürik asittir. İnsan vücudunda bulunanürik asitin %60 kadarı her gün atılır ve tekrar üretilir. Fakat idrar yoluylaatılamayan ürik asitin vücutta birikmesi, ürik asit yüksekliğine neden olur. Budurum hiperürisemi olarak tanımlanır. Hiperürisemi varlığında, vücuttafazla miktarda bulunan ürik asit, eklemlerde birikerek kristaller oluşturur.İltihaplı eklem hastalığı olarak da bilinen hut hastalığına yol açan budurumda, vücudun farklı yerlerinde dışarıdan çıplak gözle görünür şekildeşişlikler oluşur. Bu sırada kan ve idrardaki asit oranı yükselir ve bu durumpek çok farklı rahatsızlığa neden olur. Ayrıca ürik asit yüksekliğine bağlıolarak, akut ürik asit nefropatisi, nefrolitiazis olarak tanımlanan böbrektaşı hastalığı ve kronik ürat nefropatisi gibi üç önemli böbrek hastalığıoluşabilir. Böbreklerde olan hasarlanma, böbrek yetmezliği gibi hastalıklarınvarlığında ise ürik asitin artış göstermesi kaçınılmazdır. Ürik asit testleri,kandan bakılarak laboratuvar ortamında yapılır. Bu test sayesinde kanda ürikasidin miktarı ölçülerek, böbrek fonksiyonlarının durumu ve hücre yıkımınınmiktarı öğrenilir.

Ürik asit neden yükselir?

Pürin yıkımının sağlıklı bir şekildegerçekleşmemesinin bir neticesi olarak ya da idrar ile birlikte vücut dışınaatılması gereken ürik asitin, vücuttan atılamayarak yükselmesi, ürik asityüksekliğine yol açar. Vücutta yüksek seviyede bulunan ürik asit, eklem içindekristalleşmelere sebep olarak gut hastalığı, böbrek taşı, akut ürik asitnefropatisi, kronik ürat nefropatisi ve romatoid artrit gibieklem inflamasyonuna bağlı rahatsızlıklara neden olur. Ürik asit yüksekliğindeen sık karşılaşılan rahatsızlıklardan biri olan gut hastalığı, eklemlerde ağrı,kızarıklık, ısı artışı ve şişlik gibi belirtilerle ortaya çıkar ve sıklıklaayak başparmağı eklemi etkilenir. Ürik asit yüksekliği, genetik olabileceğigibi diüretik ya da farklı bir deyişle idrar söktürücü ilaçların kullanımınabağlı olarak da görülebilir. Aynı zamanda diyabet, obezite, kalpyetmezliği, pek çok böbrek hastalığı, anemi gibi bazı kanhastalıkları ve alkol tüketimi de ürik asit seviyesinin yükselmesine nedenolur. Hipotiroidi olarak adlandırılan tiroit bezinin az çalışması, bazıkanser türleri ve tedavileri, tümör lizis sendromu (TLS), kortizon gibibağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar, psoriasis olarak tanımlanan sedefhastalığı, gebelik zehirlenmesi, şok diyetler ve yetersiz beslenme gibi pek çokfarklı sebep de ürik asitin yükselmesine neden olur. Kan düzeyinde ürik asityükseldiğinde genellikle grip ve nezle benzeri belirtiler görülse de aşağıdasıralanan belirtilerin bir kısmı da oluşabilir:

• Eklemağrıları
• Azalanidrara çıkma isteği
• Nefesdarlığı
• Kol vebacaklarda şişme
• Halsizlik veyorgunluk
• Bilinçbulanıklığı
• Karınbölgesinde yanma hissi
• Böbrek taşı
• Böbrekyetmezliği
• Ürik asitkristalleri
• Guthastalığı

Ürik asit nasıl düşer?

Hekimlerin sıklıkla karşılaştığısorulardan biri de ürik asit nasıl düşer şeklindedir. Ürik asiti dengelemeninen kolay yolu, bol su tüketmektir. Düşük pürin oranına sahip besinler, lifligıdalar, düşük yağ oranına sahip süt ve yoğurt tüketmek, ürik asit seviyesinindüşmesine yardımcıdır. Et ürünlerinin diyetten çıkarılması ve mayalıiçeceklerden uzak durulması da yüksek ürik asitin kontrol altına alınmasınayardımcı olur. Ancak ürik asitin neden yüksek seyrettiğinin araştırılmasıve varsa altında yatan sebebin ortaya çıkarılarak, tedavi edilmesi son dereceönemlidir.

Ürik asit düşüklüğü nedir?

Pürin parçalanması ile ortaya çıkanürik asitin, kan düzeyinde düşük seviyede olması hipoürisemi olarak datanımlanır. Wilson hastalığı gibi pek çok farklı karaciğer hastalığı baştaolmak üzere, böbrek iltihapları, fanconi sendromu, parkinson, diyabet, farklıkanser türleri, multiple skleroz, endokrinolojik bazı hastalıklar vegenetik sebepler, ürik asit seviyesinin düşmesine yol açabilir. Bununlabirlikte, bazı minerallerin eksikliği, pürin açısından fakir diyet uygulanması,yeterince protein alınmaması, düzenli olarak kullanılan bazı ilaçların yan etkisi,alkol kullanımı ve gebelik, ürik asit düşüklüğüne yol açan etkenlerarasındadır. Ürik asit düşüklüğü tek başına belli başlı belirtilere yol açmaz.Ancak ürik asitin düşmesine sebep olan hastalıkların belirtileri ön plandaolduğundan, kişi bu belirtileri ürik asit düşüklüğü ile bağdaştırabilir. Ürikasit düşüklüğünde mutlaka altta yatan sebep araştırılmalı ve odak tespitedildikten sonra tedavi edilmelidir.